Γεραπετρίτης: «Τεράστια υπεραξία η αναφορά Ερντογάν στο Διεθνές Δίκαιο»

Στην στρατηγική της Αθήνας στις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία και την αποτίμηση της χθεσινής συνάντησης Μητσοτάκη– Ερντογάν αναφέρθηκε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος «διαβάζει» τη δήλωση του Τούρκου προέδρου για το Διεθνές Δίκαιο ως μετακίνηση της Άγκυρας και σύμπλευσης με την πάγια ελληνική θέση για την βάση της επίλυσης των διαφορών στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

«Εκείνο το οποίο ισχύει είναι ότι εχθές ακούσαμε τον Τούρκο πρόεδρο να αναφέρεται στο ότι άλυτα ζητήματα δεν υπάρχουν και ότι παρά το γεγονός ότι μπορεί να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, τα θέματα μπορεί να επιλυθούν. Και νομίζω η πιο σημαντική από τις δηλώσεις του ήταν ότι η επίλυση των θεμάτων αυτών θα πρέπει να γίνεται επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Θέλω να επισημάνω ότι με αφετηρία τη Διακήρυξη των Αθηνών το Δεκέμβριο του 2023, υπήρξε μια κοινή παραδοχή, η οποία έχει πολύ μεγαλύτερη αξία όταν προέρχεται και από την τουρκική πλευρά, ότι τα θέματά μας θα πρέπει να λυθούν βάσει Διεθνούς Δικαίου. Είναι η πάγια ελληνική θέση. Εμείς έχουμε μια πολύ συστηματική προσέγγιση στο ζήτημα αυτό, η οποία ερείδεται στο ότι το Διεθνές Δίκαιο, και ιδίως το Δίκαιο της Θάλασσας, είναι ο μόνος πυρήνας πάνω στον οποίο μπορούμε να βασιστούμε για να επιλύσουμε τα θέματά μας»«, είπε στην ΕΡΤ ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Και συνέχισε: «Σε αυτή τη θέση έχει εισέλθει και η Τουρκία. Άρα, νομίζω ότι έχει ήδη υπάρξει ένα πάρα πολύ σημαντικό βήμα. Εάν με ρωτάτε αν σήμερα υπάρχει το επίπεδο ωριμότητας για να πάμε ένα βήμα μπροστά, εγώ θα σας έλεγα ότι ακόμη δεν έχει υπάρξει αυτή η συνθήκη, διότι δεν έχουμε καταλήξει στο εύρος της συζήτησης».

Παράλληλα ο υπουργός Εξωτερικών έκρινε ότι η συγκεκριμένη δήλωση Ερντογάν έχει τεράστια υπεραξία στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. «Η χθεσινή ημέρα, επαναλαμβάνω, είχε τεράστια υπεραξία για τις σχέσεις των δύο χωρών. Η αναφορά του Προέδρου Ερντογάν στο Διεθνές Δίκαιο ως βάση για την επίλυση των προβλημάτων μας ήταν πολύ καθοριστική και νομίζω ότι επί τη βάσει αυτή θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε», ανέφερε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Επανέλαβε την πάγια θέση της Αθήνας ότι η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει σε σχέση με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. Εξήγησε ότι για να φτάσουν οι δύο πλευρές να συζητούν αυτό το θέμα «απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο καθορισμός του εύρους της συζήτησης».

Υποστήριξε ότι οι δύο ηγέτες χθες έκαναν μία συνολική αποτίμηση ελληνοτουρκικού διαλόγου στο επίπεδο του πολιτικού διαλόγου, της θετικής ατζέντας και των Mέτρων Oικοδόμησης Eμπιστοσύνης. «Τα αποτελέσματα, είναι σημαντικά σε πολλά επίπεδα. Έχουν καταστήσει τη σχέση μεταξύ των δύο χωρών, μία σχέση λειτουργική, μία σχέση καλής γειτονίας. Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι παραμένουν τα μεγάλα και ακανθώδη ζητήματα στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

Διευκρίνισε ότι η ελληνική πλευρά δεν περιμένει ότι ως δια μαγείας θα εξαφανίζονταν τα ζητήματα – αγκάθια. «Γίνεται μία, αρκετά ειλικρινής προσπάθεια να θέτουμε τα ζητήματα αυτά. Ξέρετε, μερικές φορές το να συζητάς διαφωνώντας και να συζητάς σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο είναι και αυτό μια κατάκτηση. Και θέλω να πω ότι για εμάς και για τον Πρωθυπουργό είναι εξαιρετικά σημαντικό να τίθενται τα ζητήματα αυτά χωρίς να προκαλούνται κρίσεις. Θέλουμε μια κανονική σχέση με την Τουρκία. Η γεωγραφία είναι δεδομένη. Θα συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια», υπογράμμισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

«Συγκρατημένη αισιοδοξία ότι δεν θα παραχθούν κρίσεις»

Ο υπουργός Εξωτερικών είπε ότι είναι σημαντικό σε αυτή τη ρευστή γεωπολιτική κατάσταση να υπάρχει μία σχέση με την Τουρκία, η οποία να αποσυμπιέζει τις εντάσεις. «Νομίζω ότι μέσα από αυτή την επικοινωνία, μέσα από τους διαύλους, μπορούμε να έχουμε μία συγκρατημένη αισιοδοξία ότι δεν θα παραχθούν κρίσεις. Εξάλλου, όλοι αντιλαμβανόμαστε, ότι το προηγούμενο διάστημα, ακόμη και την προηγούμενη τριετία, παρά τη σχετική ηρεμία, η οποία επικράτησε, αφορμές για εντάσεις και κρίσεις υπήρξαν. Εκείνο, όμως, το οποίο λειτούργησε ως ουσιαστικό αντίσωμα ήταν ότι υπήρχαν οι δίαυλοι εκείνοι, έτσι ώστε άμεσα να αποσυμπιεστεί η κατάσταση. Και νομίζω ότι στο τέλος της ημέρας το να προσέρχεσαι με μια καλή πίστη, να προσέρχεσαι με μία καλή προδιάθεση και να έχεις τη δυνατότητα ανά πάσα στιγμή να επικοινωνήσεις στο υψηλότερο επίπεδο με το γείτονά σου, είναι η συνθήκη εκείνη για να μπορούμε να έχουμε την ηρεμία», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών.

«Ειλικρινές το ερώτημα ‘εάν όχι τώρα, τότε πότε’»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στη χθεσινή δήλωση του πρωθυπουργού ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να σταματήσουν οι απειλές εκ μέρους της Τουρκίας. «Το είπε με ευθύτητα και ειλικρίνεια. Η τελευταία τριετία μας έχει ανοίξει το δρόμο για μια πιο ειλικρινή στάση. Να τοποθετούμαστε και στα ζητήματα που διαφωνούμε με ευπρέπεια, αλλά και με αυτοπεποίθηση και σθένος. Και το ερώτημα “εάν όχι τώρα, τότε πότε” νομίζω ότι είναι ειλικρινές και δεν είναι ρητορικό», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.

Επιπλέον διευκρίνισε ότι ο πρωθυπουργός μιλούσε για την απειλή πολέμου υπό οποιαδήποτε μορφή. «Άρα αυτό καταλαμβάνει τα πάντα, όσα βρίσκονται μέσα στη διαχρονική ατζέντα της Τουρκίας. Ξέρετε, πολλές φορές ακούω το επιχείρημα μα γιατί να συζητούμε από τη στιγμή που η Τουρκία δεν έχει αποστεί από τις βασικές της θέσεις. Η απάντηση νομίζω είναι πάρα πολύ απλή. Δεν περιμέναμε ότι η Τουρκία θα αποστεί από τις βασικές της θέσεις, όπως κι εμείς δεν πρόκειται να αποστούμε από τις βασικές μας θέσεις. Εκείνο όμως το οποίο μπορούμε να κάνουμε είναι να έχουμε την κατανόηση εκείνη, η οποία θα μας επιτρέψει να μπορούμε να τρέψουμε τη σχέση μας σε μία σχέση λειτουργική και αν μπορούμε να κάνουμε το ένα βήμα παραπάνω», υπογράμμισε.

Ακούστηκε η θέση της Ελλάδας για το casus belli

«Ο πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα της απειλής πολέμου και νομίζω ότι το έθεσε με έναν τρόπο, ο οποίος δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Εφόσον επιθυμείς να καταστείς μέρος μιας συλλογικής άμυνας, δεν μπορείς, την ίδια στιγμή, να απειλείς τα μέρη που συνθέτουν αυτή τη συλλογική άμυνα. Νομίζω ότι το επιχείρημα είναι βάσιμο, απλό, κατανοητό και πολύ δύσκολα ανταποδείξιμο. Άρα, θεωρώ ότι η θέση αυτή ακούστηκε», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.

Και συνέχισε: «Δεν μπορώ να σας πω βεβαίως, ότι θα ανακληθεί το casus belli, το οποίο αποτελεί ψήφισμα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, όπως και όλες οι τουρκικές επιδιώξεις ανατρέχουν δεκαετίες. Θέλω όμως να σας πω ότι αισθάνομαι πως αυτή την ώρα υπάρχει το επίπεδο εκείνο κατανόησης για να γίνουν μεγαλύτερα και πιο σημαντικά βήματα. Και θέλω να πω ότι τα βήματα αυτά δεν είναι μόνο ο καιρός να γίνουν, αλλά είναι και η σύνθεση της πολιτικής ηγεσίας στις δύο πλευρές».

«Είδατε χθες και νομίζω είδε όλος ο ελληνικός λαός τον Πρωθυπουργό να στέκεται απέναντι στον Τούρκο Πρόεδρο με σθένος, με αυτοπεποίθηση, με επιχειρήματα. Νομίζω ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική, η ελληνική διπλωματία υπό την καθηγεσία του Πρωθυπουργού, αλλά και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, αυτή τη στιγμή έχει ένα σχέδιο, έχει μία σιγουριά, η οποία απορρέει από το σημαντικό διπλωματικό αποτύπωμα, και νομίζω ότι αυτή είναι η στιγμή για να μπορέσουμε να κάνουμε σημαντικά βήματα», υπογράμμισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.

Απάντηση στις επικρίσεις εντός Ελλάδας

Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε και σε όσους εντός Ελλάδας επικρίνουν την απόφαση της κυβέρνησης να προσέλθει στο τραπέζι της συνάντησης με την τουρκική πλευρά.

«Ιδιαίτερα στη σημερινή σύνθετη και ρευστή γεωπολιτική κατάσταση, όπου τα πάντα μπορούν να ανατραπούν, το να έχεις τη δυνατότητα να συνομιλείς με τον γείτονά σου δεν είναι απλά μια στρατηγική επιλογή. Είναι μια συνθήκη αναγκαία. Και θέλω να πω το εξής, γιατί πολλές φορές παραβλέπουμε και τα αυτονόητα. Το να μπορείς να συζητάς με έναν τρόπο, ο οποίος να αναδεικνύει τις διαφορές σου, έχει και αυτό μια πάρα πολύ μεγάλη αξία. Ακούω, μα τι έχει προκύψει τα τελευταία τρία χρόνια, έτσι ώστε να μπορούμε να μιλάμε για μια βελτίωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Θέλω να σας πω ότι πρόκειται για μια ρήση πολιτικού μηδενισμού, γιατί έχουμε ξεχάσει πώς ήταν τα πράγματα στο παρελθόν», είπε ο υπουργός Εξωτερικών.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έφερε ως επιχείρημα τη μείωση των εναέριων παραβιάσεων στο Αιγαίο και τη συνεργασία της Τουρκίας στη μείωση των μεταναστευτικών ροών. «Αυτό σημαίνει, πέρα από το αυτονόητο, ότι πλήττεται η ίδια η κυριαρχία της Ελλάδας, διότι οι παραβιάσεις αφορούν την κυριαρχία του ελληνικού εναέριου χώρου, είχαμε ανά πάσα στιγμή τον κίνδυνο ενός θερμού επεισοδίου που θα οδηγούσε σε τεράστια προβλήματα. Αυτό λοιπόν έχει σχεδόν μηδενιστεί. Δεν έχουμε παρά ελάχιστες παραβιάσεις. Με ρωτάτε εάν έχουμε κάνει την οποιαδήποτε θυσία. Η απάντηση είναι πάρα πολύ σαφής. Δεν έχει γίνει καμία έκπτωση, καμία θυσία. Τα τρία τελευταία χρόνια, πώς έχει αντιδράσει η ελληνική διπλωματία απέναντι στο ζήτημα των ελληνοτουρκικών; Αυξάνοντας τη δική μας γεωπολιτική θέση και ισχύ. Να σας πω το εξής απλό. Τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε βάλει στο τραπέζι επιχειρήματα, τα οποία δεν υπήρξαν ποτέ, από καμία κυβέρνηση», υποστήριξε.

«Τα όποια θέματά μας θα τα λύνουμε μόνοι μας»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ρωτήθηκε εάν πιστεύει ότι μελλοντικά ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να παρέμβει και να ζητήσει από Ελλάδα και Τουρκία να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να τα βρουν.

«Καταρχάς, να επισημάνω ότι η βούληση των δύο κρατών, Ελλάδας και Τουρκίας, όπως διατυπώθηκε κι εχθές, είναι ότι τα όποια θέματά μας θα τα λύνουμε μόνοι μας. Και νομίζω έχει αποδειχθεί την τελευταία τριετία ότι, βήμα-βήμα, από τα μικρά προς τα μεγαλύτερα, επιδιώκουμε την επίλυση των προβλημάτων βάσει της αμοιβαίας διμερούς συνεργασίας», ανέφερε.

«Δεν αισθάνομαι ότι υπάρχει ούτε ανάγκη ούτε πρόθεση να έχουμε οποιαδήποτε διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Σας διαβεβαιώ, και διαβεβαιώ και τους Έλληνες πολίτες ότι ουδέποτε έχω δεχθεί κρούση για οτιδήποτε τέτοιο. Από την άλλη πλευρά, σας εξομολογούμαι ότι έχει αλλάξει ο τρόπος που ασκείται η εξωτερική πολιτική. Και γι’ αυτόν το λόγο νομίζω ότι η υπευθυνότητα, η οποία απαιτείται, είναι πολύ υψηλή. Δηλαδή, ενόσω η εξωτερική πολιτική μέχρι πρότινος ήταν η προβλεψιμότητα του τι θα μας έλθει, επειδή πλέον δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη και η ασυμμετρία έχει καταστεί ο κανόνας, εκείνο το οποίο χτίζουμε είναι όλα τα δυνητικά σενάρια, τα οποία είναι πολλά. Είμαστε απολύτως προετοιμασμένοι», κατέληξε ο υπουργός Εξωτερικών.

Διαβάστε επίσης