Ηλιακή ενέργεια στην ΕΕ: Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος από την κινεζική τεχνολογία;
Το μεγάλο μπλακάουτ που σημειώθηκε στην Ισπανία το 2025 ανέδειξε πόσο ευάλωτα μπορούν να γίνουν τα ηλεκτρικά δίκτυα όταν παρουσιάζεται σοβαρή αστάθεια στην τάση
Snapshot
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από κινεζικούς μετατροπείς ισχύος για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκαλώντας ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών.
- Οι μετατροπείς συνδέονται στο διαδίκτυο, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα.
- Το 61% των μετατροπέων που εισήχθησαν στην Ευρώπη το 2024 προέρχονταν από την Κίνα, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ άνω των 220 γιγαβάτ.
- Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιορίζει τη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων για νέα έργα με κινεζικούς μετατροπείς, ενώ δεν αποσύρει τους ήδη εγκατεστημένους.
- Η ΕΕ προωθεί την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής ενεργειακών τεχνολογιών για μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενο εξοπλισμό και αύξηση της ενεργειακής αυτονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όμως η μεγάλη εξάρτησή της από κινεζικό εξοπλισμό για φωτοβολταϊκά συστήματα προκαλεί ολοένα και μεγαλύτερο προβληματισμό στις Βρυξέλλες. Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται οι μετατροπείς ισχύος (inverters), οι συσκευές που θεωρούνται ο «εγκέφαλος» κάθε φωτοβολταϊκής εγκατάστασης και ρυθμίζουν τη μετατροπή της παραγόμενης ενέργειας σε ηλεκτρικό ρεύμα κατάλληλο για το δίκτυο.
Οι σύγχρονοι μετατροπείς είναι συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, ώστε να μπορούν να παρακολουθούνται, να ενημερώνονται και να συντηρούνται εξ αποστάσεως. Αυτή η δυνατότητα διευκολύνει τη λειτουργία τους, αλλά δημιουργεί και ένα πιθανό πεδίο κυβερνοεπιθέσεων, εφόσον ένας κακόβουλος παράγοντας αποκτήσει πρόσβαση στα συστήματα ελέγχου.
Το μεγάλο μπλακάουτ που σημειώθηκε στην Ισπανία το 2025 ανέδειξε πόσο ευάλωτα μπορούν να γίνουν τα ηλεκτρικά δίκτυα όταν παρουσιάζεται σοβαρή αστάθεια στην τάση. Παρότι οι ειδικοί τονίζουν ότι οι κινεζικής κατασκευής μετατροπείς δύσκολα θα μπορούσαν να προκαλέσουν γενικευμένη διακοπή ηλεκτροδότησης σε ολόκληρη την Ευρώπη, προειδοποιούν ότι μια συντονισμένη κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην ηλεκτροδότηση συγκεκριμένων περιοχών ή να αποσταθεροποιήσει τοπικά δίκτυα.
Οι ανησυχίες εντείνονται λόγω της κυριαρχίας της Κίνας στην αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η DW, το 61% των μετατροπέων που εισήχθησαν στην Ευρώπη το 2024 προερχόταν από την Κίνα, ενώ κινεζικές εταιρείες έχουν ήδη εξοπλίσει φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις συνολικής ισχύος άνω των 220 γιγαβάτ σε ευρωπαϊκές χώρες.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία επιβεβαιωμένη περίπτωση κατά την οποία κινεζικοί μετατροπείς χρησιμοποιήθηκαν για να προκληθεί διακοπή ηλεκτροδότησης στην Ευρώπη. Ωστόσο, το 2025 αμερικανικές αρχές ανέφεραν ότι εντόπισαν μη καταγεγραμμένες συσκευές επικοινωνίας σε ορισμένους κινεζικούς μετατροπείς, γεγονός που αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την ασφάλεια των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.
Ως απάντηση στους αυξανόμενους προβληματισμούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να περιορίσει τη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που βασίζονται σε κινεζικούς μετατροπείς. Το μέτρο αφορά κυρίως νέα έργα που χρηματοδοτούνται απευθείας από την ΕΕ και εντάσσεται στη στρατηγική ενίσχυσης της κυβερνοασφάλειας, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της τεχνολογικής αυτονομίας της Ευρώπης. Οι ήδη εγκατεστημένοι μετατροπείς δεν αποσύρονται ούτε απαγορεύονται.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή κρίσιμων ενεργειακών τεχνολογιών, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτηση από εισαγόμενο εξοπλισμό. Αν και οι ευρωπαϊκοί μετατροπείς είναι ελαφρώς ακριβότεροι, αρκετοί ειδικοί εκτιμούν ότι το πρόσθετο κόστος αποτελεί μια επένδυση για την προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και τη διασφάλιση της ενεργειακής κυριαρχίας της Ευρώπης
