Καύσωνας στην Ιταλία: Δοκιμάζει τις αντοχές και της περίφημης Παρμεζάνα

Η Ιταλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα καλοκαίρι ακραίων θερμοκρασιών, με τον υδράργυρο στη βόρεια χώρα να πλησιάζει τους 40 βαθμούς Κελσίου. Οι επιπτώσεις φτάνουν μέχρι τις μονάδες παραγωγής του περίφημου Parmigiano Reggiano, έναν κλάδο αξίας περίπου 4 δισ. ευρώ.

Στους στάβλους, ανεμιστήρες λειτουργούν σχεδόν αδιάκοπα, ενώ αυτόματα συστήματα ψεκασμού νερού προσπαθούν να κρατήσουν τα ζώα σε ανεκτές θερμοκρασίες. Για τους κτηνοτρόφους, όμως, η προστασία των κοπαδιών μεταφράζεται σε σημαντικά υψηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, την ώρα που η ξηρασία κάνει ακριβότερη και την παραγωγή ζωοτροφών.

Η ζέστη μειώνει την παραγωγή γάλακτος

Οι αγελάδες μπορούν να αρχίσουν να εμφανίζουν σημάδια θερμικού στρες ήδη από τους 25 βαθμούς Κελσίου, ανάλογα και με την υγρασία. Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει, τρώνε λιγότερο, παραμένουν περισσότερη ώρα όρθιες και μειώνουν τον χρόνο ανάπαυσης και μηρυκασμού.

Το αποτέλεσμα είναι άμεσο στην παραγωγή γάλακτος. Σύμφωνα με τον κτηνίατρο του Consortium Parmigiano Reggiano, Giovanni Buonaiuto, η μέση παραγωγή κατά τους θερινούς μήνες υποχωρεί περίπου 10%, με τις απώλειες να είναι πολύ μεγαλύτερες σε μονάδες που διαθέτουν ανεπαρκή συστήματα ψύξης.

Σε φάρμα κοντά στην Πάρμα, η Federica Dall’Aglio, η οποία εκτρέφει περίπου 400 βοοειδή, καταγράφει μείωση πέντε έως έξι κιλών γάλακτος ανά αγελάδα κάθε ημέρα, δηλαδή περίπου 20%. Και αυτό παρά τη λειτουργία ανεμιστήρων και συστημάτων ψεκασμού.

Οι παραγωγοί δουλεύουν πλέον μέσα στη νύχτα

Η ζέστη αλλάζει ακόμη και το καθημερινό πρόγραμμα των αγροτών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κοπή και η συλλογή του σανού γίνεται στις 3 ή 4 τα ξημερώματα, πριν οι θερμοκρασίες ανέβουν αρκετά ώστε να επηρεάσουν την ποιότητα της ζωοτροφής.

Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται κατακόρυφα. Ο Luca Cotti, γαλακτοπαραγωγός έκτης γενιάς και πρόεδρος της Coldiretti στην Εμίλια-Ρομάνια, εκτιμά ότι σε περιόδους ακραίου καύσωνα η κατανάλωση στις εγκαταστάσεις μπορεί να διπλασιαστεί ή ακόμη και να τριπλασιαστεί.

Όπως εξηγεί, πριν από δύο δεκαετίες η βασική ανησυχία των παραγωγών ήταν ο χειμώνας και το παγωμένο νερό στους στάβλους. Πλέον, σημαντικό μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται στην αντιμετώπιση της καλοκαιρινής ζέστης.

Από την εξαίρεση στη νέα πραγματικότητα

Για τους παραγωγούς Parmigiano Reggiano, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο λόγω των κανόνων που διέπουν την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης του προϊόντος.

Η παραγωγή πρέπει να παραμένει σε συγκεκριμένη περιοχή της βόρειας Ιταλίας, ενώ τουλάχιστον το 75% των ζωοτροφών πρέπει να προέρχεται από την ίδια περιοχή. Αυτό περιορίζει τις δυνατότητες των παραγωγών να αναζητήσουν ευκολότερες λύσεις εκτός της ζώνης παραγωγής.

Περίπου οι μισές γαλακτοκομικές μονάδες της αλυσίδας Parmigiano Reggiano, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% του γάλακτος, έχουν ήδη εγκαταστήσει προηγμένα συστήματα αντιμετώπισης της ζέστης. Σε αυτά περιλαμβάνονται ανεμιστήρες, αισθητήρες θερμοκρασίας και αυτόματοι ψεκαστήρες νερού.

Το υπόλοιπο 30% του γάλακτος προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από μονάδες που βρίσκονται σε λοφώδεις και ορεινές περιοχές, όπου οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες.

Η ξηρασία αυξάνει και το κόστος των ζωοτροφών

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στους στάβλους. Η παρατεταμένη ανομβρία και η πτώση των αποθεμάτων νερού πιέζουν την αγροτική παραγωγή σε ολόκληρη τη λεκάνη του Πάδου.

Η μηδική, βασική ζωοτροφή για τα κοπάδια, αντέχει σχετικά καλά στην ξηρασία χάρη στο βαθύ ριζικό της σύστημα. Ωστόσο, οι παραγωγοί χρειάζονται όλο και περισσότερη άρδευση για να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες σανού.

Όταν η στάθμη των ποταμών πέφτει τόσο ώστε να μην είναι δυνατή η άντληση νερού για άρδευση, οι αγρότες στρέφονται στα υπόγεια ύδατα. Η λύση αυτή μπορεί να αυξήσει το κόστος της άρδευσης έως και πέντε φορές, λόγω της ενέργειας που απαιτείται για την άντληση.

Οι αγροτικές οργανώσεις ζητούν πλέον από την πολιτεία να αντιμετωπίσει την αποθήκευση νερού ως βασική υποδομή και όχι ως μέτρο έκτακτης ανάγκης, με επενδύσεις σε ταμιευτήρες και άλλα έργα.

Δεν απειλείται η παραγωγή Parmigiano Reggiano

Παρά τις πιέσεις, οι παραγωγοί δεν θεωρούν ότι υπάρχει κίνδυνος να υπάρξει έλλειψη Parmigiano Reggiano στην αγορά.

Η ισχυρή διεθνής ζήτηση και οι υψηλές τιμές του προϊόντος επιτρέπουν σε αρκετές μονάδες να πραγματοποιούν τις απαραίτητες επενδύσεις. Ωστόσο, για μικρότερες επιχειρήσεις με παλαιότερες εγκαταστάσεις, το κόστος προσαρμογής στο νέο κλιματικό περιβάλλον μπορεί να αποδειχθεί δυσβάσταχτο.

Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα που αφήνει πίσω του το φετινό καλοκαίρι: όχι αν θα συνεχίσει να παράγεται Parmigiano Reggiano, αλλά πόσοι μικροί παραγωγοί θα μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις ολοένα υψηλότερες απαιτήσεις ενός καλοκαιριού που κάποτε θεωρούνταν ακραίο και πλέον αντιμετωπίζεται ως η νέα κανονικότητα.

Πηγή: Politico

Διαβάστε επίσης