Επιστήμονες βρήκαν μυστηριώδη βαρέλια με λευκούς δακτυλίους στον βυθό των ωκεανών

Snapshot

• Υποθαλάσσια βαρέλια απορριμμάτων στα ανοικ του Λος Άτζελες διαρρέουν ισχυρά αλκαλικά απόβλητα, δημιουργώντας «νεκρές ζώνες» όπου η θαλάσσια ζωή δεν επιβιώνει.
• Η έρευνα αποκάλυψε ότι τα βαρέλια περιέχουν καυστικά αλκαλικά υλικά και όχι το απαγορευμένο εντομοκτόνο DDT, όπως είχε προηγουμένως θεωρηθεί.
• Οι λευκοί δακτύλιοι γύρω από τα βαρέλια οφείλονται σε χημικές αντιδράσεις που σχηματίζουν βρουσίτη και ανθρακικό ασβέστιο, υποδεικνύοντας σημαντική μεταβολή στο χημικό περιβάλλον του βυθού.
• Τα δείγματα ιζημάτων κοντά στα βαρέλια δείχνουν σχεδόν πλήρη απουσία μικροβιακής ζωής, με μόνον εξειδικευμένα βακτήρια να επιβιώνουν σε αυτές τις ακραίες συνθήκες.
• Περισσότερα από 50 χρόνια μετά την απόρριψη, τα αλκαλικά απόβλητα παραμένουν μακροχρόνιοι ρυπαντές που επηρεάζουν σημαντικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ η έκταση του προβλήματος παραμένει άγνωστη.

Snapshot powered by AI

Ένας τεράστιος υποθαλάσσιος χώρος απόρριψης αποβλήτων στα ανοικτά του Λος Άντζελες αρχίζει επιτέλους να αποκαλύπτει τα μυστικά του — και τα πρώτα στοιχεία προκαλούν έντονη ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα. Ερευνητές εντόπισαν ισχυρά αλκαλικές ουσίες να διαρρέουν από βαρέλια που βρίσκονται στον πυθμένα, δημιουργώντας «νεκρές ζώνες» όπου σχεδόν καμία μορφή θαλάσσιας ζωής δεν μπορεί να επιβιώσει.

Για δεκαετίες, η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή ήταν γνωστό ότι είναι γεμάτη βιομηχανικά απόβλητα, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής εικόνα για το τι ακριβώς περιείχαν τα χιλιάδες βαρέλια. Σήμερα, νέα επιστημονικά δεδομένα αρχίζουν να ρίχνουν φως σε αυτό το σκοτεινό κεφάλαιο περιβαλλοντικής ρύπανσης — και όσα αποκαλύπτονται μόνο καθησυχαστικά δεν είναι.

Η ιστορία ξεκινά ήδη από τη δεκαετία του 1930 και φτάνει μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν η απόρριψη αποβλήτων στη θάλασσα αποτελούσε κοινή πρακτική. Σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), στην περιοχή κατέληγαν κάθε είδους επικίνδυνα υλικά: χημικά απόβλητα, υποπροϊόντα γεωτρήσεων πετρελαίου, ραδιενεργά υλικά, ακόμη και στρατιωτικά εκρηκτικά. Συνολικά, τα απόβλητα αυτά διασκορπίστηκαν σε 14 διαφορετικές τοποθεσίες στον βυθό.

Η πραγματική έκταση του προβλήματος ήρθε στο φως μόλις τα τελευταία χρόνια. Το 2020, έρευνα των Los Angeles Times αποκάλυψε ότι υποθαλάσσιες αποστολές είχαν εντοπίσει τεράστιους αριθμούς βαρελιών διάσπαρτων στον πυθμένα. Ακολούθησαν αποστολές του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας Scripps, οι οποίες κατέγραψαν περίπου 27.000 αντικείμενα που μοιάζουν με βαρέλια και περισσότερα από 100.000 κομμάτια απορριμμάτων.

Νέες αποκαλύψεις για το περιεχόμενο των βαρελιών

Για χρόνια, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα περισσότερα από αυτά τα βαρέλια περιείχαν DDT, ένα απαγορευμένο πλέον εντομοκτόνο που έχει συνδεθεί με σοβαρή ρύπανση στην περιοχή. Ωστόσο, τα πιο πρόσφατα δεδομένα ανατρέπουν αυτή την εκτίμηση.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus, ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τη μικροβιολόγο Johanna Gutleben δεν εντόπισε αυξημένες συγκεντρώσεις DDT στα ιζήματα γύρω από τα βαρέλια που εξετάστηκαν. Αντίθετα, σε τρία βαρέλια που περιβάλλονταν από εμφανείς λευκούς δακτυλίους, καταγράφηκαν εξαιρετικά υψηλά επίπεδα pH, που έφταναν περίπου το 12 — ένδειξη έντονα αλκαλικού περιβάλλοντος.

Το εύρημα αυτό δείχνει ότι τα βαρέλια ενδέχεται να περιέχουν καυστικά αλκαλικά απόβλητα και όχι υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Όπως ανέφερε η Gutleben, μέχρι σήμερα η έρευνα επικεντρωνόταν σχεδόν αποκλειστικά στο DDT, αφήνοντας άλλες πιθανές πηγές ρύπανσης εκτός κάδρου.

Οι λευκοί δακτύλιοι και η χημεία του βυθού

Οι μυστηριώδεις λευκοί «δακτύλιοι» γύρω από πολλά βαρέλια εξηγούνται πλέον μέσω χημικών διεργασιών που προκαλούνται από τη διαρροή των αποβλήτων. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα αλκαλικά υλικά αντιδρούν με το μαγνήσιο του θαλασσινού νερού, σχηματίζοντας βρουσίτη — ένα ορυκτό που δημιουργεί ένα είδος κρούστας γύρω από τα βαρέλια.

Με την πάροδο του χρόνου, η κρούστα αυτή διαλύεται, διατηρώντας υψηλά επίπεδα αλκαλικότητας στα ιζήματα και προκαλώντας νέες αντιδράσεις που οδηγούν στον σχηματισμό ανθρακικού ασβεστίου. Αυτό ακριβώς δίνει και τη χαρακτηριστική λευκή απόχρωση στους δακτυλίους που παρατηρούνται στον βυθό.

Δεν πρόκειται απλώς για ένα οπτικό φαινόμενο. Οι δακτύλιοι αυτοί αποτελούν σαφή ένδειξη ότι οι χημικές συνθήκες στην περιοχή έχουν μεταβληθεί δραματικά. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περίπου το ένα τρίτο των βαρελιών εμφανίζει τέτοια χαρακτηριστικά.

Ένα εχθρικό περιβάλλον για τη θαλάσσια ζωή

Τα δείγματα ιζημάτων που συλλέχθηκαν κοντά στα βαρέλια με τους λευκούς δακτυλίους έδειξαν σχεδόν πλήρη απουσία μικροβιακού DNA, γεγονός που υποδηλώνει ότι ελάχιστοι οργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν σε τόσο ακραίες συνθήκες. Μόνο λίγα εξειδικευμένα βακτήρια εντοπίστηκαν, παρόμοια με εκείνα που ζουν σε υδροθερμικές πηγές των ωκεανών ή σε αλκαλικές θερμές πηγές.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η διάρκεια των επιπτώσεων. Περισσότερα από 50 χρόνια μετά την απόρριψη των αποβλήτων, το περιβάλλον εξακολουθεί να επηρεάζεται σημαντικά. Όπως σημειώνει ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Paul Jensen, το γεγονός ότι τα ίχνη της ρύπανσης παραμένουν τόσο έντονα μετά από μισό αιώνα προκαλεί σοκ.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν είναι ακόμη δυνατό να εκτιμηθεί πλήρως η περιβαλλοντική ζημιά, κυρίως επειδή δεν είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός των βαρελιών που παρουσιάζουν διαρροές ούτε η σύστασή τους. Ωστόσο, είναι πλέον σαφές ότι τα αλκαλικά απόβλητα λειτουργούν ως μακροχρόνιος ρυπαντής, ικανός να αλλοιώνει τα θαλάσσια οικοσυστήματα για δεκαετίες.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πόσο εκτεταμένο είναι τελικά το πρόβλημα — και πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσει το μέλλον των ωκεανών. Οι έρευνες συνεχίζονται, αλλά οι πρώτες απαντήσεις δείχνουν ότι βρισκόμαστε μόνο στην αρχή μιας πολύ πιο σύνθετης και ανησυχητικής ιστορίας.