Γιατί ο Τσίπρας ονόμασε το σχέδιο «Αριστοτέλης» και τι προβλέπει για την τοπική αυτοδιοίκηση
Η κληρονομιά του Αριστοτέλη, «έμπνευση» για το όνομα του προγράμματος
Snapshot
- Το σχέδιο «Αριστοτέλης» προβλέπει την αναδιαμόρφωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων και αποφάσεων πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες.
- Προβλέπεται η κατάργηση των αποκεντρωμένων περιφερειών και η ανάκτηση της αυτονομίας περισσότερων από εκατό δήμων για περιορισμό των ενδιάμεσων διοικητικών επιπέδων.
- Οι πρόεδροι των Κοινοτήτων θα εκλέγονται άμεσα, ενισχύοντας τη δημοκρατική νομιμοποίηση και τη συμμετοχή των μικρότερων τοπικών κοινωνιών.
- Δημιουργούνται Μητροπολιτικοί Σύνδεσμοι συνεργασίας για τον συντονισμό διαδημοτικών ζητημάτων χωρίς να καταργείται η αυτονομία των δήμων.
- Προβλέπεται μόνιμη χρηματοδότηση 15 δισ. ευρώ σε πέντε χρόνια μέσω τεσσάρων χρηματοδοτικών εργαλείων για ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας των δήμων και περιφερειών.
Την αναδιαμόρφωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με μεταφορά αρμοδιοτήτων, πόρων και αποφάσεων πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες, προβλέπει το σχέδιο «Αριστοτέλης» που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, υπό τον κεντρικό τίτλο «Ισχυρή Αυτοδιοίκηση – Ισχυρή Δημοκρατία».
Βασική επιδίωξη του σχεδίου είναι η μετάβαση από το σημερινό συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης σε μια νέα αρχιτεκτονική του κράτους, στην οποία οι δήμοι και οι περιφέρειες θα διαθέτουν μεγαλύτερη αυτονομία, σταθερή χρηματοδότηση και αυξημένες δυνατότητες παρέμβασης.
Όπως υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας, στόχος είναι η χώρα να σχεδιαστεί «από κάτω προς τα πάνω», με τις τοπικές κοινωνίες να αποκτούν ουσιαστικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
Γιατί ονομάστηκε «Αριστοτέλης»
Ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του εξήγησε και τον λόγο που επελέγη το συγκεκριμένο όνομα για το νέο του σχέδιο για την τοπική αυτοδιοίκηση:
«Το Σχέδιο αυτό, συμβολικά ονομάζουμε: Σχέδιο Αριστοτέλης.
Γιατί ο Αριστοτέλης υπήρξε ο φιλόσοφος, που έθεσε τις βάσεις της πολιτικής οργάνωσης, με επίκεντρο το μέτρο και την αρετή. Και στόχο την ευδαιμονία.
Θέλουμε με το όνομα αυτό να καταδείξουμε ότι οι ρίζες της ιστορίας μας και της ελληνικής σκέψης, πρέπει και μπορούν να δώσουν σύγχρονους καρπούς.
Να γίνουμε επιτέλους Ελλάδα της Ευρώπης.Όχι μόνο επειδή εφαρμόζει ευρωπαϊκούς νόμους.Αλλά επειδή συνδέει τη διαδρομή, την ιστορία, τους αγώνες της, με τις ευρωπαϊκές αρχές, που γέννησε ο διαφωτισμός», είπε χαρακτηριστικά.
Τι περιλαμβάνει το σχέδιο Αριστοτέλης
Ο πρώτος άξονας του σχεδίου προβλέπει τον ανασχεδιασμό του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας και την ανάκτηση της αυτονομίας περισσότερων από εκατό δήμων.
Παράλληλα, προτείνεται η κατάργηση των αποκεντρωμένων περιφερειών, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού των ενδιάμεσων διοικητικών επιπέδων και μεταφοράς περισσότερων αρμοδιοτήτων στην αιρετή Αυτοδιοίκηση.
Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την κριτική του Αλέξη Τσίπρα στο σημερινό σύστημα, σύμφωνα με την οποία κρίσιμες αποφάσεις εξακολουθούν να λαμβάνονται μακριά από τους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες. «Σχεδόν τίποτα δεν αποφασίζεται εκεί που ζούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι αυτό «δεν λέγεται αυτοδιοίκηση, λέγεται ετεροδιοίκηση».
Η επιστροφή των αιρετών προέδρων στις Κοινότητες
Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο καταλαμβάνει η αναγέννηση των Κοινοτήτων και η ενίσχυση της εκπροσώπησης των μικρότερων τοπικών κοινωνιών.
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι πρόεδροι των Κοινοτήτων θα εκλέγονται ξανά άμεσα, αποκτώντας ανανεωμένη δημοκρατική νομιμοποίηση. Η αποκέντρωση, σύμφωνα με τη φιλοσοφία της πρότασης, δεν πρέπει να σταματά στο επίπεδο του δήμου, αλλά να φτάνει μέχρι τη γειτονιά, το χωριό και την τοπική κοινότητα.
Μητροπολιτικοί σύνδεσμοι συνεργασίας
Ο τρίτος άξονας αφορά τη δημιουργία Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης, μέσω της ίδρυσης μητροπολιτικών συνδέσμων διαδημοτικής συνεργασίας.
Οι νέες δομές θα επιτρέπουν σε όμορους δήμους να συνεργάζονται για ζητήματα τα οποία ξεπερνούν τα διοικητικά τους όρια και απαιτούν κοινό σχεδιασμό. Πρόκειται για μια προσπάθεια συντονισμένης αντιμετώπισης προβλημάτων που αφορούν ευρύτερα πολεοδομικά συγκροτήματα και γεωγραφικές ενότητες, χωρίς να καταργείται η αυτονομία των επιμέρους δήμων.
Συμμετοχή των πολιτών στις αποφάσεις
Το σχέδιο «Αριστοτέλης» περιλαμβάνει επίσης τη θεσμοθέτηση νέων διαδικασιών συμμετοχικού σχεδιασμού.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται ψηφιακές διαβουλεύσεις και δημοψηφίσματα, ώστε οι πολίτες να μπορούν να συμμετέχουν πιο άμεσα στη διαμόρφωση των αποφάσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η πρόταση επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από τα δημοτικά και περιφερειακά όργανα στις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες, ενισχύοντας τη λογοδοσία και τη συμμετοχή.
Μόνιμη χρηματοδότηση 15 δισ. ευρώ
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η οικονομική ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου η μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων να συνοδευτεί και από τους απαραίτητους πόρους.
Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία τεσσάρων μόνιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, συνολικού ύψους περίπου 15 δισ. ευρώ σε βάθος πενταετίας.
Στόχος είναι οι δήμοι και οι περιφέρειες να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από έκτακτες χρηματοδοτήσεις και αποσπασματικά προγράμματα, αλλά να μπορούν να προχωρούν σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και υλοποίηση έργων.
