NASA: Ρομπότ εκτοξεύτηκε για να «πιάσει» τηλεσκόπιο της NASA που... πέφτει στη Γη

Μια πρωτοποριακή αποστολή διάσωσης βρίσκεται σε εξέλιξη στο διάστημα, καθώς ένα σκάφος που χρηματοδοτείται από τη NASA εκτοξεύτηκε με σκοπό να «προλάβει» ένα τηλεσκόπιο που... πέφτει. Ο λόγος για το τροχιακό παρατηρητήριο Swift, το οποίο ανιχνεύει μερικές από τις πιο ισχυρές εκρήξεις στο Σύμπαν, αλλά κινδυνεύει να συντριβεί πίσω στη Γη μέσα στους επόμενους μήνες. Το μικρό διαστημικό τηλεσκόπιο πρόκειται να αναχαιτιστεί από το σκάφος LINK, το οποίο θα επιχειρήσει να το πιάσει με τρεις ρομποτικούς βραχίονες και να το ανεβάσει ξανά σε μια ασφαλή τροχιά.

Η επιχείρηση διάσωσης, η οποία ξεκίνησε την Παρασκευή, δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά στο παρελθόν. Ο Δρ. Συμεών Μπάρμπερ, ανώτερος ερευνητής στο Open University, χαρακτήρισε την αποστολή «υψηλού ρίσκου», συμπληρώνοντας ωστόσο: «Η NASA προφανώς θεωρεί ότι αξίζει τον κόπο. Η επιστημονική κοινότητα είναι αισιόδοξη, καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό τηλεσκόπιο που μας επιτρέπει να μελετάμε φαινόμενα υπερύψηλης ενέργειας, για τα οποία δεν διαθέτουμε άλλο μέσο έρευνας».

Η πτώση του Swift οφείλεται στην αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα, η οποία έχει προκαλέσει τη διαστολή της γήινης ατμόσφαιρας προς τα έξω, με αποτέλεσμα αυτή να έρχεται σε επαφή με το τηλεσκόπιο. Η τριβή αυτή επιβραδύνει το παρατηρητήριο κατά την τροχιά του γύρω από τη Γη, μειώνοντας το υψόμετρό του. Ενώ αρχικά βρισκόταν σε τροχιά στα 600 χιλιόμετρα (373 μίλια), πλέον έχει πέσει περίπου στα 360 χιλιόμετρα (220 μίλια), με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της καθόδου να έχει σημειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια.

Αν και οι δορυφόροι πέφτουν συχνά στη Γη και φλέγονται κατά την επανείσοδό τους, το Swift είναι επιστημονικά αναντικατάστατο και πολύτιμο για τους ερευνητές που το χρησιμοποιούν για να κοιτάξουν πίσω, στην αυγή του σύμπαντος. Το παρατηρητήριο, το οποίο έχει το μέγεθος ενός μεγάλου αυτοκινήτου, εκτοξεύτηκε το 2004 φέροντας τρία τηλεσκόπια για τη μελέτη των βίαιων θανάτων γιγαντιαίων άστρων και των συγκρούσεων των υπολειμμάτων τους (εκρήξεις ακτίνων γάμμα). Τα φαινόμενα αυτά απελευθερώνουν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την ίδια ενέργεια που θα εκπέμψει ο Ήλιος σε ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής του, δηλαδή σε 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Επειδή αυτές οι κοσμογονικές στιγμές είναι εξαιρετικά σύντομες, το σκάφος έπρεπε να είναι γρήγορο και ευέλικτο — εξ ου και το όνομά του (Swift).

Το έργο της διάσωσης ανέλαβε μια νεαρή εταιρεία από την Αριζόνα, η Katalyst Space Technologies. Οι μηχανικοί της είχαν λιγότερο από έναν χρόνο στη διάθεσή τους για να σχεδιάσουν την αποστολή, προτού το Swift πέσει κάτω από το κρίσιμο όριο των 300 χιλιομέτρων, όπου η διάσωση καθίσταται αδύνατη. «Αυτό που κατάφερε η ομάδα της Katalyst σε μόλις οκτώ μήνες είναι αξιοσημείωτο. Σχεδίασε, κατασκεύασε, δοκίμασε και ολοκλήρωσε ένα ρομποτικό διαστημικό σκάφος ικανό να εκτελέσει μία από τις πιο φιλόδοξες εμπορικές αποστολές συντήρησης που έχουν επιχειρηθεί ποτέ», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Ghonhee Lee.

Το σκάφος LINK είναι ένα ρομπότ με τρεις βραχίονες, περίπου στο μέγεθος ενός ψυγείου, εξοπλισμένο με κάμερες, συστήματα καθοδήγησης και μικρούς προωθητήρες. Τις επόμενες εβδομάδες θα ενεργοποιεί σταδιακά τα συστήματά του για να βεβαιωθεί ότι άντεξαν την εκτόξευση. Παρότι ο πύραυλος Pegasus XL το άφησε κοντά στην τροχιά του Swift, το LINK έχει ακόμα πολλή δουλειά να κάνει, καθώς το υψόμετρο του τηλεσκοπίου μεταβάλλεται εβδομάδα με την εβδομάδα.

Σε περίπου τρεις με τέσσερις εβδομάδες, το LINK αναμένεται να πλησιάσει το τηλεσκόπιο. Θα το προσεγγίσει πολύ αργά και θα φωτογραφίσει κάθε γωνία του. «Το Swift δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να πιαστεί στο διάστημα και να αλλάξει η τροχιά του», εξηγεί ο Μπάρμπερ. Η στιγμή της «σύλληψης» με τους τρεις βραχίονες θα είναι η πιο αγωνιώδης. Αν όλα πάνε βάσει σχεδίου, το LINK θα πυροδοτήσει τους κινητήρες του για να ανεβάσει ξανά το Swift στην παλιά του «κατοικία», κοντά στα 600 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη, μέσα σε διάστημα δύο έως τριών μηνών. Θα είναι μια πολύ αργή και ομαλή ανύψωση.

Η αποστολή είναι εξαιρετικά φιλόδοξη και αν στεφθεί με επιτυχία, θα ανοίξει τον δρόμο για τη διάσωση ακόμα πιο εμβληματικών διαστημικών υποδομών, όπως το διάσημο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.

*Με πληροφορίες από BBC

Διαβάστε επίσης