Η Ελλάδα αποκτά τα νέα μεταγωγικά αεροσκάφη KC-390 της Embraer – Η συμφωνία με την Πορτογαλία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Embraer, η σύμβαση προβλέπει την αρχική προμήθεια τριών αεροσκαφών, ενώ περιλαμβάνει δικαίωμα απόκτησης έως και τριών επιπλέον
Snapshot
- Η Ελλάδα προμηθεύεται αρχικά τρία μεταγωγικά αεροσκάφη KC-390 Millennium της Embraer, με δικαίωμα προαίρεσης για τρία ακόμη, μέσω διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία.
- Το πρώτο KC-390 αναμένεται να ενταχθεί στην Πολεμική Αεροπορία το 2027, ενισχύοντας τις δυνατότητες αερομεταφορών και εναέριου ανεφοδιασμού.
- Το συνολικό κόστος της συμφωνίας ανέρχεται περίπου σε 590 εκατομμύρια ευρώ, περιλαμβάνοντας αεροσκάφη, εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου, εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη.
- Η Πορτογαλία συμμετέχει ενεργά στην παραγωγή και υποστήριξη του KC-390 μέσω της εταιρείας OGMA και αναμένεται να αποκομίσει οικονομικό όφελος περίπου 33 εκατομμυρίων ευρώ.
- Το KC-390 προσφέρει πολλαπλές επιχειρησιακές δυνατότητες, όπως μεταφορά φορτίου έως 26 τόνους, ρίψεις αλεξιπτωτιστών, αεροδιακοιδές και εναέριο ανεφοδιασμό, ενώ διευκολύνει τη διαλειτουργικότητα με δυνάμεις του ΝΑΤΟ.
Η Πολεμική Αεροπορία περνά σε μια νέα εποχή στον τομέα των στρατιωτικών αερομεταφορών, καθώς η Ελλάδα προχωρά στην απόκτηση τριών σύγχρονων μεταγωγικών αεροσκαφών KC-390 Millennium της βραζιλιάνικης εταιρείας Embraer, με δυνατότητα προαίρεσης για την προμήθεια ακόμη τριών. Η συμφωνία υπογράφεται μέσω διακρατικής συνεργασίας Ελλάδας και Πορτογαλίας και εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό ενίσχυσης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Τρία μεταγωγικά KC-390 με επιλογή για αγορά ακόμη τριών
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Embraer, η σύμβαση προβλέπει την αρχική προμήθεια τριών αεροσκαφών, ενώ περιλαμβάνει δικαίωμα απόκτησης έως και τριών επιπλέον. Το πρώτο KC-390 αναμένεται να ενταχθεί στον στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας το 2027, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες στρατηγικών και τακτικών αερομεταφορών, αλλά και εναέριου ανεφοδιασμού.
Η συμφωνία υπογράφηκε στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης στην Αθήνα του υπουργού Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, Νούνο Μέλο, ο οποίος συναντήθηκε με τον Έλληνα υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια. Η επιλογή του συγκεκριμένου μοντέλου συνδέεται και με την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας της Πολεμικής Αεροπορίας με τις αεροπορικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ και των ευρωπαϊκών συμμάχων.
Δείτε το βίντεο:
Συνάντηση Δένδια με τον Πορτογάλο ομόλογό του
Για αυτόν τον λόγο, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε σήμερα, Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, με τον Πορτογάλο ομόλογό του Νούνο Μέλο (Nuno Melo), ο οποίος πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα.
Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο Υπουργών στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, πραγματοποιήθηκαν διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ της ελληνικής και της πορτογαλικής αντιπροσωπείας. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας, με έμφαση στην αμυντική καινοτομία και βιομηχανία. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Πορτογαλίας, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής και διεθνούς ασφάλειας.
Μετά το πέρας της συνάντησης, υπογράφηκε παρουσία των δύο Υπουργών, από τον Γενικό Διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα και τον Γενικό Διευθυντή Εξοπλισμών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, António José Baptista, η Διακρατική Συμφωνία για την προμήθεια τριών αεροσκαφών KC-390 EMBRAER, με δυνατότητα πρόσκτησης (option) τριών επιπλέον αεροσκαφών.
Η συνάντηση και η υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας πραγματοποιήθηκαν σε συνέχεια της επίσκεψης του κ. Δένδια στη Λισσαβώνα, στις 7 Μαΐου 2026.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε στις κοινές δηλώσεις με τον Πορτογάλο ομόλογό του:
«Αγαπητέ κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Νούνο, είναι μεγάλη μου χαρά που υποδέχομαι σήμερα τη –οφείλω να πω- μεγάλη πορτογαλική αντιπροσωπεία εδώ στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κατ' ακολουθία της δικής μου επίσκεψης στη Λισσαβώνα.
Και θεωρώ ότι είναι μια πολύ σημαντική ημέρα για εμάς και για εσάς. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε τη δυνατότητα να μετατρέψουμε μια εξαιρετική σχέση ανάμεσα στις δύο χώρες σε μια συνεργασία με πολύ συγκεκριμένο και σημαντικό περιεχόμενο.
Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο, υπογράψαμε σήμερα τη Διακρατική Συμφωνία μαζί σας για την προμήθεια 3+3 αεροσκαφών EMBRAER KC-390. Είναι μια αγορά για την Ελλάδα που σηματοδοτεί δύο πρωτιές.
Είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεριωθούμενο μεταγωγικό αεροσκάφος.
Και είναι η πρώτη φορά στην Ιστορία μας που θα αποκτήσουμε αεροσκάφος-τάνκερ, δηλαδή αεροσκάφος που μπορεί να ανεφοδιάζει τα μαχητικά μας στον αέρα. Σε πρώτη φάση τα Rafale και τα Mirage και, έναν χρόνο μετά από τώρα, και τα F-16.
Θα ήθελα να πω ότι δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού.
Πολλαπλασιάζει τον χρόνο που μένουν στον αέρα, οριοθετεί πλέον τον χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αέρα, επί τη βάσει, στην πραγματικότητα, της αντοχής του χειριστή. Αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, τότε το αεροσκάφος προσγειώνεται μόλις τελειώσουν τα καύσιμά του.
Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την πορτογαλική πλευρά, γιατί ένα τέτοιο αεροσκάφος πέταξε πάνω από τη Θεσσαλονίκη, πριν από λίγες μέρες, την 28η Οκτωβρίου.
Και βεβαίως, διότι η Πορτογαλία θα μας μεταφέρει και την τεχνογνωσία από τη χρήση αυτών των αεροσκαφών και θα βοηθήσει στην εκπαίδευση των πιλότων μας.
Η συνεργασία μας, όμως, δεν σταματά σε αυτά τα αεροσκάφη, όσο σημαντικά κι αν είναι. Και ξαναλέω, συγχωρήστε με, αλλά δεν μπορώ παρά να υπογραμμίσω την τεράστια σημασία τους. Ή, αν θέλετε, να σας το πω με ένα παράδειγμα: αν η Ελλάδα είχε αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα των μαχητικών μας αεροσκαφών, η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής.
Υπάρχουν, όμως, και άλλοι τομείς συνεργασίας μας. Αναφέρομαι στα θαλάσσια drones, στα οποία η Πορτογαλία έχει κάνει εξαιρετικά βήματα. Υπάρχει ένα εξειδικευμένο κέντρο σε μια ναυτική βάση στη Λισσαβώνα, το οποίο επισκέφθηκα, και οφείλω να πω ότι θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε αυτόν τον τομέα, όπως θα αναπτύξουμε τη συνεργασία μας και σε άλλους πολύ ενδιαφέροντες τομείς, όπως η δημιουργία σκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone carriers, και επίσης σκαφών-αεροσκαφών τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως drone killers.
Γενικά, ανοίξαμε ένα κεφάλαιο στενής συνεργασίας με την Πορτογαλία, το οποίο, ως καταληκτική παρατήρηση, θα ήθελα να σας πω ότι θα ασχοληθεί και με τους δορυφόρους.
Σε λίγες ημέρες από σήμερα, θα εγκαινιάσω τη Διοίκηση Διαστήματος της Αεροπορίας. Και ψάχνουμε και είναι ευχάριστο που βρίσκουμε συνεργάτες και σε αυτό το ζήτημα, το ζήτημα της παρουσίας των ευρωπαϊκών χωρών στο Διάστημα. Και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό για τη διάθεσή του να συνεργαστούμε και σε αυτό το θέμα, στο θέμα των δορυφόρων.
Είχα επίσης την ευκαιρία να ενημερώσω την πορτογαλική πλευρά για τα ζητήματα που αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS και την ιδιόρρυθμη, για να την πω με τον πιο κομψό τρόπο, αντίληψη της Τουρκίας για το Δίκαιο της Θάλασσας στην περιοχή μας, σε σχέση μάλιστα με την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου και την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Πορτογαλία είναι μια χώρα η οποία έχει συνυπογράψει την UNCLOS, έχει εκτεταμένες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και είναι μια χώρα που πιστεύει βαθιά στο Δίκαιο της Θάλασσας και την εφαρμογή του.
Κομμάτι των συζητήσεών μας είχε να κάνει και με την ευρωπαϊκή και τη ΝΑΤΟϊκή διάσταση. Και οι δύο χώρες είμαστε μέλη του ΝΑΤΟ και οι δύο χώρες είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κάναμε εκτενή συζήτηση και για την εφαρμογή του άρθρου 5, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και του άρθρου 42/7 των Ευρωπαϊκών Συνθηκών, που επιβάλλει τη βοήθεια του ενός στον άλλον στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής μας οικογένειας.
Είχαμε επίσης τη δυνατότητα να συζητήσουμε για τις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή μας οικογένεια και μάλιστα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε εκτενώς και για την παρουσία στην Αφρική, όπου, όπως ξέρετε, η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερηφανευτεί ότι έχει επιτύχει θριάμβους. Η Πορτογαλία, όμως, είναι παρούσα στην αφρικανική ήπειρο. Θέλω να πω ότι κι εμείς, με τις μικρές μας δυνάμεις, βοηθάμε όσο μπορούμε, είμαστε παρόντες στη Μοζαμβίκη και ανοίξαμε ένα παράθυρο διαλόγου και συναντίληψης, διότι εάν δεν ασχοληθεί η Ευρώπη με την Αφρική, αυτό θα δημιουργήσει μεσοχρόνια ένα τεράστιο πρόβλημα. Άλλες χώρες, άλλοι παράγοντες, είναι ήδη παρόντες στην Αφρική. Πρέπει και η Ευρώπη να υπάρξει στην αφρικανική ήπειρο. Και η Πορτογαλία μπορεί να παίξει σε αυτό έναν πολύ σημαντικό ρόλο, έναν ηγετικό -τολμώ να πω- ρόλο, λόγω της ιστορικής της παρουσίας στην αφρικανική ήπειρο.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κύριο Υπουργό για την παρουσία του σήμερα στην Αθήνα, να τον ευχαριστήσω για την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας και την υπογραφή της Συμφωνίας Συνεργασίας μεταξύ των Αεροποριών των χωρών μας, να τον ευχαριστήσω για το μεγάλο παράθυρο -για να μην πω τη λεωφόρο- συνεργασίας μεταξύ Ελλάδος και Πορτογαλίας που ανοίξαμε σήμερα εδώ, στην Αθήνα.
Αγαπητέ Νούνο, ευχαριστώ θερμά, προσβλέπω σε νέα κεφάλαια υπογραφών συμφωνιών μεταξύ των χωρών μας.
Καλώς ήρθες στην Αθήνα».
Δείτε το βίντεο όλης της συνάντησης:
Το κόστος της συμφωνίας και η πορτογαλική διαμεσολάβηση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το οικονομικό σκέλος της προμήθειας, καθώς το συνολικό κόστος της συμφωνίας υπολογίζεται σε περίπου 590 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό δεν αφορά αποκλειστικά την αγορά των τριών αεροσκαφών, αλλά περιλαμβάνει και τον εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου (EW Suite), την εκπαίδευση του προσωπικού, την αρχική υλικοτεχνική υποστήριξη, καθώς και υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης και διαχείρισης του προγράμματος.
Τα σχετικά οικονομικά στοιχεία αποτυπώνονται και σε απόφαση του πορτογαλικού Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026. Σύμφωνα με αυτήν, το συνολικό ύψος των δαπανών για την προμήθεια των αεροσκαφών και την υποστήριξή τους ανέρχεται σε 589,97 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζεται ο αναλογών ΦΠΑ.
Για την Πορτογαλία, η συμφωνία αποτελεί και μια σημαντική οικονομική και βιομηχανική ευκαιρία. Η συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής του KC-390 της επιτρέπει να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος εταίρος για την προμήθεια των αεροσκαφών από την Ελλάδα, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και την εμπειρία που έχει αποκτήσει από τη χρήση τους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το πορτογαλικό πρακτορείο ειδήσεων Lusa, επικαλούμενο επίσημη πηγή του υπουργείου Άμυνας της χώρας, το πορτογαλικό Δημόσιο αναμένεται να αποκομίσει οικονομικό όφελος περίπου 33 εκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή 11 εκατομμύρια ευρώ για κάθε αεροσκάφος. Τα έσοδα αυτά συνδέονται με τη συμμετοχή της Πορτογαλίας στο πρόγραμμα και την ανάπτυξη των δυνατοτήτων παραγωγής και πιστοποίησης του αεροσκάφους σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΝΑΤΟ.
Η συνεργασία των δύο χωρών δεν ξεκίνησε τώρα. Τον Ιούνιο του 2025, η Ελλάδα είχε υπογράψει επιστολή πρόθεσης (Letter of Intent) για τη σύναψη στρατηγικής συνεργασίας με την Πορτογαλία στον τομέα των στρατιωτικών αερομεταφορών, ενώ ακολούθησε μνημόνιο συνεργασίας που έθεσε τις βάσεις για τη διακρατική συμφωνία.
Τι μπορεί να κάνει το KC-390 Millennium
Το KC-390 Millennium είναι ένα σύγχρονο στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, σχεδιασμένο και κατασκευασμένο από τη βραζιλιάνικη Embraer. Πρόκειται για μια πλατφόρμα νέας γενιάς, η οποία έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται σε ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικών και ανθρωπιστικών επιχειρήσεων, χωρίς να περιορίζεται στη μεταφορά φορτίων και προσωπικού.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η δυνατότητα μεταφοράς φορτίου έως και 26 τόνων, επίδοση που το τοποθετεί στην κατηγορία των μεσαίων στρατιωτικών μεταγωγικών αεροσκαφών. Παράλληλα, μπορεί να αναπτύξει μέγιστη ταχύτητα πλεύσης 470 κόμβων, δηλαδή περίπου 870 χιλιόμετρα την ώρα, με δυνατότητα πτήσης σε ύψος έως και 36.000 ποδιών.
Το αεροσκάφος μπορεί να εκτελέσει αποστολές μεταφοράς στρατιωτικού προσωπικού, οχημάτων, εξοπλισμού και εφοδίων, καθώς και ρίψεις αλεξιπτωτιστών και φορτίων από αέρος. Επιπλέον, μπορεί να αξιοποιηθεί για αεροδιακομιδές τραυματιών και ασθενών, επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, αλλά και ανθρωπιστικές αποστολές σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα επιχειρήσεων από προσωρινούς ή μη ασφαλτοστρωμένους διαδρόμους, στοιχείο που του επιτρέπει να επιχειρεί σε περιβάλλοντα όπου οι υποδομές είναι περιορισμένες ή έχουν υποστεί ζημιές.
Παράλληλα, το KC-390 μπορεί να διαμορφωθεί για αποστολές εναέριου ανεφοδιασμού. Με την εγκατάσταση του κατάλληλου εξοπλισμού, μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως ιπτάμενο τάνκερ, ανεφοδιάζοντας άλλα αεροσκάφη εν πτήσει, όσο και ως αεροσκάφος που λαμβάνει καύσιμα από άλλο ιπτάμενο τάνκερ. Η δυνατότητα αυτή προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό επιχειρησιακό εργαλείο στην Πολεμική Αεροπορία.
Η ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η απόκτηση των KC-390 αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η Πολεμική Αεροπορία βασίζεται ήδη σε μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 Hercules και C-27J Spartan για την κάλυψη των αναγκών της. Η προσθήκη μιας νέας γενιάς αεροσκαφών μεγαλύτερης μεταφορικής ικανότητας και ταχύτητας αναμένεται να ενισχύσει τις δυνατότητες μεταφοράς δυνάμεων και υλικού, τόσο εντός της ελληνικής επικράτειας όσο και σε αποστολές στο εξωτερικό.
Επιπλέον, η ένταξη του KC-390 στον ελληνικό στόλο διευκολύνει τη συνεργασία με άλλες αεροπορικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ, καθώς το αεροσκάφος έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη διαλειτουργικότητα και τη συμμετοχή σε κοινές επιχειρήσεις. Η χρήση κοινών συστημάτων, η δυνατότητα ανταλλαγής δεδομένων και η εναρμόνιση των διαδικασιών εκπαίδευσης και υποστήριξης αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα για τις συμμαχικές επιχειρήσεις.
Η Ελλάδα γίνεται η έβδομη ευρωπαϊκή χώρα που επιλέγει το συγκεκριμένο αεροσκάφος, ακολουθώντας την Πορτογαλία, την Ουγγαρία, την Ολλανδία, την Αυστρία, την Τσεχία και τη Σουηδία. Εκτός Ευρώπης, το KC-390 έχει επιλεγεί από τη Βραζιλία, τη Νότια Κορέα, το Ουζμπεκιστάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Κολομβία.
