Ίνκας: Έδιναν κοκαΐνη, αλκοόλ και παραισθησιογόνα στα παιδιά πριν τα θυσιάσουν στα βουνά
Ορισμένες από τις θυσίες πραγματοποιούνταν σε απομονωμένες βουνοκορφές, σε υψόμετρο που ξεπερνούσε τα 6.000 μέτρα
Snapshot
- Τοξικολογική ανάλυση σε οκτώ μουμιοποιημένα παιδιά των Ίνκας έδειξε χρήση κοκαΐνης, αλκοόλ και αγιαχουάσκας πριν από τη θυσία τους.
- Τα φύλλα κόκας πιθανώς χρησιμοποιούνταν για να βοηθούν τα παιδιά να αντέχουν την υψηλή υψομετρική πίεση και την κούραση κατά τη μεταφορά στα βουνά πάνω από 6.000 μέτρα.
- Η τελετή παιδικής θυσίας «καπακότσα» περιλάμβανε μεταφορά παιδιών στο Κούσκο και θανάτωσή τους σε απομονωμένα ιερά βουνών, όπου τα παιδιά θεωρούνταν ενδιάμεσοι ανάμεσα στους ανθρώπους και τους θεούς.
- Υπήρχαν διαφορές στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών ανάλογα με την περιοχή και τη θεότητα, υποδεικνύοντας προσαρμογή της τελετής καπακότσα σε τοπικές θρησκευτικές παραδόσεις.
- Η ανάλυση τριχών και νυχιών αποκάλυψε ότι τα ψυχοδραστικά φυτά είχαν σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία και εκτέλεση των τελετών, ενώ η χρήση αγιαχουάσκας πιθανώς συνδεόταν με ενίσχυση προφητικών ικανοτήτων.
Οι σοροί παιδιών που θυσιάστηκαν έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία της αυτοκρατορίας των Ίνκας, όμως τώρα μια ανατριχιαστική λεπτομέρεια για τις τελευταίες στιγμές τους έρχεται στο φως.
Η τοξικολογική ανάλυση στα μουμιοποιημένα λείψανα αποκάλυψε ότι τα παιδιά είχαν λάβει κοκαΐνη, αλκοόλ και αγιαχουάσκα πριν από τη θανάτωσή τους.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι και οι οκτώ μούμιες που εξετάστηκαν βρέθηκαν να περιέχουν χημικά ίχνη κοκαΐνης.
Το εύρημα αυτό υποδηλώνει έντονα ότι η μάσηση φύλλων κόκας κατά τους μήνες που προηγούνταν του θανάτου αποτελούσε βασικό μέρος της τελετουργίας.
Παρότι τα φύλλα κόκας είχαν σημαντική θέση στις θρησκευτικές πεποιθήσεις των Ίνκας και προσφέρονταν ως δώρα στους θεούς, ενδέχεται να εξυπηρετούσαν και έναν πιο πρακτικό σκοπό.
Ορισμένες από τις θυσίες πραγματοποιούνταν σε απομονωμένες βουνοκορφές, σε υψόμετρο που ξεπερνούσε τα 6.000 μέτρα. Τα φύλλα κόκας ενδέχεται να βοηθούσαν τα παιδιά να αντιμετωπίσουν τη ναυτία του υψομέτρου και την εξάντληση κατά τη διάρκεια της εξαιρετικά δύσκολης διαδρομής προς τον τόπο της θυσίας.
Παράλληλα, σε τέσσερις από τις οκτώ μούμιες εντοπίστηκαν ίχνη κατανάλωσης αλκοόλ, με τη μορφή ενός ποτού από καλαμπόκι, γνωστού ως τσίτσα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το συγκεκριμένο ποτό πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για να αμβλύνει τις αισθήσεις των παιδιών και να τα διατηρεί ήρεμα κατά τη διάρκεια της τελετουργίας, η οποία κατέληγε στον θάνατό τους.
Στις αρχές του 15ου αιώνα, την περίοδο που η αυτοκρατορία των Ίνκας βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής της, άρχισε να αναπτύσσεται μια πρακτική παιδικών θυσιών, γνωστή ως «καπακότσα» (capacocha).
Παιδιά από διάφορες περιοχές της αυτοκρατορίας επιλέγονταν εξαιτίας της θεωρούμενης αγνότητάς τους και της εξαιρετικής ομορφιάς τους και μεταφέρονταν στο Κούσκο, το πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο των Ίνκας.
Από εκεί ξεκινούσαν μακρινά και περίπλοκα προσκυνήματα, τα οποία κατέληγαν σε απομονωμένα ιερά, χτισμένα στις κορυφές βουνών.
Αφού θανατώνονταν με χτύπημα στο κεφάλι από ρόπαλο, τα παιδιά μουμιοποιούνταν και ενταφιάζονταν μέσα στα ιερά. Εκεί θεωρούνταν ότι λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και τους θεούς.
Τα ιερά τους μετατρέπονταν συνήθως σε κέντρα θρησκευτικής λατρείας, με τη συμμετοχή πολλές φορές ακόμη και των ίδιων των συγγενών τους, οι οποίοι αντιμετώπιζαν τις μουμιοποιημένες σορούς ως χρησμούς.
Προηγούμενες μελέτες και ιστορικές καταγραφές υποδεικνύουν ότι οι Ίνκας χρησιμοποιούσαν ψυχοδραστικά φυτά. Ωστόσο, ελάχιστα ήταν γνωστά για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνταν κατά τη διάρκεια της τελετουργίας καπακότσα.
Η εξαιρετικά ξηρή ατμόσφαιρα και οι χαμηλές θερμοκρασίες στα βουνά έχουν συμβάλει στη διατήρηση των μουμιών σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση.
Στη νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Antiquity, οι ερευνητές εξέτασαν δείγματα από τρίχες και υλικό νυχιών οκτώ μουμιών που εντοπίστηκαν σε ορεινά ιερά.
Η κερατίνη που περιέχεται σε αυτά τα υλικά μπορεί να παγιδεύει ίχνη ψυχοδραστικών ουσιών, προσφέροντας στους επιστήμονες ένα λεπτομερές αρχείο της χρήσης τους.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Ντάγκμαρα Σόχα, από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, δήλωσε: «Προηγούμενες αναλύσεις είτε είχαν δώσει αρνητικά αποτελέσματα είτε επικεντρώνονταν κυρίως στα φύλλα κόκας.
Στόχος μας ήταν να εντοπίσουμε ένα ευρύτερο φάσμα ψυχοδραστικών ουσιών που χορηγούνταν στα παιδιά και να διαπιστώσουμε εάν τα μοτίβα της χρήσης τους θα μπορούσαν να προσφέρουν νέα στοιχεία για τον τρόπο διεξαγωγής των τελετών καπακότσα σε διαφορετικές περιοχές».
Παρότι και οι οκτώ μούμιες φαίνεται ότι είχαν μασήσει φύλλα κόκας, η ποσότητα και ο χρόνος λήψης των ουσιών παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές.
Σε μία από τις μούμιες καταγράφηκε απότομη αύξηση της κατανάλωσης κόκας κατά τον τελευταίο μήνα πριν από τον θάνατο, με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Το γεγονός αυτό πιθανότατα συνδέεται με τα τελικά στάδια της προετοιμασίας για τη θυσία.
Αντίθετα, σε άλλες μούμιες διαπιστώθηκε ότι η χρήση των ουσιών ήταν πιο παρατεταμένη και εκτεινόταν σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα προετοιμασίας.
Ωστόσο, η κοκαΐνη δεν ήταν η μοναδική ψυχοδραστική ουσία που ενδέχεται να είχε ρόλο στην τελετουργία καπακότσα.
Η δρ Σόχα ανέφερε: «Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά την περίφημη Κυρία του Αμπάτο, γνωστή και ως Χουανίτα, στην οποία εντοπίσαμε ίχνη αρμίνης.
Η αρμίνη είναι ένα αλκαλοειδές που συνδέεται με φυτά του γένους Μπανιστεριόψις, τα οποία αποτελούν μία από τις βασικές πρώτες ύλες για την παρασκευή του ποτού αγιαχουάσκα.
Το εύρημα ενδέχεται να υποδηλώνει ότι ένα ποτό που περιείχε αρμίνη είχε συγκεκριμένο ρόλο στις τελετές που συνδέονταν με το συγκεκριμένο ιερό βουνό».
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα ποιος ήταν ο ρόλος του συγκεκριμένου ποτού στην τελετουργία. Εκτιμούν, ωστόσο, ότι ενδεχομένως χρησιμοποιούνταν για να ενισχύσει τις προφητικές ικανότητες του παιδιού.
Αντίστοιχα, αν και ο ακριβής λόγος για τη χορήγηση των ουσιών παραμένει ασαφής, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αποκαλύπτουν πόσο διαφορετική μπορούσε να είναι η τελετουργία ανάλογα με το βουνό, την τοπική θρησκευτική λατρεία, αλλά ενδεχομένως και τη θεότητα στην οποία απευθυνόταν.
Η δρ Σόχα σημείωσε: «Πεντακόσια χρόνια μετά τη θυσία αυτών των παιδιών, στο πλαίσιο μιας από τις σημαντικότερες τελετουργίες των Ίνκας, οι νέες τεχνολογίες μάς επιτρέπουν να αποκαλύψουμε λεπτομέρειες για τη ζωή τους και τις θρησκευτικές πρακτικές των Ίνκας.
Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι η καπακότσα δεν αποτελούσε μια ενιαία, τυποποιημένη τελετουργία. Αντίθετα, οι Ίνκας φαίνεται ότι την προσάρμοζαν στις διαφορετικές θρησκευτικές λατρείες και τις τοπικές παραδόσεις».
