Το «ταμείο» Μητσοτάκη από τις Βρυξέλλες και το στοίχημα της ενεργειακής κρίσης
Η Αθήνα αναμένει τις προτάσεις της Κομισιόν για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ενώ ετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και επαγγελματίες – Στο επίκεντρο οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και οι αντοχές της οικονομίας
Snapshot
- Η κυβέρνηση αναμένει τις προτάσεις της Κοισιόν για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και προετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων, με ανακοινώσεις στα τέλη Οκτωβρίου.
- Η ελληνική πρόταση στη Σύνοδο Κορυφής αφορά έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων για στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
- Το νέο πακέτο θα εστιάζει σε επαγγελματίες και επιχειρήσεις που πλήττονται από το αυξημένο κόστος καυσίμων, με ειδική μέριμνα για αγρότες, βιομηχανία και αλιείς.
- Έχουν ήδη υλοποιηθεί επιδοτήσεις σε πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, ενώ προβλέπονται πρόσθετα κονδύλια για αποζημιώσεις αλιέων.
- Η αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής στρατηγικής θα εξαρτηθεί από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και την εξέλιξη των διεθνών τιμών πετρελαίου.
Τη θετική ανταπόκριση των Ευρωπαίων ηγετών στις ελληνικές πρωτοβουλίες κρατά ως βασικό απολογισμό της Συνόδου Κορυφής ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με το Μέγαρο Μαξίμου να στρέφει πλέον την προσοχή του στις αποφάσεις που θα καθορίσουν τη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης τους επόμενους μήνες. Η κυβέρνηση αναμένει τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ενώ παράλληλα προετοιμάζει νέο πακέτο παρεμβάσεων, με ανακοινώσεις που τοποθετούνται στα τέλη Οκτωβρίου.
Το βασικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να αποκτήσει μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες. Την ίδια ώρα, η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις επόμενες κινήσεις, καθώς οι πιέσεις στα καύσιμα επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς, την παραγωγή και τις τιμές στην αγορά.
Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι η ενεργειακή κρίση θα έχει διάρκεια και σχεδιάζουν τις παρεμβάσεις με ορίζοντα μηνών, κρατώντας δημοσιονομικές εφεδρείες για το ενδεχόμενο νέας επιδείνωσης.
Το αίτημα για μεγαλύτερη ευελιξία
Κεντρική θέση στην ελληνική παρέμβαση στη Σύνοδο είχε η πρόταση για έκτακτη προσαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, ώστε χώρες με πλεονάσματα, όπως η Ελλάδα, να μπορούν να διαθέσουν περισσότερους πόρους για στοχευμένα μέτρα στήριξης.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την ανταπόκριση των Ευρωπαίων ηγετών ως θετική εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι οι ελληνικές θέσεις συζητήθηκαν και θα εξεταστούν περαιτέρω. Η Αθήνα περιμένει πλέον τις προτάσεις της Κομισιόν, από τις οποίες θα εξαρτηθεί εάν και υπό ποιες προϋποθέσεις θα δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος.
Μια τέτοια δυνατότητα θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να σχεδιάσει νέες ενισχύσεις, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν. Μέχρι να αποσαφηνιστεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο, πάντως, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τους διαθέσιμους πόρους και τις υφιστάμενες δημοσιονομικές δεσμεύσεις.
Νέες παρεμβάσεις πριν από το τέλος Οκτωβρίου
Η κυβέρνηση δεν περιμένει τις αποφάσεις της επόμενης ευρωπαϊκής συνόδου στα τέλη Νοεμβρίου για να κινηθεί στο εσωτερικό. Το νέο πακέτο μέτρων αναμένεται να ανακοινωθεί στα τέλη Οκτωβρίου, με έμφαση στις κατηγορίες που επιβαρύνονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος των καυσίμων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επαγγελματίες και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το πετρέλαιο κίνησης, καθώς οι επιβαρύνσεις τους μπορούν να μετακυλιστούν στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Οι αγρότες, η βιομηχανία και άλλοι κλάδοι με υψηλό ενεργειακό κόστος βρίσκονται υπό εξέταση, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί οι επόμενες παρεμβάσεις.
Ήδη, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει επιδότηση 40 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, με το κόστος να επιμερίζεται μεταξύ κράτους και διυλιστηρίων, καθώς και αύξηση κατά 30% του επιδόματος θέρμανσης, με τους δικαιούχους να υπολογίζονται σε σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι επιδοτήσεις στην αντλία, κατά 20 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και 10 λεπτά για την αμόλυβδη, σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Στήριξη σε αλιείς και παραγωγικούς κλάδους
Ειδική μέριμνα έχει ανακοινωθεί για τους αλιείς, με την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου να αυξάνεται από τα 16 στα 40 λεπτά ανά λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Επιπλέον, προβλέπονται 15 εκατ. ευρώ για την αποζημίωση παράκτιων αλιέων για ζημιές στα δίχτυα τους από προστατευόμενα θαλάσσια είδη. Η παρέμβαση εντάσσεται στη δέσμη μέτρων για έναν κλάδο που αντιμετωπίζει αυξημένα λειτουργικά έξοδα.
Στο επόμενο διάστημα, το βάρος αναμένεται να δοθεί και σε άλλους παραγωγικούς τομείς, με στόχο να περιοριστεί η μεταφορά του ενεργειακού κόστους στην αγορά. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των τιμών και τα περιθώρια χρηματοδότησης.
Το ευρωπαϊκό αποτύπωμα της Αθήνας
Πέρα από το ενεργειακό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε δύο ακόμη ελληνικές πρωτοβουλίες που συζητήθηκαν στη Σύνοδο Κορυφής.
Η πρώτη αφορά τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, με αναφορές στα γεγονότα του Έβρου το 2020 και στις εξελίξεις στη Θέουτα της Ισπανίας. Η δεύτερη αφορά την καθιέρωση αυστηρότερων ηλικιακών ορίων για την πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την ανταπόκριση των Ευρωπαίων ως ένδειξη ότι ελληνικές προτάσεις μπορούν να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Η περαιτέρω εξειδίκευσή τους, ωστόσο, θα κρίνει εάν η πολιτική συζήτηση θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες αποφάσεις.
Το κρίσιμο τεστ στην αγορά
Η Σύνοδος Κορυφής έδωσε στην κυβέρνηση την ευκαιρία να προωθήσει τις θέσεις της για την ενεργειακή κρίση και να ζητήσει μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης. Η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής, όμως, θα κριθεί από τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν και από το πραγματικό κόστος που θα επωμιστούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Με το νέο πακέτο μέτρων να βρίσκεται υπό σχεδιασμό και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις να εκκρεμούν, το Μαξίμου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης ανακούφισης και στη διατήρηση δημοσιονομικών εφεδρειών για τους επόμενους μήνες. Η πορεία του πετρελαίου και η εξέλιξη των τιμών θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες για την επόμενη φάση της κυβερνητικής πολιτικής. Ο πρωθυπουργός θέλει να κλείσει όσο πιο ομαλά γίνεται τα διάφορα μέτωπα με τις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου για να αποφευχθούν ενδεχόμενες κινητοποιήσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν ενδεχομένως την οικονομία.
