Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Πώς οι Αμερικανοί «τιμωρούν» τους προέδρους τους από το 1980
Μόνο δύο φορές τα τελευταία 100 χρόνια το κόμμα του προέδρου απέφυγε τις απώλειες στις ενδιάμεσες εκλογές: το 1934 και το 2002
Snapshot
- Από το 1980, το κόμμα του προέδρου στις ΗΠΑ συνήθως χάνει έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές, εκτός από δύο εξαιρέσεις το 1934 και το 2002.
- Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οι Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να χάσουν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία λόγω της χαμηλής δημοτικότητας του Ντόναλντ Τραμπ.
- Οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν συχνά ως ψήφος αποδοκιμασίας προς τον εν ενεργεία πρόεδρο και την κυβέρνησή του.
- Μόνο σπάνια το κυβερνών κόμμα αυξάνει τις έδρες του στις ενδιάμεσες εκλογές, όπως συνέβη το 1998, το 2018 και το 2022.
- Η δημοτικότητα του Τραμπ βρίσκεται στο 35%, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τις προοπτικές του κόμματός του στις επερχόμενες εκλογές.
Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, οι Ρεπουμπλικανοί του Ντόναλντ Τραμπ κινδυνεύουν να υποστούν βαριές απώλειες. Όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα από το 1980.
«Απλώς κάντε σαν να βρίσκεται το όνομά μου στο ψηφοδέλτιο». Με αυτό το σύνθημα περιοδεύει αυτή την περίοδο ο Ντόναλντ Τραμπ σε ολόκληρη τη χώρα, επιχειρώντας να εξασφαλίσει τις πολύτιμες ψήφους που χρειάζεται το κόμμα του.
Ενδέχεται, μάλιστα, η επιθυμία του να πραγματοποιηθεί, όχι όμως με τον τρόπο που θα ήθελε.
Και αυτό γιατί στις ενδιάμεσες εκλογές (midterms) δεν εκλέγεται ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά ανανεώνεται η σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων και περίπου το ένα τρίτο της Γερουσίας.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, οι κυβερνώντες Ρεπουμπλικανοί ενδέχεται να χάσουν την πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου. Ένας από τους λόγους είναι ακριβώς ότι οι ψηφοφόροι αντιμετωπίζουν την αναμέτρηση σαν να ήταν υποψήφιος ο ίδιος ο Τραμπ.
Η δημοτικότητα του Ρεπουμπλικανού προέδρου μπορεί να μην έχει υποχωρήσει σε πρωτοφανή επίπεδα, βρίσκεται όμως πολύ κοντά σε αυτά.
Μόλις το 35% των Αμερικανών αξιολογεί σήμερα θετικά το έργο του.
Εξαιτίας και αυτών των ποσοστών, η αντιπολίτευση ενδέχεται, μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026, να εξασφαλίσει την πλειοψηφία των εδρών τουλάχιστον στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Πώς διαμορφώθηκαν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο από το 1980
Στις Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγονται εκλογές για το Κογκρέσο κάθε δύο χρόνια, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές πραγματοποιούνται κάθε τέσσερα χρόνια, στο μέσο της προεδρικής θητείας.
Επομένως, τα κέρδη και οι απώλειες εδρών υπολογίζονται σε σύγκριση με τη σύνθεση του Κογκρέσου που προέκυψε από τις προηγούμενες εκλογές, οι οποίες συνέπεσαν με την προεδρική αναμέτρηση.
Η ήττα του κυβερνώντος κόμματος στις ενδιάμεσες εκλογές αποτελεί περισσότερο τον κανόνα παρά την εξαίρεση.
Οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν σχεδόν πάντα ως ψήφος αποδοκιμασίας προς τον εν ενεργεία πρόεδρο και την κυβέρνησή του.
Μόνο δύο φορές τα τελευταία 100 χρόνια το κόμμα του προέδρου απέφυγε τις απώλειες στις ενδιάμεσες εκλογές: το 1934 και το 2002.
Πριν από 24 χρόνια, ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο νεότερος επωφελήθηκε από το κύμα εθνικής συσπείρωσης που ακολούθησε τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη.
Σπάνια οι ενδιάμεσες εκλογές περιορίζονται σε μια «ήπια προειδοποίηση»
Ορισμένες φορές, αν και σπάνια, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι αρκούνται στο να στείλουν ένα σχετικά ήπιο μήνυμα αποδοκιμασίας στον πρόεδρό τους.
Συγκεκριμένα, το 1998, επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, και το 2022, επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, το εκάστοτε κυβερνών κόμμα κατόρθωσε ακόμη και να αυξήσει τον αριθμό των εδρών του σε ένα από τα δύο σώματα του Κογκρέσου.
Ωστόσο, αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν εξαιρέσεις σε έναν ιστορικό κανόνα: οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν κατά κανόνα ως ευκαιρία των ψηφοφόρων να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους απέναντι στον πρόεδρο.
