Νέα μελέτη: Ένα πρώιμο σημάδι της άνοιας μπορεί να κρύβεται στη... φωνή μας

Όλοι μας γνωρίζουμε ότι η απώλεια της ακοής και οι διαταραχές της φωνής — οι οποίες περιλαμβάνουν ανωμαλίες στην ποιότητα, το ύψος ή την ένταση — μπορεί να συνδέονται στενά, καθώς βασιζόμαστε στην ακοή μας για να προσαρμόζουμε τον τόνο της φωνής μας.

Ωστόσο, μια νέα έρευνα φέρνει στο φως μια ακόμη σύνδεση μεταξύ των δύο: Όπως και η απώλεια ακοής, έτσι και οι διαταραχές στην φωνή μας συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, ακόμη και σε άτομα που δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα ακοής.

Για την νέα αυτή μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Journal of Voice, οι ερευνητές διεξήγαγαν την πρώτη μεγάλης κλίμακας ανάλυση των διαταραχών της φωνής και της γνωστικής εξασθένησης, χρησιμοποιώντας δεδομένα από κέντρα πρωτοβάθμιας περίθαλψης περισσότερων από 833.000 ενηλίκων ηλικίας 50 ετών και άνω.

Έτσι, αναλύοντας τα δεδομένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που έχουν διαγνωστεί με προβλήματα τόσο στην ακοή όσο και την φωνή τους, είχαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν γνωστική εξασθένηση, σε σύγκριση με μια ομάδα ατόμων που δεν είχαν καμία από τις δύο νόσους. Όσοι παρουσίασαν διαταραχές στην φωνή τους, χωρίς να έχουν, όμως, προβλήματα στην ακοή τους, είχαν τον δεύτερο υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης.

Οι διαταραχές της φωνής επηρεάζουν περίπου 18 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ ετησίως και περιλαμβάνουν ένα ευρύτερο φάσμα προβλημάτων από ό,τι ίσως νομίζαμε μέχρι σήμερα.

«Κάθε άτομο που δεν διαθέτει μια καθαρή, αρκετά δυνατή φωνή, η οποία να μπορεί να διατηρηθεί για όσο διάστημα χρειάζεται να μιλάει, παρουσιάζει κάποιου είδους φωνητικής ανωμαλίας», δήλωσε στην Washington Post, ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Robert Sataloff, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Ωτορινολαρυγγολογίας – Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μια ποικιλία προβλημάτων μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτές τις φωνητικές ανωμαλίες, συμπεριλαμβανομένων οζιδίων, κύστεων, ουλών και φλεγμονών που προκαλούνται, για παράδειγμα, από την φωνητική καταπόνηση, το κάπνισμα ή την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. «Καθώς γερνάμε, η φωνή μας μπορεί να χάσει την δύναμη της», πρόσθεσε, με αποτέλεσμα να γίνει πιο απαλή ή να εμφανίσει τρέμουλο.

Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται αυτές τις διαφορές ως προβλήματα που πρέπει να καταπολεμήσουν, είπε ο Sataloff.

Μια έρευνα του 2023 αποκάλυψε ότι έως και το 40% των ατόμων με προβλήματα στη φωνή τους δεν αναζήτησαν ιατρική φροντίδα.

Έτσι, η νέα μελέτη παρουσιάζει έναν ισχυρό λόγο για να δίνουμε προσοχή στις φωνητικές αλλαγές που μπορεί να παρουσιάσουμε, ακόμη και αν αυτές δεν επηρεάζουν την καθημερινή μας ζωή με δραματικό ή προφανή τρόπο.

Τι έδειξε η μελέτη σχετικά με τις διαταραχές της φωνής και τον κίνδυνο άνοιας

Για την μελέτη, οι ερευνητές συνέκριναν άτομα τα οποία έχουν διαγνωστεί με κάποιου είδους διαταραχή στην φωνή τους, όπως η δυσφωνία, με μια ομάδα ατόμων που επισκέφθηκαν τον οικογενειακό τους γιατρό για οποιονδήποτε άλλο λόγο.

Παρακολούθησαν στενά τις δύο ομάδες ατόμων για αρκετά χρόνια και αναζητούσαν συμπτώματα ήπιας γνωστικής εξασθένησης, νόσου του Αλτσχάιμερ ή άνοιας. Αυτό που βρήκαν ήταν ότι, συνολικά, η ομάδα ατόμων που έχει διαγνωστεί με κάποιου είδους διαταραχή στην φωνή τους είχε περίπου 29% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξει μια γνωστική διαταραχή σε σύγκριση με άλλη ομάδα.

Σε μια δεύτερη ανάλυση, οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν σε ποιο βαθμό αυτή η νόσος μπορεί στην πραγματικότητα να οφείλεται στην απώλεια ακοής, δεδομένης της αποδεδειγμένης σύνδεσής της τόσο με τις διαταραχές της φωνής όσο και με τον αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Έτσι, χώρισαν την ομάδα ατόμων που έχει διαγνωστεί με κάποιου είδους διαταραχή στην φωνή τους σε δύο υποομάδες: Σε εκείνους που παρουσίαζαν μόνο προβλήματα στην φωνή και σε εκείνους που παρουσίαζαν προβλήματα στην φωνή και την ακοή.

Η ομάδα που παρουσιάζει προβλήματα στην φωνή και την ακοή φαίνεται να έχει περισσότερο από διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης σε σύγκριση με την ομάδα που δεν παρουσίαζε καμία από τις δύο παθήσεις. Ενδιαφέρον είναι ότι η ομάδα που παρουσίαζε μόνο προβλήματα στην φωνή εμφάνισε 58% υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με την ομάδα που δεν παρουσίαζε καμία από τις δύο διαταραχές.

«Αυτό υποδηλώνει ότι οι διαταραχές της φωνής συνδέονται με τη γνωστική εξασθένηση, ανεξάρτητα από την απώλεια ακοής», ανέφερε ο Sataloff.

Ωστόσο, η έρευνα έχει και κάποιους περιορισμούς, καθώς επρόκειτο για μελέτη βασιζόμενη στην παρατήρηση, οπότε δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι διαταραχές στην φωνή προκαλούν άνοια, αλλά μόνο ότι συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισής της.

Αυτό σημαίνει επίσης ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η θεραπεία μιας διαταραχής της φωνής θα μειώσει τον κίνδυνο.

Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι η αντιμετώπιση της απώλειας ακοής, για παράδειγμα με ακουστικά βαρηκοΐας, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης. Έτσι, είναι πιθανό η επίλυση ενός προβλήματος της φωνής να έχει παρόμοια οφέλη.

Η σύνδεση της φωνής με τον εγκέφαλο

Δεν είναι ακόμη γνωστό γιατί οι διαταραχές της φωνής συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων, υπάρχουν όμως ορισμένες θεωρίες.

Μία από αυτές σχετίζεται με την κοινωνική απομόνωση.

«Αν δυσκολεύεσαι να μιλήσεις ή καταβάλλεις μεγάλη προσπάθεια για να σε ακούσουν, τότε η κοινωνική αλληλεπίδραση γίνεται πολύ πιο δύσκολη», δήλωσε ο Sataloff. Ετσι, οι άνθρωποι με διαταραχές της φωνής είναι πιθανότερο να αποσύρονται από κοινωνικές δραστηριότητες, κάτι που έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Μιλώντας λιγότερο, μπορεί επίσης να μην ενεργοποιούμε τον εγκέφαλό μας στον ίδιο βαθμό, γεγονός που ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας, δήλωσε η Heather Whitson, διευθύντρια του κέντρου Duke που μελετά τη γήρανση και την ανθρώπινη ανάπτυξη. «Η θεωρία είναι ότι αν δεν τον χρησιμοποιείς, τότε τον χάνεις».

Μια τελευταία θεωρία υποστηρίζει ότι ορισμένες βιολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ευθύνονται τόσο για τα προβλήματα της φωνής όσο και για τις γνωστικές δυσκολίες. «Οι ίδιοι παράγοντες που επηρεάζουν τα νευρωνικά συστήματα που σχετίζονται με τη μνήμη θα μπορούσαν επίσης να επηρεάζουν τα νεύρα που εμπλέκονται σε άλλες νευρολογικές λειτουργίες οι οποίες σχετίζονται με τη φωνή ή την ακοή», δήλωσε η Γουίτσον.

Όπως εξηγεί η ίδια, είναι εύκολο να αγνοήσουμε τις αλλαγές στη φωνή. «Μερικές φορές, οι άνθρωποι θεωρούν ότι μια φωνή που τρέμει ή είναι αδύναμη αποτελεί απλώς συνέπεια της γήρανσης, και δεν θα έπρεπε να το υποθέτουν αυτό».