Ο πραγματικός λόγος που η ανθρωπότητα δεν έχει πάει στο φεγγάρι εδώ και 52 χρόνια

Snapshot

• Η ανθρωπότητα δεν επέστρεψε στη Σελήνη εδώ και 52 χρόνια λόγω πολιτικών αποφάσεων, κόστους και αλλαγής προτεραιοτήτων.
• Η NASA ετοιμάζει το πρόγραμμα Artemis για τη μόνιμη παρουσία ανθρώπων στη Σελήνη, με στόχο την εγκαθίδρυση βάσεων.
• Η επανδρωμένη αποστολή Artemis II προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2026 και θα πραγματοποιήσει πτήση γύρω από τη Σελήνη χωρίς προσεδάφιση.
• Η αποστολή Artemis III το 2027 θα δοκιμάσει κρίσιμες τεχνολογίες για τη μεταφορά αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες.
• Η αποστολή Artemis IV το 2028 θα σηματοδοτήσει την επιστροφή αστροναυτών στη Σελήνη για επιστημονική παραμονή περίπου μίας εβδομάδας.

Snapshot powered by AI

Το 1969, οι Neil Armstrong και Buzz Aldrin έκαναν κάτι που κανένας άνθρωπος δεν είχε καταφέρει ποτέ μέχρι τότε. Βγήκαν στην επιφάνεια της Σελήνης και φύτεψαν την αμερικανική σημαία, σε μία στιγμή που παραμένει μέχρι σήμερα από τις πιο εμβληματικές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Από τότε, η εξερεύνηση του διαστήματος συνεχίστηκε με συχνές αποστολές στον International Space Station, ωστόσο ένα ερώτημα εξακολουθεί να αιωρείται: γιατί δεν επιστρέψαμε ποτέ στη Σελήνη εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο θα περίμενε κανείς. Ο πρώην διοικητής της NASA, Jim Bridenstine, είχε μιλήσει ανοιχτά για τους πραγματικούς λόγους που «πάγωσαν» τα σχέδια για νέες σεληνιακές αποστολές. Όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, «αν δεν υπήρχε το πολιτικό ρίσκο, θα ήμασταν ήδη στη Σελήνη – πιθανότατα και στον Άρη». Στην πράξη, το ζήτημα κατέληξε να είναι συνδυασμός πολιτικών αποφάσεων, κόστους και προτεραιοτήτων.

Για δεκαετίες, η εξερεύνηση της Σελήνης πέρασε σε δεύτερη μοίρα, με τις ΗΠΑ να επικεντρώνονται σε τροχιακές αποστολές και στη λειτουργία διαστημικών σταθμών. Την ίδια ώρα, νέοι «παίκτες» μπήκαν δυναμικά στο παιχνίδι. Η SpaceX του Elon Musk έχει θέσει ως στόχο όχι μόνο την επιστροφή στη Σελήνη αλλά και την κατάκτηση του Άρη, αλλάζοντας τα δεδομένα στον παγκόσμιο διαστημικό ανταγωνισμό.

Η επιστροφή στο φεγγάρι

Παρά τις καθυστερήσεις, η NASA ετοιμάζεται πλέον να γυρίσει σελίδα με το φιλόδοξο πρόγραμμα Artemis program. Πρόκειται για την πιο σοβαρή προσπάθεια επιστροφής ανθρώπων στη Σελήνη από την εποχή του Apollo 17 το 1972.

Σε αντίθεση με το πρόγραμμα Apollo program, που είχε ως βασικό στόχο την κατάκτηση της Σελήνης και την επιστροφή στη Γη, το Artemis φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις υποδομές για μόνιμη ανθρώπινη παρουσία. Η ιδέα δεν είναι απλώς μια επίσκεψη, αλλά η εγκαθίδρυση βάσεων που θα επιτρέψουν στους αστροναύτες να ζουν και να εργάζονται εκεί για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Το σχέδιο αυτό, ωστόσο, μόνο εύκολο δεν αποδείχθηκε. Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, είχε ζητήσει επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την επιστροφή στη Σελήνη έως το 2024. Η NASA, όμως, αναγκάστηκε να μεταθέσει το χρονοδιάγραμμα, τοποθετώντας τον στόχο για τα μέσα του 2026.

Η αποστολή Artemis II

Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η αποστολή Artemis II, η οποία προγραμματίζεται για την 1η Απριλίου 2026. Πρόκειται για μια επανδρωμένη αποστολή που δεν θα προσεδαφιστεί στη Σελήνη, αλλά θα πραγματοποιήσει μια εντυπωσιακή πτήση γύρω της.

Στο πλήρωμα συμμετέχουν οι αστροναύτες Reid Wiseman, Victor Glover και Christina Koch, μαζί με τον Καναδό Jeremy Hansen. Το ταξίδι αναμένεται να διαρκέσει περίπου δέκα ημέρες και φιλοδοξεί να σπάσει ένα ιστορικό ρεκόρ: την πιο μακρινή απόσταση από τη Γη που έχει φτάσει ποτέ άνθρωπος, ένα ρεκόρ που μέχρι σήμερα κατέχει η αποστολή Apollo 13.

Σύμφωνα με τους υπεύθυνους της αποστολής, το διαστημόπλοιο θα φτάσει τουλάχιστον 5.000 ναυτικά μίλια πέρα από τη Σελήνη, ξεπερνώντας κατά πολύ τις επιδόσεις προηγούμενων αποστολών.

Η αποστολή Artemis III

Ακόμη πιο κρίσιμο θεωρείται το επόμενο στάδιο, η αποστολή Artemis III, η οποία έχει επανασχεδιαστεί ως αποστολή δοκιμών σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και αναμένεται στα μέσα του 2027.

Στόχος είναι να δοκιμαστούν τεχνολογίες-κλειδιά, όπως η σύνδεση (docking) του διαστημοπλοίου Orion με σεληνιακά σκάφη που αναπτύσσονται από ιδιωτικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η SpaceX και η Blue Origin. Οι τεχνολογίες αυτές θα είναι απαραίτητες για τη μεταφορά αστροναυτών στην επιφάνεια της Σελήνης και την παραμονή τους εκεί για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Οι νέες αυτές πλατφόρμες σχεδιάζονται ώστε να μην περιορίζονται σε σύντομες επισκέψεις, αλλά να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου συστήματος που θα υποστηρίζει τη δημιουργία μόνιμων εγκαταστάσεων στη Σελήνη.

Η επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη

Το πιο φιλόδοξο κεφάλαιο του προγράμματος αναμένεται να γραφτεί με την αποστολή Artemis IV το 2028. Τότε, σύμφωνα με τη NASA, δύο αστροναύτες θα προσεδαφιστούν στη Σελήνη, πιθανότατα κοντά στον Νότιο Πόλο, και θα παραμείνουν εκεί για περίπου μία εβδομάδα, πραγματοποιώντας επιστημονικές έρευνες.

Η αποστολή αυτή θεωρείται το πραγματικό «restart» της ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη. Και αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τον σχεδιασμό, δεν θα πρόκειται για ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά για την αρχή μιας νέας εποχής εξερεύνησης, που μπορεί να οδηγήσει ακόμη πιο μακριά – μέχρι τον Άρη.

Μετά από μισό αιώνα απουσίας, η ανθρωπότητα φαίνεται έτοιμη να επιστρέψει στο σημείο όπου κάποτε έκανε το πιο τολμηρό της βήμα. Αυτή τη φορά, όμως, όχι απλώς για να αφήσει αποτυπώματα στο σεληνιακό έδαφος, αλλά για να μείνει.