Η ένοχη σιωπή μέσα στο σπίτι: Όταν οι γονείς επιλέγουν την οθόνη του κινητού αντί για τα παιδιά τους

Δεν πρόκειται πάντα για την απουσία που πληγώνει. Μερικές φορές είναι η παρουσία χωρίς προσοχή· ένας γονιός μπορεί να βρίσκεται δίπλα στο παιδί του, αλλά το βλέμμα του να είναι στραμμένο αλλού – σε μία οθόνη που χωρά τα πάντα, εκτός από αυτά που συμβαίνουν μπροστά του.

Η κακή διαχείριση της χρήσης των ψηφιακών συσκευών από τους γονείς μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αναπτύσσουν υγιείς σχέσεις, σύμφωνα με τα ευρήματα νέας μελέτης, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology.

Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 600 ανήλικοι στις Ηνωμένες Πολιτείες ηλικίας από 12 έως 17 ετών, διαπίστωσε ότι τα παιδιά ανέφεραν πως αισθάνονταν παραμελημένα ή στο περιθώριο όταν οι γονείς τους ήταν απορροφημένοι από τις οθόνες τους.

Ουσιαστικά, ένα παιδί που δεν έχει αναπτύξει έναν ασφαλή συναισθηματικό δεσμό με τους γονείς του, μπορεί να έχει έλλειψη αυτοπεποίθησης ή χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, να δυσκολεύεται στις διαπροσωπικές σχέσεις και την οικειότητα, καθώς και να αποφεύγει να αναλαμβάνει τα απαραίτητα ρίσκα για να πετύχει, σύμφωνα με έναν από τους ερευνητές της μελέτης, τον Ντον Γκραντ, ειδικό στον εθισμό και συνεργάτη της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας.

Η έρευνα του Γκραντ αποτελεί μία από τις πλέον ολοκληρωμένες μελέτες για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τη χρήση της τεχνολογίας από τους βασικούς φροντιστές τους και το τίμημα που μπορεί να έχει αυτή η χρήση στη σχέση γονέα – παιδιού.

Αν και ο «ψηφιακός εθισμός» και η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά και εφήβους αποτελούν εδώ και καιρό αντικείμενο ενδιαφέροντος για τους ειδικούς ψυχικής υγείας, οι επιπτώσεις των γονέων που αποσπώνται από τα κινητά τους έχουν λάβει συγκριτικά πολύ λιγότερη προσοχή.

«Ξέρουμε ότι κατέκτησαν τα παιδιά», τόνισε ο Γκραντ, αναφερόμενος στις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης που κρίθηκαν υπεύθυνες επειδή σχεδίασαν τις πλατφόρμες τους ώστε να κρατούν εξαρτημένους τους νεαρούς χρήστες. «Κατάφεραν να επηρεάσουν και εμάς. Δεν ήμασταν άτρωτοι απέναντι στις τεχνικές χειραγώγησης», είπε για τους γονείς.

Η νέα μελέτη προστίθεται σε ένα συνεχώς αυξανόμενο σύνολο ερευνών σχετικά με τις επιπτώσεις αυτού που ορισμένοι αποκαλούν technoference, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η χρήση συσκευών παρουσία άλλων ανθρώπων μπορεί να υπονομεύσει τις σχέσεις, αφήνοντας συχνά τα άτομα σωματικά παρόντα αλλά ουσιαστικά απόντα.

Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί έφηβοι αναφέρουν ότι οι γονείς τους «τουλάχιστον μερικές φορές αποσπώνται» από το κινητό τους κατά τη διάρκεια των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων, σύμφωνα με στοιχεία του Pew Research Center για το 2024. Όταν οι γονείς ερωτήθηκαν για τη συμπεριφορά τους, πολύ λιγότεροι παραδέχθηκαν ότι αυτό αποτελεί πρόβλημα.0

Ωστόσο, παλαιότερα στοιχεία του Pew από το 2020 έδειξαν ότι η πλειονότητα των γονέων θεωρεί πως τα κινητά τους μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τον ποιοτικό οικογενειακό χρόνο, με το 68% να σημειώνει ότι «τουλάχιστον μερικές φορές» αποσπάται από αυτά.