Justice Watch: Η Ελλάδα καταδικάζεται για τα ίδια ζητήματα εδώ και δεκαετίες από το ΕΔΔΑ

Δεκαεννέα καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατέγραψε η Ελλάδα μέσα στο 2025, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Παρατηρητηρίου Δικαιοσύνης – Justice Watch, η οποία αποτυπώνει τη συνολική εικόνα της νομολογίας που αφορά τη χώρα μας.

Την ίδια στιγμή, στο τέλος της χρονιάς εκκρεμούσαν εις βάρος της Ελλάδας περίπου 2.500 αιτήσεις στο Στρασβούργο, αριθμός που την κατατάσσει στην έκτη θέση μεταξύ των κρατών με τις περισσότερες ανοιχτές υποθέσεις.

Η ανάλυση των αποφάσεων δείχνει ότι τα βασικά προβλήματα που οδηγούν στις καταδίκες της χώρας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό τα ίδια εδώ και χρόνια. Στην κορυφή βρίσκονται οι παραβιάσεις που σχετίζονται με το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, με τις μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης να αποτελούν διαχρονικά το σοβαρότερο ζήτημα.

Σημαντικός αριθμός υποθέσεων αφορά επίσης τις συνθήκες κράτησης στις ελληνικές φυλακές – ένα πρόβλημα που παραμένει οξύ, αν και παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση – καθώς και ζητήματα που σχετίζονται με την προστασία της περιουσίας.

Τεκμήριο αθωότητας και μεταναστευτικό στο επίκεντρο

Η έκθεση επισημαίνει ακόμη ότι το τεκμήριο αθωότητας εξακολουθεί να τίθεται υπό αμφισβήτηση, κυρίως λόγω της επίκλησης της αυτονομίας μεταξύ ποινικής και διοικητικής διαδικασίας. Πρόκειται για ζήτημα που έχει απασχολήσει επανειλημμένα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και συνεχίζει να αναδεικνύεται μέσα από τις σχετικές αποφάσεις.

Σημαντική θέση στις υποθέσεις που εξετάστηκαν το 2025 κατέχει και το μεταναστευτικό. Σύμφωνα με την ανάλυση της νομολογίας, η πρακτική των επαναπροωθήσεων (pushbacks) έχει πλέον αναγνωριστεί μέσα από αποφάσεις του Δικαστηρίου ως πραγματικό γεγονός που εξετάζεται στο πλαίσιο της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Δομικά προβλήματα χωρίς ουσιαστική λύση

Πέρα από τις επιμέρους υποθέσεις, το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη συνολική εικόνα είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να καταδικάζεται για τα ίδια ζητήματα εδώ και δεκαετίες.

Όπως σημειώνει το Παρατηρητήριο Δικαιοσύνης, πρόκειται για επαναλαμβανόμενα προβλήματα που αποκαλύπτουν βαθύτερες αδυναμίες στη λειτουργία του δικαιικού συστήματος και στη δυνατότητα του κράτους να αντιμετωπίσει τις αιτίες που τα προκαλούν.

Η ετήσια έκθεση φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κατανόησης αυτών των αδυναμιών αλλά και ως αφορμή για ουσιαστικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με το Justice Watch, η συστηματική επανάληψη των ίδιων παραβιάσεων δείχνει ότι η χώρα εξακολουθεί να μην αξιοποιεί επαρκώς τα συμπεράσματα των καταδικαστικών αποφάσεων.

Όπως επισημαίνεται, η ενίσχυση του κράτους δικαίου προϋποθέτει άμεσες και στοχευμένες πρωτοβουλίες, ώστε να αντιμετωπιστούν τα διαχρονικά προβλήματα που αναδεικνύονται μέσα από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Η έκθεση παρουσιάζεται ως μια πρόσκληση προς την πολιτεία να κινηθεί ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση.