Ιράν: Η χώρα είναι στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης – Πιο εδραιωμένο και εκδικητικό το καθεστώς
Ιρανοί μιλούν στο BBC για τους φόβους ότι το καθεστώς θα ξεσπάσει εκδικητικά μετά το οριστικό τέλος του πολέμου
Snapshot
- Το καθεστώς των Φρουρών της Επανάστασης στο Ιράν παραμένει εδραιωμένο και υπάρχουν ανησυχίες ότι θα επιδείξει εκδικητική διάθεση μετά τον πόλεμο.
- Περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων και χιλιάδες ακόμα από την έναρξη του πολέμου, με αυξημένες εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων.
- Υπάρχει έντονος φόβος ότι μετά το τέλος του πολέμου το καθεστώς θα εντείνει την εσωτερική καταστολή και θα ξεσπάσει την οργή του στους κρατουμένους.
- Δημοσιογράφοι και ακτιβιστές αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους, καθώς αναφορές σε γεγονότα του πολέμου μπορεί να οδηγήσουν σε κατηγορίες για κατασκοπεία και θανατική ποινή.
- Η αντιπολίτευση έχει εξαφανιστεί από τους δρόμους λόγω της καταστολής και της αβεβαιότητας για το μέλλον, με το καθεστώς να διατηρεί πλήρη έλεγχο ζωής και θανάτου επί των πολιτών.
Παρά τον πόλεμο και τις δολοφονίες ηγετικών στελεχών το καθεστώς στο Ιράν παραμένει εδραιωμένο. Οι Ιρανοί όπου κι αν κινούνται στις πόλεις βλέπουν παντού τα πρόσωπα των δολοφονημένων ηγετών τους αλλά και των νέων προσώπων που τους αντικατέστησαν να κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο.
Οι διαδηλώσεις συνέβησαν και τελείωσαν. Μετά ακολούθησε ένας πόλεμος και μία εκεχειρία. Το καθεστώς του Ιράν, όμως, παρέμεινε στη θέση του. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με Ιρανούς με τους οποίους μίλησε το BBC εντός της χώρας, το καθεστώς, αντί να έχει αποδυναμωθεί, έχει εδραιωθεί ακόμη περισσότερο και εμφανίζει εκδικητική διάθεση.
Η Σανά και ο Ντιάκο – δεν είναι τα πραγματικά τους ονόματα – είναι ένα νεαρό ζευγάρι που ζει στην Τεχεράνη. Ανήκουν στη μεσαία τάξη, είναι μορφωμένοι. Με λίγα λόγια είναι το είδος των ανθρώπων που θέλουν να δουν το τέλος της σκληροπυρηνικής θρησκευτικής διακυβέρνησης.
Το BBC παρέλειψε πολλές λεπτομέρειες που θα μπορούσαν να δώσουν μια εικόνα για τον χαρακτήρα και τη ζωή τους. Αυτό συμβαίνει επειδή τέτοιες λεπτομέρειες μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το καθεστώς για να εντοπιστούν άτομα που τολμούν να μιλήσουν ελεύθερα στα ξένα μέσα ενημέρωσης.
Ο δημοσιογράφος που συνεργάζεται με το BBC στο Ιράν συνάντησε τη Σάνα και τον Ντιάκο κοντά σε ένα πάρκο όπου οικογένειες περπατούσαν με τα παιδιά τους, απολαμβάνοντας αυτή την περίοδο εκεχειρίας.
Ο Ντιάκο θέλει να πιστεύει ότι η ζωή θα βελτιωθεί. «Τα πράγματα θα αλλάξουν. Έχουν ήδη αλλάξει», λέει. Η Σάνα γελάει και απαντά: «Άλλαξε; Έπεσε στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης. Η χώρα είναι ένα χάος.» Η Σάνα έχει δει τα συναισθήματά της να αλλάζουν την περίοδο που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν.
«Στην αρχή, δεν ήθελα να ξεσπάσει ο πόλεμος... [Αλλά] στη μέση του πολέμου, όσο στόχευαν σημαντικές προσωπικότητες, χαιρόμουν ειλικρινά για κάθε θάνατό τους», αναφέρει. Ωστόσο όσο συνεχιζόταν ο πόλεμος η Σάνα, όπως και ο Λευκός Οίκος του Τραμπ, συνειδητοποίησε ότι η απώλεια του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλων υψηλόβαθμων στελεχών δεν οδήγησε σε ένα νέο καθεστώς πιο δεκτικό σε συμβιβασμούς.
«Τόσοι πολλοί από τους δικούς τους παραμένουν στη θέση τους. Αυτό που είχα φανταστεί δεν έγινε πραγματικότητα. Όλα χειροτέρεψαν. Και μας έμεινε η Ισλαμική Δημοκρατία. Είμαι απογοητευμένη που κέρδισαν αυτόν τον πόλεμο», λέει η Σάνα.
Συγκέντρωση υποστηρικτών του ιρανικού καθεστώτος στην Τεχεράνη
EPAΦόβοι για σκληρή καταστολή μετά το οριστικό τέλος του πολέμου
Είναι αδύνατο να εκτιμηθεί η έκταση της υποστήριξης προς το καθεστώς σε ολόκληρη την ιρανική κοινωνία. Οι υποστηρικτές του διοργανώνουν τακτικά δημόσιες εκδηλώσεις αλληλεγγύης αλλά οι συγκεντρώσεις της αντιπολίτευσης απαγορεύονται.
Αξιόπιστες πηγές του βρετανικού δικτύου στο Ιράν μίλησαν με ακτιβιστές της αντιπολίτευσης, δικηγόρους ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανεξάρτητους δημοσιογράφους και διαπίστωσαν ότι επικρατεί κλίμα ανησυχίας. Υπάρχει ένας επαναλαμβανόμενος φόβος: ότι μόλις τελειώσει ο πόλεμος, το κράτος θα εντείνει την εκστρατεία εσωτερικής καταστολής.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων «Human Rights Activists News Agency» (HRANA) με έδρα την Ουάσινγκτον, περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων εναντίον του καθεστώτος τον περασμένο Ιανουάριο, πριν από το ξέσπασμα του πολέμου. Από την έναρξη του πολέμου, εκτιμάται ότι έχουν συλληφθεί ακόμη πολλές χιλιάδες πολίτες.
Επίσης, έχει σημειωθεί ρεκόρ στον αριθμό των εκτελέσεων πολιτικών κρατουμένων, καθώς 21 άτομα απαγχονίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. Είναι ο υψηλότερος αριθμός σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα τα τελευταία 30 χρόνια. Εννέα από τους απαγχονισθέντες είχαν σχέση με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου, 10 κατηγορήθηκαν για υποτιθέμενη συμμετοχή σε ομάδες της αντιπολίτευσης και δύο κατηγορήθηκαν για κατασκοπεία.
Η Σούζαν – το όνομα της οποίας έχει αλλάξει – είναι δικηγόρος που ασχολείται με κρατούμενους και λέει ότι οι συνθήκες στη φυλακή έχουν γίνει πολύ πιο σκληρές. «Πριν από τον πόλεμο, η σκληρή μεταχείριση επιφυλασσόταν για όσους ηγούνταν των διαδηλώσεων, είχαν μολότοφ ή ήταν οπλισμένοι. Αλλά κατά τη διάρκεια του πολέμου, αυτή η σκληρότητα έχει ενταθεί σημαντικά», λέει.
Γιγαντιαία προπαγανδιστική αφίσα στην Τεχεράνη που αναφέρει στα Περσικά «Τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά» και απεικονίζει τους Φρουρούς της Επανάστασης να κρατούν δίχτυα στα οποία έχουν πέσει αμερικανικά πολεμικά πλοία.
EPA«Το καθεστώς θα ξεσπάσει την οργή του στους κρατουμένους»
Η προσωπική της ιστορία δείχνει πώς η σύγκρουση χωρίζει ορισμένες οικογένειες. Οι γονείς της είναι ανοιχτά υπέρ του καθεστώτος και φοβάται ότι μπορεί να γίνουν στόχος αν η κυβέρνηση ανατραπεί. Όταν εξέφρασε αυτόν τον φόβο στον αδελφό της, ο οποίος είναι αντίθετος στο καθεστώς, η απάντησή του ήταν ανατριχιαστική: «Αφού θέλουν να γίνουν μάρτυρες, γιατί να τους αρνηθούμε αυτό το δικαίωμα;»
Η Σούζαν θέλει να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά είναι σίγουρη ότι άνθρωποι σαν κι αυτήν θα δεχτούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση. Και φοβάται για τη μοίρα των κρατουμένων. «Νομίζω ότι αν τελειώσει ο πόλεμος, το καθεστώς πιθανότατα θα ξεσπάσει την οργή του από αυτόν τον πόλεμο στους κρατούμενους. Νομίζω ότι ζούμε με δανεικό χρόνο».
Ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα ανέφεραν μέχρι στιγμής φέτος 4 εκτελέσεις ατόμων που κατηγορούνται για σχέσεις με την Μοσάντ, την υπηρεσία μυστικών πληροφοριών του Ισραήλ.
Ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που φοβούνται ότι θα γίνουν στόχος κατηγοριών ότι βοηθούν τις Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ. Έχουν σημειωθεί πολυάριθμες συλλήψεις ατόμων που κατηγορούνται για αποστολή υλικού σε ξένα μέσα ενημέρωσης που θεωρούνται εχθρικά προς το κράτος.
Ένας δημοσιογράφος – που του δόθηκε το όνομα Άρμιν – ο οποίος μίλησε με συνάδελφο στο BBC ανέφερε ότι αρκούσε ακόμη και το αναφερθεί κανείς απλώς στα γεγονότα του πολέμου για να συλληφθεί και να καταδικαστεί σε θάνατο.
«Παλαιότερα, ίσως να μας κατηγορούσαν για πολιτικό αδίκημα. Όμως, υπό τις τρέχουσες συνθήκες πολέμου, αν κάνουμε ρεπορτάζ για τον πόλεμο, μπορεί να κατηγορηθούμε για κατασκοπεία», λέει. Η κατηγορία της κατασκοπείας συνεπάγεται θανατική ποινή σε ένα δικαστικό σύστημα που εκτελεί τις εντολές του καθεστώτος.
«Παλαιότερα, προσπαθούσαμε να καταλάβουμε πόσοι άνθρωποι είχαν πληγεί ή ποιο αντίκτυπο θα είχαν τελικά οι διαδηλώσεις. Αλλά τώρα είναι διαφορετικά. Τώρα επικεντρωνόμαστε στο να μείνουμε ζωντανοί – εμείς και οι οικογένειές μας», εξηγεί ο Άρμιν.
Δηλώνει ότι είναι ανήσυχος. «Ξαπλώνω ξύπνιος αναρωτιέμαι τι μας επιφυλάσσει το μέλλον. Και αυτή η αβεβαιότητα φέρνει μαζί της τρομερό άγχος», λέει. Έτσι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η αντιπολίτευση έχει εξαφανιστεί από τους δρόμους. Το καθεστώς είναι αυτό που ασκεί εξουσία ζωής και θανάτου επί των πολιτών του.
Διαβάστε επίσης
