ΟΟΣΑ: «Πράσινο φως» για τις μεταρρυθμίσεις στις εκπαίδευση - Στόχος η μείωση των ανισοτήτων

Σήμερα, Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, δόθηκε στη δημοσιότητα η εκτενής μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τίτλο «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα». Η έκθεση αποτελεί έναν οδικό χάρτη για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καταγράφοντας τις επιτυχίες των τελευταίων ετών, αλλά και τις παθογένειες που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση.

Τα ισχυρά σημεία και οι μεταρρυθμίσεις

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Ελλάδα έχει επιδείξει «ισχυρή δέσμευση» για τον εκσυγχρονισμό της παιδείας, παρά τους δημοσιονομικούς περιορισμούς των προηγούμενων ετών. Ως κύριοι πυλώνες επιτυχίας αναφέρονται:

• Αξιολόγηση και λογοδοσία: Η επιτυχής εισαγωγή των συστημάτων εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης στις σχολικές μονάδες.

• Αναβάθμιση του εκπαιδευτικού ρόλου: Η ανάθεση νέων αρμοδιοτήτων και ηγεσίας στους εκπαιδευτικούς, ενισχύοντας το κύρος του επαγγέλματος.

• Ψηφιακός μετασχηματισμός: Μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές και πλατφόρμες που αλλάζουν τον τρόπο διδασκαλίας.

• Δομικές αλλαγές: Η καθιέρωση της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης από την ηλικία των 4 ετών, η εισαγωγή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και η πρώιμη εκμάθηση ξένων γλωσσών.

Οι προκλήσεις

Παρά τα βήματα προόδου, η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σε συγκεκριμένους τομείς:

• Επιδόσεις μαθητών: Με βάση τα στοιχεία του PISA 2022, παρατηρούνται ανησυχητικές διακυμάνσεις στα Μαθηματικά και την Κατανόηση Κειμένου.

• Ανισότητες: Η γεωγραφική θέση και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των μαθητών εξακολουθούν να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις επιδόσεις τους.

• Συγκεντρωτισμός: Το μοντέλο διακυβέρνησης παραμένει έντονα συγκεντρωτικό, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα των σχολείων να προσαρμόζονται στις τοπικές ανάγκες.

• Ψηφιακή ενσωμάτωση: Ενώ υπάρχουν τα εργαλεία, η καθημερινή χρήση τους μέσα στην τάξη παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Οι συστάσεις του οργανισμού για το μέλλον

Ο ΟΟΣΑ προτείνει μια δέσμη μέτρων για τη διασφάλιση της ποιότητας και της ισότητας:

1. Ενίσχυση της αυτονομίας: Σταδιακή μεταφορά αρμοδιοτήτων στις σχολικές μονάδες με παράλληλη διατήρηση της εθνικής συνοχής.

2. Σύνδεση αξιολόγησης - εξέλιξης: Ανάπτυξη πλαισίων που συνδέουν την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού με την επαγγελματική του μάθηση και σταδιοδρομία.

3. Εστίαση στην προσχολική ηλικία: Περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας για παιδιά κάτω των 4 ετών.

4. Σαφείς ρόλοι: Ξεκάθαρος διαχωρισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων φορέων διοίκησης της εκπαίδευσης.

Το βλέμμα στις επόμενες εξετάσεις

Η έκθεση έρχεται σε μια κομβική στιγμή, καθώς το Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 του Υπουργείου Παιδείας βρίσκεται ήδη σε τροχιά υλοποίησης, ενσωματώνοντας πολλές από τις παραπάνω προτάσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχουν:

• Τα αποτελέσματα του PISA 2025: Οι εξετάσεις διεξήχθησαν την περασμένη άνοιξη σε 15χρονους μαθητές, καλύπτοντας για πρώτη φορά πεδία όπως τα Αγγλικά και η μάθηση στον ψηφιακό κόσμο. Τα αποτελέσματα αναμένεται να δείξουν αν οι πρόσφατες αλλαγές απέδωσαν καρπούς.

• Η έρευνα TALIS 2026: Η Διεθνής Έρευνα για τη Διδασκαλία και τη Μάθηση θα διεξαχθεί εντός του έτους στην Ελλάδα, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για τις συνθήκες εργασίας και τις διδακτικές πρακτικές των ίδιων των εκπαιδευτικών.

Η δέσμευση της Σοφίας Ζαχαράκη

Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη τόνισε ότι το σύστημα καλείται πλέον να ανταποκριθεί στις σύνθετες προκλήσεις που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη, οι δημογραφικές μεταβολές και η αυξανόμενη κοινωνική πολυπλοκότητα. Οι παρεμβάσεις αυτές, οι οποίες εδράζονται στο Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027, στοχεύουν στη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει θεσμική συνέχεια και πολιτικές βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα και ευρεία συναίνεση.

Σύμφωνα με την κυρία Ζαχαράκη, η έκθεση του Οργανισμού λειτουργεί ως επιβεβαίωση της θετικής τροχιάς της χώρας, αναγνωρίζοντας τις τομές που έγιναν στα προγράμματα σπουδών, στην αξιολόγηση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ενώ ταυτόχρονα προσδιορίζει με ακρίβεια τα πεδία όπου απαιτείται επιπλέον προσπάθεια. Η ίδια υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στον κεντρικό σχεδιασμό και τον πραγματικό αντίκτυπο της πολιτικής μέσα στη σχολική αίθουσα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με τον ΟΟΣΑ αντιμετωπίζεται ως μια συλλογική προσπάθεια αναβάθμισης και όχι ως μια απλή εξωτερική αποτίμηση.

Παράλληλα, η Υπουργός προανήγγειλε έναν ευρύ, πολύμηνο εθνικό διάλογο με στόχο τον περιορισμό των ανισοτήτων και τη δημιουργία ενός σύγχρονου εκπαιδευτικού μοντέλου. Στην κατεύθυνση αυτή, εργαλεία όπως το eParents, το EduPlan, το EduQuality και το EduContact δεν αντιμετωπίζονται ως απλές ψηφιακές εφαρμογές, αλλά ως ουσιαστικοί μηχανισμοί που ενισχύουν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την επικοινωνία με την οικογένεια, υποστηρίζοντας τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο σχολικής μονάδας.

Κλείνοντας, η κυρία Ζαχαράκη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών, χαρακτηρίζοντάς τους ως τους βασικούς πρωταγωνιστές της αλλαγής. Με την ανάπτυξη ενός συνεκτικού εθνικού πλαισίου επιμόρφωσης και τη χρήση εργαλείων όπως το SELFIE —όπου οι Έλληνες εκπαιδευτικοί πρωτοστατούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο— επιδιώκεται η ενίσχυση της επαγγελματικής τους αυτοπεποίθησης. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η δημιουργία του Μητρώου Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών από το ΙΕΠ, το οποίο θα λειτουργεί ως ένα ενιαίο σημείο αναφοράς για το portfolio και τη συμμετοχή τους σε δράσεις με αυστηρά ποιοτικά κριτήρια.

Διαβάστε επίσης