Πληθωρισμός 3,5%, μεταφορές, καύσιμα, θέρμανση θα είναι ακόμη πιο ακριβά: Βέττας στο Meeting Point

Περαιτέρω στήριξη της μισθωτής εργασίας, ιεραρχεί ως προτεραιότητα ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και καθηγητής Οικονομικών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος Βέττας, αναλύοντας τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, σε συνέντευξή του στο Newsbomb.gr.

Ξεκινώντας από τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης λόγω των γεωπολιτικών αναταράξεων στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, ο κ. Βέττας παρουσιάζει πώς αυτές είναι ήδη ορατές στην πραγματική ζωή των πολιτών και τι αναμένεται το επόμενο διάστημα. Βλέπει περιθώριο για μια μείωση στους συντελεστές του ΦΠΑ, όχι όμως τώρα, και εφιστά την προσοχή στα δημοσιονομικά, γιατί ενδέχεται να υπάρξουν νέες αναταραχές έως κρίσεις στις διεθνείς αγορές, εν όψει των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών.

Δείτε την εκπομπή Meeting Point με την Όλγα Τρέμη και καλεσμένο τον Νίκο Βέττα:

Δυσμενής η εκτίμηση για τον πληθωρισμό

Οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, είναι ήδη ορατές στην καθημερινότητα. Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΙΟΒΕ, οι πολίτες τις έχουν δει στην πραγματική ζωή: «Το έχουμε δει στις τιμές των καυσίμων, με σημαντική αύξηση. Έχουμε δει μία σημαντική, αλλά όχι ακόμα πολύ υψηλή, αύξηση σε τρόφιμα και σούπερ-μάρκετ. Αυτοί οι οποίοι δανείζονται χρήματα ή πρέπει να αναχρηματοδοτήσουν ένα δάνειο, σιγά-σιγά βλέπουν τα επιτόκια να αυξάνονται. Οι άνθρωποι οι οποίοι ασχολούνται με τον τουρισμό, έχουν δει μια επιφυλακτικότητα σε σχέση με κρατήσεις για το καλοκαίρι».

Όπως επισημαίνει ο κ. Βέττας, είναι άγνωστο, αυτή τη στιγμή, πώς θα εξελιχθούν όλα τα παραπάνω, αν συνεχιστούν οι πολεμικές επιχειρήσεις. «Αν σταματήσουν εδώ, η επίδραση στον δικό μας τουρισμό θα είναι μόνο έμμεση, κυρίως από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι θα έχουν λίγο χαμηλότερα εισοδήματα, τα αεροπορικά ταξίδια θα είναι λίγο ακριβότερα, ίσως υπάρχει μια αβεβαιότητα, αλλά δεν περιμένει κανείς ότι θα αλλάξει τη μεγάλη εικόνα των τελευταίων ετών, που είναι γενικά θετική».

Δεύτερο σημαντικό ζήτημα για τον κ. Βέττα είναι «σε ποιο βαθμό η αύξηση στο κόστος της ενέργειας, αλλά και των ενδιάμεσων αγαθών και πρώτων υλών, θα περάσει στον πληθωρισμό από εδώ και πέρα».

Η εκτίμηση είναι δυσμενής: «Η κεντρική μας εκτίμηση είναι ότι, εκεί που νομίζαμε ότι ο πληθωρισμός θα ήταν σε μια "ησυχία" φέτος γύρω στο 2,5%, θα τσιμπήσει άλλη μία μονάδα. Εάν τα πράγματα εξελιχθούν πολύ χειρότερα, θα αυξηθεί πολύ περισσότερο. Αλλά και αυτή η μία μονάδα, είναι σημαντική για τον περισσότερο κόσμο» αναφέρει ο Νίκος Βέττας και εξηγεί περαιτέρω:

«Αν δεν υπάρξει αναζωπύρωση, και καταλήξουν κάπου οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν, αναμένει κανείς 3,5% πληθωρισμό κατά μέσο όρο, αλλά τα προϊόντα ενέργειας θα είναι υψηλότερα από αυτόν τον μέσο όρο. Δηλαδή, οι μεταφορές, τα καύσιμα, η θέρμανση των σπιτιών όταν έρθει ο χειμώνας, όλα αυτά θα είναι πιο ακριβά».

Δεν είναι προτεραιότητα η μείωση του ΦΠΑ

Ως προς το ζήτημα της μείωσης του ΦΠΑ που απασχολεί συχνά τη δημόσια συζήτηση, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ υποστηρίζει ότι «υπάρχει περιθώριο, ίσως όχι σήμερα αλλά σε ένα χρόνο, για μικρή μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ. Ας πούμε ο υψηλός που είναι στο 24%, να πήγαινε στο 22%. Άλλωστε καθώς σιγά-σιγά "ασπρίζει" ένα κομμάτι της οικονομίας με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμών, είναι εύλογο. Αλλά δεν θα το έβαζα σαν πρώτη προτεραιότητα».

«Για εμένα είναι προτεραιότητα να αμβλυνθεί η επιβάρυνση που υπάρχει στους ανθρώπους που εργάζονται με μισθωτή εργασία και των οποίων τα εισοδήματα, αν περάσουμε 1-2 φορολογικά κλιμάκια, επιβαρύνονται πάρα πολύ» προσθέτει.

Συστηματικά μεγάλες δαπάνες σε υγεία και εκπαίδευση

Ο κ. Βέττας επισημαίνει ότι για τα νοικοκυριά σημαντικοί παράγοντες επιβάρυνσης είναι οι δαπάνες για υγεία και εκπαίδευση: «Υπάρχουν συστηματικά μεγάλες δαπάνες που κάνει το νοικοκυριό, δαπάνες Υγείας και δαπάνες Εκπαίδευσης, από τον βρεφονηπιακό σταθμό μέχρι το πανεπιστήμιο, οι οποίες είναι πρώτου μεγέθους δαπάνες». Όπως υποστηρίζει, στο βαθμό που βελτιώνει η πολιτεία αυτές τις δαπάνες, μπορεί να φέρει «μια εξαιρετικά έντονη ενίσχυση της ευημερίας του νοικοκυριού», ώστε να μπορεί κάποιος να πει ότι «έχει το κεφάλι του ήσυχο», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.

Επιπλέον, θεωρεί ότι θα πρέπει να βοηθούν οι νέες οικογένειες και ιδίως οι νέες γυναίκες, «στο να εξισορροπήσουν ανάμεσα στην οικογένεια και την εργασία». «Έχουν γίνει βήματα, αλλά δεν είμαστε ακόμη στο σημείο, να έχουμε ένα καθολικά προσβάσιμο και υψηλής ποιότητας σύστημα βρεφονηπιακών σταθμών και προσχολικής αγωγής» τονίζει.

Δεν αξιοποιήσαμε επαρκώς τους ευρωπαϊκούς πόρους

Σε ερώτηση για το αν εκμεταλλευτήκαμε όλες τις ευκαιρίες και τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης κλπ.) για να αλλάξουμε την εικόνα της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Βέττας απαντά: «Όχι, γιατί σε ένα βαθμό δεν το μπορούσαμε, σε ένα βαθμό γιατί δεν το θέλαμε».

Ωστόσο, διευκρινίζει ότι «έχει σημασία να μην αυτομαστιγωνόμαστε, περισσότερο από ό,τι πρέπει. Δεν είμαστε μία χώρα, η οποία είναι μια χαμένη υπόθεση. Και μέσα στα μνημόνια, από όλους που διαδοχικά τα χειρίστηκαν, και μετά τα μνημόνια, έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές. Αλλά επειδή δεν βλέπω, γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι από τις πιο πλούσιες χώρες στον κόσμο, εδώ που είμαστε, με την ιστορία που έχουμε, με την ελληνική διασπορά, με τη διασύνδεση με τη ναυτιλία, με το πόσο ευφάνταστοι είμαστε πολλές φορές και γιατί όλο αυτό δεν μεταφράζεται στο να είμαστε οικονομικά εκεί πάνω». Και συνεχίζει:

«Γιατί στη χώρα δεν έχουμε αρκετή σταθερότητα στα ουσιώδη, να ξέρουμε δηλαδή ότι κάποιος, είτε θα φέρει τα χρήματά του και ακόμα περισσότερο θα κρατήσει τη ζωή του εδώ, να ξέρουμε ότι τους ουσιώδεις κανόνες (Υγεία, Παιδεία) τους έχουμε "κλείσει" στο επίπεδο που το έχουν κάνει άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γιατί υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα. Αυτό προκαλεί και το ότι, οι περισσότερες επενδύσεις δεν έχουν μεγάλο ορίζοντα και μεγάλο βάθος, είναι περισσότερο της στιγμής».

Για το επόμενο διάστημα, ο κ. Βέττας εκτιμά ότι «δημοσιονομικά θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Γιατί δεν ξέρουμε πώς θα πάνε τα πράγματα εν όψει και των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών, μπορεί να υπάρχουν αναταραχές έως κρίσεις, στις διεθνείς αγορές». Όσο για τις μελλοντικές προοπτικές, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι οι πολίτες χρειάζεται να ξέρουν ότι, «έστω αργά-αργά, σε 5-6 χρόνια θα πηγαίνουν καλύτερα» τα πράγματα. Άρα χρειάζεται μία επιμονή και μία ένταση από όσους χαράζουν πολιτική, «να μας εξηγηθεί ρεαλιστικά, πώς η χώρα αυτή θα μπορεί τα επόμενα 3-4 χρόνια να "τρέξει". Υπάρχει κάτι ακόμα που λείπει, και δεν είναι μόνο θέμα της κυβέρνησης. Ας μας συγκρίνουμε με μία χώρα όπως η Ισπανία ή η Πορτογαλία και ας δούμε πού έχουν πάει αυτές. Ήταν χώρες που στα πολιτικά είχαν πολύ έντονες αντιπαραθέσεις, αλλά κάποιος ήξερε ότι υπήρχε μία σταθερότητα» στη λειτουργία του κράτους και των θεσμών.

Διαβάστε επίσης