Αγώνα επιβίωσης δίνει το εμπόριο – Κρίσιμη η πασχαλινή περίοδος ιδιαίτερα για τις ΜμΕ

Με τα μελανότερα των χρωμάτων περιγράφεται η κατάσταση της ελληνικής αγοράς από την Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2025 που διενεργεί κάθε χρόνο η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ).

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα το σύγχρονο ελληνικό εμπόριο βρίσκεται σε μία κρίσιμη καμπή της μακράς και σύνθετης προσαρμογής του στις απαιτήσεις του ασταθούς διεθνούς οικονομικού και επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπά ολοένα και μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης από τα φυσικά καταστήματα, ενώ η ψηφιακή και η πράσινη μετάβαση καθυστερεί καθώς η πρόσβαση των επιχειρήσεων του κλάδου στα σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη .

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο τα μικροδέματα από τις ασιατικές πλατφόρμες προκαλούν «ζημιά» ύψους 800 εκατ. ευρώ στον εγχώριο τζίρο του εμπορίου, ενώ το οικονομικό κόστος υπολογίζεται στα 200 εκατ. ευρώ το χρόνο ετησίως.

Τα στοιχεία είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτικά των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις ειδικά οι μικρομεσαίες καθώς:

• Τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις δεν παρουσιάζουν αύξηση στον κύκλο εργασιών τους.
• Η πίεση στις μικρότερες εμπορικές επιχειρήσεις είναι αρκετά μεγαλύτερη καθώς οι επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 2,8% ενώ με απλογραφικά μείωση που προσεγγίζει το -3,6%. Η πίεση είναι μεγαλύτερη σε ένδυση/υπόδηση.
• Οι μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις στο λιανικό παρουσιάζουν συρρίκνωση καθώς το 35% καταγράφει μείωση του κύκλου εργασιών.
• Οι οικονομικές υποχρεώσεις, η έλλειψη ρευστότητας και η διαχείριση των ανατιμήσεων αποτελούν τις σημαντικότερες προκλήσεις για τις εμπορικές επιχειρήσεις.
• Μία στις τέσσερις έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς προμηθευτές

Και όλα αυτά τη στιγμή που το πρώτο τρίμηνο της χρονιάς ήταν ιδιαίτερα υποτονικό με τις χειμερινές εκπτώσεις να μην καταφέρνουν να δώσουν την ανάσα που χρειαζόταν η αγορά, ενώ και η χριστουγεννιάτικη περίοδος ήταν απογοητευτική για τη μεγάλη πλειοψηφία των επιχειρήσεων.

Στην πιο κρίσιμη φάση της άνοιξης η αγορά

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου με την έναρξη του εορταστικού ωραρίου για το Πάσχα την Πέμπτη 2 Απριλίου, η αγορά μπαίνει στην πιο κρίσιμη περίοδο της άνοιξης. Το Πάσχα δεν είναι απλώς μια ακόμη εμπορική φάση, είναι το πρώτο πραγματικό τεστ αντοχής και προοπτικής για το λιανεμπόριο μετά από ένα υποτονικό πρώτο τρίμηνο.

Η εικόνα μέχρι σήμερα παραμένει συγκρατημένη. Η κατανάλωση κινείται με προσοχή, το καλάθι περιορίζεται και οι επιχειρήσεις λειτουργούν υπό πίεση, προσπαθώντας να απορροφήσουν αυξήσεις και να κρατήσουν τις τιμές σε ανταγωνιστικά επίπεδα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το ζητούμενο δεν είναι απλώς η κίνηση στην αγορά, αλλά η ουσιαστική ενίσχυση του τζίρου.

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος του ΕΣΠ, Θοδωρής Καπράλος, «Το Πάσχα είναι το πρώτο μεγάλο στοίχημα της χρονιάς για την αγορά. Οι επιχειρήσεις δίνουν καθημερινά μάχη για να κρατήσουν τις τιμές, να προσφέρουν ποιότητα και να σταθούν δίπλα στον καταναλωτή. Η αγορά δεν ζητάει εύνοια, ζητάει να της δοθεί η ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί. Και είμαι βέβαιος ότι θα το κάνει.»

Ο μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα

Η ΕΕΕΕ 2025 αναδεικνύει ότι το ελληνικό εμπόριο παραμένει ο μεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα (17,3%), διατηρώντας τη σημαντική θέση του στην ελληνική οικονομία (11% του ΑΕΠ), ενώ κατέχει τη 12η θέση συμβολής στο τζίρο του Ευρωπαϊκού Λιανικού Eμπορίου ανάμεσα στους 30 της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς. Ωστόσο, ο πληθωρισμός απορροφά το σύνολο σχεδόν της ετήσιας αύξησης του τζίρου. Την ίδια περίοδο, η αλλαγή των κανόνων του παγκόσμιου εμπορίου, οι νέες καταναλωτικές τάσεις που μετατοπίζουν τον τζίρο στα ψηφιακά κανάλια πωλήσεων, καθώς και η παρατεταμένη συμπίεση και στροφή της καταναλωτικής δαπάνης στα αγαθά πρώτης ανάγκης, αλλάζουν τον χάρτη της αγοράς: οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις και το υπέρογκο λειτουργικό κόστος αποτελεί σοβαρό παράγοντα ανάσχεσης μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων.

Ως κυριότερα σημεία προβληματισμού επισημαίνονται τα εξής:

Σχολιάζοντας τα Συμπεράσματα της ΕΕΕΕ 2025, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης τόνισε:

«Μέσα από μία σύγχρονη προσέγγιση και φρέσκια ματιά, η φετινή ΕΕΕΕ αναδεικνύει τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που αντιμετωπίζει η ελληνική εμπορική επιχείρηση. Ο τζίρος μετατοπίζεται από το φυσικό στο ηλεκτρονικό κανάλι πωλήσεων και η αβεβαιότητα λόγω των γεωπολιτικών αναταράξεων αλλάζει καταναλωτικές συνήθειες και προτεραιότητες. Ο ψηφιακός και ο πράσινος μετασχηματισμός παραμένουν σημαντική ευκαιρία για τις ΜμΕ, αλλά πολλές φορές καθυστερούν μπροστά στον αγώνα για επιβίωση, ιδιαίτερα στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι ασιατικές πλατφόρμες – γίγαντες πλήττουν με αθέμιτες πρακτικές την εγχώρια κατανάλωση, επιβεβαιώνοντας την αξία των πρωτοβουλιών που έγκαιρα η ΕΣΕΕ ανέλαβε για την αποκατάσταση του υγιούς ανταγωνισμού εντός ΕΕ. Εντός Ελλάδας σταθερά και τεκμηριωμένα διεκδικούμε εκείνες τις παρεμβάσεις που θα υποστηρίξουν τη βιώσιμη ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας, στοχεύοντας στην ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στην κατάργηση αναχρονιστικών και μνημονιακών βαρών όπως το τέλος επιτηδεύματος και η προκαταβολή φόρου, στην αποσύνδεση του εμπορίου από την τεκμαρτή φορολόγηση, στην επιβράβευση των συνεπών με έκπτωση στη φορολογία και σε μία γενναία ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις πιο ευάλωτες επιχειρήσεις. Το ελληνικό εμπόριο είναι το πλέον νευραλγικό οικοσύστημα της ελληνικής οικονομίας και πρέπει να έχει κεντρική θέση στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση της οικονομικής πολιτικής».

Κατά την παρέμβασή του ο κ. Καφούνης αναφέρθηκε και στο μείζον θέμα της εμπορικής πολιτικής της ΕΕ, η οποία περνά σε νέα φάση: πιο πολιτικοποιημένη, πιο αμυντική και άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ασφάλεια και τη βιομηχανική στρατηγική. Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ υπογράμμισε: «Χρειάζεται ένα αξιόπιστο ευρωπαϊκό σχέδιο για προσιτή ενέργεια, που να διασφαλίζει επάρκεια και σταθερές, ανταγωνιστικές τιμές για την παραγωγή και τη μεταποίηση. Ωστόσο, σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η περιχαράκωση. Ναι, χρειαζόμαστε εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε πραγματικούς κινδύνους. Όχι, όμως, πολιτικές που οδηγούν σε άκριτο προστατευτισμό. Η διαφοροποίηση μέσω ισχυρών και αξιόπιστων εμπορικών συμφωνιών είναι εργαλείο ανθεκτικότητας για την Ευρώπη και πρέπει να αξιοποιηθεί ως τέτοιο».

Την Ετήσια ‘Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2025 παρουσίασαν οι κα Βάλια Αρανίτου, Επιστημονική Διευθύντρια Ινστιτούτου ΕΣΕΕ, ο κ. Χαράλαμπος Αράχωβας, Διοικητικός Διευθυντής Ινστιτούτου ΕΣΣΕ και ο κ. Μανόλης Μανιούδης, Συντονιστής Τμήματος Οικονομικής Ανάπτυξης Ινστιτούτου ΕΣΣΕ.