Θεσσαλονίκη: Η ακτινογραφία της απάτης «μαμούθ» των €203 εκατ. με τα 1.300 «πρόσωπα-βιτρίνες»
Πώς οι πραγματικοί ιδιοκτήτες εμφανίζονταν ως πορτιέρηδες, την ώρα που 917 εταιρείες «έκριβαν» τις εισπράξεις τους
Snapshot
- Το κύκλωμα στη Θεσσαλονίκη χρησιμοποιούσε εναλλαγή εταιρειών και «αχυράνθρωπους» για να αποκρύψει χρέη και να αποφεύγει την πληρωμή φόρων, προκαλώντας ζημία άνω των 203 εκατομμυρίων ευρώ στα κρατικά ταμεία.
- Ευάλωτοι πολίτες, όπως άτομα με αναπηρίες και άνεργες εγκύους, στρατολογούνταν ως διαχειριστές εταιρειών, επιβαρύνοντας τους με τεράστια χρέη χωρίς να έχουν πραγματική διαχείριση.
- Οι πραγματικοί επιχειρηματίες εμφανίζονταν με υποδεέστερους ρόλους στις επίσημες δηλώσεις, ενώ οι «αχυράνθρωποι» λάμβαναν εξευτελιστικούς μισθούς ως πρόσχημα για τις παράνομες δραστηριότητες.
- Το κύκλωμα ήταν οργανωμένο σε τέσσερα υπο-δίκτυα με την συμμετοχή δικηγόρων και λογιστών που διαχειρίζονταν παράνομα εταιρείες, τραπεζικούς λογαριασμούς και ηλεκτρονικές συναλλαγές.
- Έχουν ασκηθεί κακουργηματικές διώξεις σε 16 συλληφθέντες για εγκληματική οργάνωση, απάτη και ξέπλυμα μαύρου χρήματος, ενώ η δικογραφία είναι τόσο μεγάλη που ενδέχεται να ανατεθεί σε δύο ανακριτές.
Πίσω από την ίδια πόρτα, στο ίδιο νυχτερινό μαγαζί της Θεσσαλονίκης, η ταμειακή μηχανή συνέχιζε να χτυπά αδιάκοπα. Μόνο που, όταν ερχόταν η ώρα να υπολογιστούν και να πληρωθούν οι αναλογούντες φόροι, η εταιρεία που είχε πραγματοποιήσει τις εισπράξεις έδινε τη θέση της στην επόμενη. Η παλιά εταιρεία κρατούσε τα συσσωρευμένα χρέη, η καινούργια έκοβε τις νέες αποδείξεις και στα επίσημα έγγραφα υπέγραφε κάθε φορά διαφορετικό πρόσωπο. Αυτό ήταν το κεντρικό μηχανιστικό «κόλπο» που ξεσκέπασαν οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ, αποκαλύπτοντας μια τεράστια «μαύρη τρύπα» στα κρατικά ταμεία που ξεπερνά τα 203 εκατομμύρια ευρώ. Η οργάνωση περιελάμβανε συνολικά 917 εταιρείες, εκ των οποίων οι 860 με ληξιπρόθεσμα χρέη, 1.283 κατηγορούμενους, δεκάδες «μπροστινούς» και τουλάχιστον 12 περιπτώσεις θανόντων που εμφανίζονταν ως ενεργοί διαχειριστές.
Στρατολόγηση ευάλωτων πολιτών και «αχυράνθρωποι»
Στα πλοκάμια του κυκλώματος εγκλωβίστηκαν άνθρωποι που βρίσκονταν σε έσχατη οικονομική και κοινωνική ανάγκη. Επιτήδειοι τους προσέγγιζαν ακόμη και έξω από νοσοκομεία, υποσχόμενοι ένα ευτελές χαρτζιλίκι, ενώ στην πραγματικότητα τους επιβάρυναν με δυσβάσταχτα χρέη εκατομμυρίων.
Στη δικογραφία καταγράφεται η χαρακτηριστική περίπτωση ατόμου σε αναπηρικό αμαξίδιο, με ακρωτηριασμένο μέλος και ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου, το οποίο εμφανίζεται ως διαχειριστής σε 28 διαφορετικές εταιρείες. Σε άλλη περίπτωση, άνεργη γυναίκα στον 8ο μήνα της κύησης ενεπλάκη στο κύκλωμα αναζητώντας βιοποριστική ανακούφιση.
Για τις ανάγκες των κυκλωμάτων, οι άνθρωποι αυτοί είχαν μετατραπεί σε απλούς αριθμούς ΑΦΜ και κωδικούς πρόσβασης. Όσο οι πραγματικοί ιδιοκτήτες δήλωναν στην εφορία εντελώς διαφορετικές ιδιότητες για να κινούνται κάτω από το ραντάρ των αρχών, οι «αχυράνθρωποι» εμφανίζονταν με εξευτελιστικούς μισθούς στις επίσημες πλατφόρμες.
Ενδεικτικά, λαντζέρης με επίσημο μισθό 435,50 ευρώ τον μήνα εμφανιζόταν ως διαχειριστής σε 10 εταιρείες με χρέη άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ. Σερβιτόρος με αποδοχές 302 ευρώ τον μήνα φερόταν ως ιδιοκτήτης 30 εταιρειών με οφειλές 8,4 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ ταμίας με μηνιαίο μισθό 755,68 ευρώ εμφανιζόταν να διοικεί 32 εταιρείες με οφειλές 18,4 εκατομμυρίων ευρώ.
Την ίδια ώρα, η παράδοξη αυτή εικόνα αποτυπωνόταν και στην αντίθετη πλευρά: σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, οι πραγματικοί επιχειρηματίες της νυχτερινής διασκέδασης εμφανίζονταν δηλωμένοι ως πορτιέρηδες, τσεκαδόροι, φύλακες και υπάλληλοι υποδοχής στα ίδια τους τα καταστήματα.
Οι πιέσεις και οι αποκαλυπτικοί διάλογοι
Εργαζόμενος που κατέθεσε στις Αρχές περιέγραψε τις έντονες πιέσεις που δέχτηκε από τα αρχηγικά μέλη προκειμένου να υπογράψει συμβόλαια:
«Από το 2004 εργάζομαι ως “αυτοφωράκιας”, ως “face control” και ως φύλακας… Με πιεστικό τρόπο με έβαζαν να υπογράφω διάφορα συμβόλαια, ο επιχειρηματίας – αρχηγός να πάω σε δικηγορικό γραφείο… όταν δούλευα στα μαγαζιά έπαιρνα 50€ μεροκάματο και στο τέλος της σεζόν μου έδιναν 1.500€ ή 2.000€».
Ο κυνικός τρόπος με τον οποίο το κύκλωμα αντιμετώπιζε τους «αχυρανθρώπους» ως αναλώσιμα πιόνια αποτυπώνεται ανάγλυφα στις τηλεφωνικές επισυνδέσεις που περιλαμβάνονται στη δικογραφία:
ΜΕΛΟΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ Α: Καλημέρα, κάνω έναρξη τον νέο (αχυράνθρωπο) με την πιτσαρία, αν μπορείς κάνε πιστοποίηση της ταυτότητας στο gov wallet, για να μη χρειάζεται να κάνει βιντεοκλήσεις και μ....ες με e-...d και b...x κτλ. Δέχονται την ταυτότητα όταν είναι πιστοποιημένη..
ΜΕΛΟΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ Β: Καλησπέρα και συγγνώμη. Μην τη χρησιμοποιήσεις. Υπάρχει θέμα. Θα μιλήσουμε αύριο, θα σου στείλω άλλον.
ΜΕΛΟΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΟΣ Α: Σήμερα το πρωί θα την έκανα. Στο τσακ με πρόλαβες. ΟΚ.
Το πλέον μακάβριο εύρημα της αστυνομικής έρευνας αφορά 12 περιπτώσεις διαχειριστών οι οποίοι είχαν αποβιώσει. Σύμφωνα με τη δικογραφία, τα ΑΦΜ και οι εταιρείες τους συνέχιζαν να εκδίδουν τιμολόγια και να πραγματοποιούν εικονικές συναλλαγές για μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά τον θάνατό τους.
Η δομή των δικτύων και η δικαστική εξέλιξη
Σύμφωνα με τις αρχές, η εγκληματική δραστηριότητα ήταν χωρισμένη σε τέσσερα επιμέρους υπο-δίκτυα, με πρωταγωνιστές δικηγόρους και λογιστές που έλεγχαν δεκάδες επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης.
Σε ένα από αυτά, δικηγόρος αναλάμβανε τη στρατολόγηση των «προσωπείων», εξασφαλίζοντας φωτογραφίες ταυτοτήτων. Στη συνέχεια, ο λογιστής διεκπεραίωνε τις διαδικασίες σε ΓΕΜΗ, ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ χρησιμοποιώντας παράνομα προσωπικούς κωδικούς. Παράλληλα, άνοιγε τραπεζικούς λογαριασμούς και διαχειριζόταν το e-banking μέσω κλωνοποιημένων τηλεφωνικών γραμμών, αποκλείοντας πλήρως τους «αχυρανθρώπους» από τη διαχείριση των χρημάτων, ενώ εξασφάλιζε και ασύρματα τερματικά POS για τη διοχέτευση των μαύρων εσόδων.
Για την υπόθεση έχουν ασκηθεί κακουργηματικές διώξεις σε 16 συλληφθέντες για εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου, πλαστογραφία και ξέπλυμα μαύρου χρήματος, οι οποίοι απολογούνται σταδιακά ενώπιον του ανακριτή. Πάντως, από τους μέχρι στιγμής συλληφθέντες, μόνον ένας θεωρείται γνωστός επιχειρηματίας του χώρου, καθώς ορισμένα ηχηρά ονόματα του κατηγορητηρίου διέφυγαν της σύλληψης, έχοντας ενδεχομένως ειδοποιηθεί εγκαίρως. Λόγω του τεράστιου όγκου της δικογραφίας, δεν αποκλείεται η υπόθεση να κατανεμηθεί τελικά σε δύο ανακριτές.
