Guardian: Πώς η θάλασσα βοηθά στη θεραπεία του άγχους, των εθισμών και του τραύματος

Η θεραπευτική δύναμη της θάλασσας στην ψυχική υγεία είναι ευρέως γνωστή, ωστόσο περισσότερα υδάτινα οικοσυστήματα όπως οι ωκεανοί και τα ποτάμια γίνονται ακόμα πιο δημοφιλείς.

Σε άρθρο του Guardian, άνθρωποι που ξεκίνησαν να ασχολούνται με δραστηριότητες στη θάλασσα στα πλαίσια ψυχικής θεραπείας μιλούν για τα οφέλη που τους έχει προσφέρει στο νευρολογικό και το ψυχικό σύστημα.

Ο βετεράνος που σώθηκε χάρη στην ιστιοπλοΐα

Ένας βετεράνος του βρετανικού στρατού βρισκόταν στα πρόθυρα της αυτοκτονίας όταν αποφάσισε να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του μετατραυματικού στρες (PTSD) και την απώλεια πολλών δικών του ανθρώπων σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Όπως είπε ο 67χρονος άνδρας, προσπάθησε μόνος να αντιμετωπίσει τα ψυχικά του προβλήματα, ωστόσο κατέληξε να στέκεται στην άκρη ενός γκρεμού. Όταν ζήτησε επαγγελματική βοήθεια, τον παρέπεμψαν σε ένα βρετανικό φιλανθρωπικό ίδρυμα το «Turn to Startboard», το οποίο χρησιμοποιεί την ιστιοπλοΐα ως θεραπευτικό μέσο, ειδικά για βετεράνους πολέμου.

«Η θάλασσα με απομακρύνει από όλα τα άγχη και τις πιέσεις της ζωής. Έχει τη δύναμη της ηρεμίας», δηλώνει στον Guardian. Σήμερα, αποτελεί μέλος του πληρώματος της οργάνωσης, κάνοντας τον γύρο του Ηνωμένου Βασιλείου και συγκεντρώνοντας χρήματα για την οργάνωση. Πλέον, δηλώνει ενθουσιασμένος με τη ζωή.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Turn to Startboard δήλωσε ότι «η θάλασσα σου υπενθυμίζει ότι είσαι ζωντανός. Ξυπνάει κάτι στους ανθρώπους».

Το νερό ως θεραπευτική δύναμη

Από τη βικτωριανή εποχή, όπου οι γιατροί συνταγογραφούσαν «θαλάσσιες θεραπείες», έως και τη σημερινή μαζική τάση για συμμετοχή σε κολυμβητήριο, η επαφή με το νερό έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί θεραπευτικό μέσο. Όμως, το 2014 ο ο θαλάσσιος βιολόγος Wallace J Nichols, δημοσίευσε το βιβλίο με τίτλο «Blue Mind», στο οποίο εξερευνούσε τα νευρολογικά και ψυχολογικά οφέλη του να βρίσκεται κανείς μέσα, πάνω ή κοντά στο νερό.

Η ανάλυσή του έφερε στο προσκήνιο τη θεραπευτική δύναμη του ωκεανού. Αυτή η έλξη προς το νερό που περιέγραψε ο Nichols είναι γνωστή ως η θεωρία του «μπλε χώρου» ή του «μπλε μυαλού», η οποία έχει εφαρμοστεί σε θεραπευτικές πρακτικές με αυξανόμενη συχνότητα τα τελευταία χρόνια.

Πολλοί οργανισμοί αποδίδουν το έργο του Nichols ως καθοριστικό παράγοντα για την ανανεωμένη δημοτικότητα του κινήματος. Τα επιστημονικά τεκμηριωμένα ευρήματά του αποκαλύπτουν ότι η έκθεση σε διάφορους μπλε χώρους -συμπεριλαμβανομένων των ωκεανών, των ποταμών και των λιμνών- μπορεί να είναι φάρμακο για τον εγκέφαλο, μειώνοντας τα επίπεδα της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης, και βελτιώνοντας την ευτυχία.

«Νομίζω ότι αυτό πρόσθεσε αξιοπιστία», λέει ο Terry του Turn to Starboard, «και οι οργανισμοί άρχισαν να δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον».

«Η φύση γίνεται συν-θεραπευτής»

Σύμφωνα με την Sophie Pyne, η οποία είναι συνιδρύτρια του προγράμματος Waves of Recovery που χρησιμοποιεί το σερφ ως μέθοδο θεραπείας, ανέφερε πως πλέον λειτουργούν περισσότερα από 100 αντίστοιχα προγράμματα σε όλο τον κόσμο.

Το Waves of Recovery είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός της Καλιφόρνια που βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας και εθισμού μέσω του σερφ. Η Pyne, που ξεκίνησε αυτή την πρωτοβουλία ανέφερε ότι για χρόνια πάλευε με εθισμούς, άγχος και επαγγελματική εξουθένωση, ενώ όταν ανέβηκε στη σανίδα του σερφ ένιωσε μετά από καιρό «ελεύθερη και ζωντανή».

Η θεραπεία μέσω του μπλε χώρου συνήθως συμπληρώνει ευρύτερες διαδικασίες ανάρρωσης, με το Waves of Recovery να συνεργάζεται με κέντρα θεραπείας στην περιοχή. «Η φύση και ο ωκεανός γίνονται στην πραγματικότητα συν-θεραπευτές στην εμπειρία και πιστεύω ότι αυτό πραγματικά σπάει το στίγμα γύρω από τους ανθρώπους που αναζητούν υποστήριξη», λέει ο Pyne.

«Όλοι φοράμε στολές κατάδυσης, δεν έχουμε μακιγιάζ. Οι θεραπευόμενοι με βλέπουν περισσότερο ως άνθρωπο που περπατά δίπλα τους σε αυτό το ταξίδι, αντί να τους λέω τι να κάνουν».

Θεραπεία μέσω της κατάδυσης

Η Catherine Kelly, γεωγράφος που ασχολείται με την «μπλε θεραπεία» εδώ και δεκαετίες συμβουλεύοντας κυβερνητικές δράσεις, αναφέρει ότι η θάλασσα αποτελεί και λύση για τη σύγχρονη πραγματικότητα. «Έρευνες μας δείχνουν ότι το νερό μας δίνει ένα αίσθημα θεραπείας που δεν το έχουμε σε άλλους χώρους. Συγκεντρωνόμαστε αλλά όχι με δυσκολία», αναφέρει. «Οι ώμοι μας πέφτουν και το πρόσωπό μας χαλαρώνει», εξηγεί φέρνοντας το παράδειγμα της στάσης που έχουμε όταν καθόμαστε μπροστά στις οθόνες του υπολογιστή.

Οι θεραπευτικές πρακτικές όμως αναδεικνύονται και σε θαλάσσιες δραστηριότητες, όπως στις καταδύσεις, όπου υπάρχει έλλειψη βαρύτητας. «Τους λέω ότι ο στόχος είναι απλώς να μάθουν ελεύθερη κατάδυση, και αν το κάνουν αυτό, θα κάνουν τη δουλειά που βοηθά το νευρικό μας σύστημα και τον εγκέφαλο να ρυθμίζεται», λέει ο Δρ James Jung, ψυχίατρος με έδρα την Καλιφόρνια, ο οποίος διευθύνει το Inner Depths, ένα κέντρο ελεύθερης κατάδυσης κοντά στα ανοικτά των ακτών της Καλιφόρνια.

Ανακάλυψε τις μεταμορφωτικές επιδράσεις του ωκεανού ενώ προσπαθούσε να αντιμετωπίσει προκλήσεις ψυχικής υγείας ως πρώην βετεράνος μάχης του στρατού των ΗΠΑ. «Η ανάρρωση από ένα τραύμα είναι στην πραγματικότητα η προσπάθεια να εστιάσει κάποιος σε μια διαδικασία και όχι σε έναν προορισμό», λέει.

Μπορεί η κυρίαρχη τάση θεραπείας να ήταν για χρόνια οι χώροι πρασίνου, καθώς το νερό κρύβει και έναν βαθμό επικινδυνότητας για όσους αντιμετωπίζουν σοβαρά ψυχικά προβλήματα, ωστόσο η έρευνα και για τους μπλε χώρους ξεκινά να χρηματοδοτείται, με όσους ασχολούνται με το θέμα να δηλώνουν «αισιόδοξοι».

Διαβάστε επίσης