Αϊόβα: Ένα μικροσκοπικό ψάρι «ανέστησε» τις χαμένες λίμνες

Στην πολιτεία της Αϊόβα, ένα μικροσκοπικό ψάρι στάθηκε η αφορμή για ένα γιγαντιαίο πρόγραμμα προστασίας του περιβάλλοντος, το οποίο οδήγησε στην αποκατάσταση εκατοντάδων λιμνών στη φυσική τους κατάσταση. Αν και αρχικά το σχέδιο στόχευε στη διάσωση ενός είδους που απειλείται με εξαφάνιση, οι μικρές αυτές λίμνες αποδείχθηκαν πολύτιμες και για την αντιμετώπιση του προβλήματος της απορροής λιπασμάτων στην περιοχή.

Το Topeka shiner, ένα ψάρι της οικογένειας των κυπρινιδών, αφθονούσε κάποτε στην Αϊόβα. Παρά τη φήμη της ως πολιτεία των πεδιάδων, η Αϊόβα καλυπτόταν κάποτε από υγροβιότοπους. Οι έντονες βροχοπτώσεις άλλαζαν τη ροή των ποταμών, δημιουργώντας αποκομμένα τμήματα νερού σε σχήμα πέταλου, γνωστά ως oxbow lakes. Αυτές οι λίμνες αποτελούσαν ένα μικρο-οικοσύστημα που κάλυπτε το 11% της επιφάνειας της πολιτείας πριν από την επέκταση της γεωργίας. Η μετατροπή της γης σε καλλιεργήσιμη άφησε πάνω από 10.000 τέτοιους υγροβιότοπους έρημους, οδηγώντας το μικρό ασημί και πορτοκαλί ψάρι στα πρόθυρα του αφανισμού.

Η μεγάλη επιστροφή

Το 1998, το Topeka shiner εντάχθηκε στη λίστα των απειλούμενων ειδών. Το 2000, η Υπηρεσία Αλιείας και Άγριας Ζωής των ΗΠΑ, σε συνεργασία με το παράρτημα του Nature Conservancy στην Αϊόβα, ξεκίνησαν την αποκατάσταση αυτών των λιμνών. Μετά τις πρώτες 20 παρεμβάσεις, οι επιστήμονες παρατήρησαν κάτι εντυπωσιακό: οι ρύποι από τις γεωργικές δραστηριότητες παγιδεύονταν στη λάσπη αυτών των λιμνών, καθαρίζοντας ουσιαστικά το νερό των ποταμών.

«Πρόκειται για μια πραγματική ιστορία επιτυχίας», δηλώνει η Karen Wilke από το Nature Conservancy. «Πλέον δεν το κάνουμε μόνο για το ψάρι, αλλά και για τη βελτίωση της ποιότητας του νερού».

Ένα οικοσύστημα που αναγεννάται

Τα αποτελέσματα είναι θεαματικά. Το Topeka shiner επέστρεψε, αλλά μαζί του εμφανίστηκαν 57 είδη ψαριών και 81 είδη πουλιών, καθώς και μύδια, χελώνες, αμφίβια και κάστορες. «Όλα τα είδη "διψούσαν" για την επιστροφή αυτού του βιότοπου», τονίζει η Wilke.

Το κόστος του έργου, που ανέρχεται σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια ανά υγροβιότοπο, καλύπτεται από ιδιωτικά κεφάλαια και κρατικές επιχορηγήσεις, διασφαλίζοντας ότι οι ιδιοκτήτες γης δεν έχουν καμία οικονομική επιβάρυνση. Από το 2011, στο εγχείρημα συμμετέχει και η Ένωση Παραγωγών Σόγιας της Αϊόβα, δίνοντας νέα ώθηση στο πρόγραμμα.

Σήμερα, το Topeka shiner έχει εντοπιστεί στο 60% των 200 και πλέον αποκατεστημένων λιμνών. Χάρη σε αυτές τις προσπάθειες, το 2021 προτάθηκε η υποβάθμιση του επιπέδου κινδύνου του είδους από «υπό εξαφάνιση» σε «απειλούμενο», καταγράφοντας ακόμα μία νίκη για την περιβαλλοντική νομοθεσία των ΗΠΑ.

*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork

Διαβάστε επίσης