Το «φλερτ» της Κίνας με τη Δύση εκνευρίζει την Ουάσινγκτον – Πώς αλλάζουν οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Τα βλέμματα από την Ουάσινγκτον θα είναι σήμερα στραμμένα στο Πεκίνο όπου ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη και θα συναντηθεί με τον Κινέζο πρόεδρο.

Οι ραγδαίες αλλαγές στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ «ξηλώνει» τους βασικούς άξονες της αμερικανικής στρατηγικής στο εξωτερικό τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν δημιουργήσει ένα κενό στην γεωπολιτική σκακιέρα. Αυτό ακριβώς το κενό επιθυμεί να καλύψει το Πεκίνο, που πραγματοποιεί μία «επίθεση φιλίας» στην Ευρώπη και τον Καναδά.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβάλλει δασμούς, περιορίζει την αμερικανική βοήθεια στο εξωτερικό, διαπραγματεύεται επιθετικά, απειλεί με στρατιωτική επέμβαση τη Γροιλανδία και αποξενώνει τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ. Μπροστά σε αυτή την εικόνα το Πεκίνο επιχειρεί να παρουσιαστεί ως ο σταθερός σύμμαχος, στον οποίο μπορούν να στηριχθούν οι λεγόμενες «μεσαίες δυνάμεις», όπως τις χαρακτήρισε ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.

Διόλου τυχαίο ότι ο Μαρκ Κάρνεϊ επισκέφθηκε προ ημερών την Κίνα και πέτυχε μία συμφωνία για τη μείωση των δασμών σε κάποιους τομείς. Αυτό ήταν αρκετό για να εξοργίσει τον Αμερικανό πρόεδρο που απείλησε τα προϊόντα του Καναδά με δασμούς 100% εάν η χώρα υπέγραφε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Κίνα.

Μετά τον Καναδό πρωθυπουργό που άνοιξε τον δρόμο και ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ βρίσκεται στην Κίνα με αντιπροσωπεία Βρετανών επιχειρηματιών για εμπορικές και οικονομικές συμφωνίες. Παρά τις αντιδράσεις που συναντά στο εσωτερικό της Βρετανίας ο Στάρμερ θέλει να βολιδοσκοπήσει τις διαθέσεις του Πεκίνου, να συνάψει εμπορικές συμφωνίες και ταυτόχρονα να αποφύγει να εκνευρίσει την Ουάσινγκτον.

Αν και ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιλέξει ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ απλώς μόνο η επίσκεψη ενός Βρετανού πρωθυπουργού μετά από 8 χρόνια και η αναθέρμανση των σχέσεων Λονδίνου - Πεκίνου αποκτά τεράστια σημασία στην τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία.

«Το Πεκίνο μπορεί να πετύχει ακόμη και με μία ατελή στρατηγική»

Ουδείς σε αυτή τη φάση έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου. Μόνο το 2025 οι εξαγωγές της Κίνας αυξήθηκαν κατά 20% και προσέφεραν στη χώρα εμπορικό πλεόνασμα σχεδόν 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Οι πολιτικές της Ουάσιγκτον έχουν, στην πραγματικότητα, φέρει διπλό όφελος για το Πεκίνο. Όχι μόνο οι οικονομικές προσφορές της Κίνας έχουν γίνει πιο ελκυστικές για τους εταίρους που αναζητούν μια εναλλακτική λύση στη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά οι τακτικές πίεσης των ΗΠΑ έχουν επίσης καταστήσει πιο αποδεκτό για την Κίνα να εξαναγκάζει τους άλλους», σχολίασε στο περιοδικό Foreign Affairs η ερευνήτρια της «δεξαμενής σκέψης» American Enterprise Institute, Άντριε Γουόνγκ.

Η Κίνα βελτιώνει την προσέγγισή της στον εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιώντας παράλληλα πολυμερείς συμφωνίες, αναπτυξιακά έργα και στρατηγική χρηματοδότηση βασικών τομέων για να εξασφαλίσει τη θέση άλλων χωρών στις κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού, σύμφωνα με την Γουόνγκ.

«Μπορεί να μην καταφέρει ποτέ να προσελκύσει πλήρως τις περισσότερες από αυτές τις χώρες στην τροχιά της. Ωστόσο, η χρήση οικονομικών κινήτρων και κυρώσεων μπορεί να δώσει στο Πεκίνο επαρκή επιρροή για να προωθήσει έναν σημαντικό στόχο: την ελαχιστοποίηση της παγκόσμιας αντίστασης στις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές της Κίνας», ανέφερε η Γουόνγκ.

Αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν αναμένουν να μειωθεί η παγκόσμια επιρροή των ΗΠΑ. Αρκετές χώρες χρειάζονται πρόσβαση στην αμερικανική οικονομία και επιθυμούν την εμπλοκή των ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας. Έτσι δεν θα επιχειρήσουν να κάψουν τις γέφυρες με την Ουάσινγκτον αλλά προφανώς να βελτιώσουν την διαπραγματευτική θέση τους και να συνεργαστούν περισσότερο με το Πεκίνο.

Ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι η αμερικανική δύναμη δεν θα αναπτυχθεί περαιτέρω και γι’ αυτό δημιουργεί ένα κενό που θα διεκδικήσει το Πεκίνο για να αναδειχθεί σε υπερδύναμη. «Οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν στρέφονται μαζικά προς την Κίνα. Πολλές εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικές απέναντι στην κλιμακούμενη πίεση της Κίνας, την πολιτική και στρατιωτική επιθετικότητά της και τον κίνδυνο να ανάμεσα στη Ουάσιγκτον και το Πεκίνο. Ωστόσο, αυτές οι ανησυχίες αμβλύνονται από τις τακτικές πίεσης της αμερικανικής κυβέρνησης», σημείωσε η Άντριε Γουόνγκ.

Η «ασυνάρτητη» πολιτική του Τραμπ

Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει ξεκαθαρίσει την πολιτική του έναντι της Κίνας. Αν κρίνει κανείς από το έγγραφο της Εθνικής Αμυντικής Στρατηγικής των ΗΠΑ που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, οι Αμερικανοί συνεχίζουν να θεωρούν τη Κίνα απειλή αλλά στόχος τους δεν φαίνεται να είναι η σύγκρουση. Αυτό που θέλουν είναι να διαπραγματευθούν από θέση ισχύος και να αποτρέψουν το Πεκίνο από το να μετατραπεί σε υπερδύναμη.

Και εδώ έρχεται το βασικό ερώτημα: η πολιτική του Τραμπ, ο οποίος εγκαταλείπει τους παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ, μοιάζει απρόθυμος να εμπλακεί για να βοηθήσει για την ασφάλεια τους και απειλεί με δασμούς όταν δεν παίρνει αυτό που θέλει, μπορεί να εμποδίσει την αύξηση της επιρροής του Πεκίνου;

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ επί κυβέρνησης Μπάιντεν, Κερτ Κάμπελ με άρθρο του στους New York Times χαρακτήρισε την πολιτική Τραμπ έναντι της Κίνας «ασυνάρτητη». «Ίσως αυτό να είναι το νόημα», σχολίασε με νόημα ο Κάμπελ, ο οποίος εξήγησε ότι δεν είναι ξεκάθαρος ο στόχος της στρατηγικής Τραμπ.

«Όλη αυτή η αμφισημία μπορεί να έχει δύο αποτελέσματα. Μπορεί να βοηθήσει τον κ. Τραμπ να διαπραγματευτεί με τον κ. Σι για τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των ΗΠΑ, όταν οι δύο άνδρες συναντηθούν αργότερα φέτος. Αν όμως ο κ. Τραμπ απλώς χειρίζεται την κατάσταση για να εξυπηρετήσει τα βραχυπρόθεσμα πολιτικά και προσωπικά του συμφέροντα, η ζημιά για τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι μόνιμη. Καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζεται για αυτές τις συναντήσεις, είναι ζωτικής σημασίας να ακολουθήσει την πρώτη, στρατηγική οδό. Ακόμα και αν το κάνει, η προσέγγιση αυτή ενέχει κινδύνους», ανέφερε ο Κάμπελ.

Μάλιστα τόνισε ότι δεν είναι υπερβολικό να πει κανείς ότι η πορεία του 21ου αιώνα μπορεί να εξαρτηθεί από το αν αυτή η αμφισημία του κ. Τραμπ είναι στρατηγική ή απλώς τακτική. «Αν ο κ. Τραμπ παίζει ένα μακροπρόθεσμο παιχνίδι με την ελπίδα να βελτιώσει τη φθίνουσα στρατιωτική και οικονομική ισχύ της Αμερικής, τότε η αμφιβολία μπορεί να αποδειχθεί μια έξυπνη στρατηγική κίνηση για να διατηρήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες μπροστά από τον κύριο παγκόσμιο ανταγωνιστή τους. Αν, αντίθετα, απλώς ενισχύει την πολιτική του θέση στο εσωτερικό της χώρας ενώ κατευνάζει την Κίνα, το κόστος για τους Αμερικανούς τώρα και στις επόμενες δεκαετίες θα μπορούσε να είναι καταστροφικό», σημείωσε ο Κάμπελ.

Διαβάστε επίσης