Ώρα μηδέν για το καλώδιο: Ο κύβος ερρίφθη -Το Abeille Marengo έτοιμο να λύσει κάβους από το Ηράκλειο
Η Άγκυρα κλιμακώνει τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναφέροντας τις ανυπόστατες αξιώσεις της για τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου
Snapshot
- Η Ελλάδα έδωσε άδεια για την επανεκκίνηση των ερευνών ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο, με το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» να αποπλέει από το Ηράκλειο για εργασίες σε ελληνικά χωρικά ύδατα.
- Οι έρευνες θα ξεκινήσουν με δοκιμές βορείως της Κρήτης και θα συνεχιστούν ανατολικά της Κάσου, στην περιοχή όπου σταμάτησαν το καλοκαίρι του 2024 λόγω παρουσίας τουρκικών πλοίων.
- Η Τουρκία εξέδωσε αντί-Navtex, αμφισβητώντας την ελληνική άδεια και απαιτώντας συγκατάθεση για τις εργασίες, προβάλλοντας αξιώσεις επί της περιοχής ως «τουρκικής υφαλοκρηπίδας».
- Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις και δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία, θεωρώντας την αδειοδότηση αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών.
- Υπάρχει αυξημένη εγρήγορση στην Αθήνα για πιθανές τουρκικές αντιδράσεις, που μπορεί να περιλαμβάνουν παρακολούθηση ή παρεμπόδιση των ερευνών, ενώ η Κύπρος συντονίζεται με την Ελλάδα μέσω έκδοσης δικής της NAVTEX.
Η Αθήνα έδωσε το απόγευμα της Παρασκευής το «πράσινο φως» για την επανεκκίνηση των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, με την έκδοση NAVTEX τετράμηνης διάρκειας.
Ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.
Το γαλλικό ερευνητικό «Abeille Marengo» ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο, με το βλέμμα στραμμένο στη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί οι έρευνες το καλοκαίρι του 2024.
Το Λιμεναρχείο Ηρακλείου έχει ενημερωθεί ότι το γαλλικό ερευνητικό πρόκειται να αποπλεύσει στις 7 το πρωί του Σαββάτου, χωρίς ωστόσο να βάζει πλώρη αμέσως στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες που μεταδόθηκαν την Παρασκεύη,
Πριν κατευθυνθεί προς την επίμαχη περιοχή, το γαλλικό ερευνητικό προβλέπεται να πραγματοποιήσει δοκιμές του εξοπλισμού του βορείως της Κρήτης. Ειδικότερα, θα πραγματοποιήσει αρχικά δοκιμές των συστημάτων χαρτογράφησης του βυθού βορείως της Κρήτης και στη συνέχεια θα κατευθυνθεί προς τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου.
Οι εργασίες αυτές αποσκοπούν στον έλεγχο των συστημάτων χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα. Θα ακολουθήσουν οι έρευνες κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης του υποθαλάσσιου καλωδίου, με αντικείμενο την καταγραφή των γεωλογικών και μορφολογικών χαρακτηριστικών του βυθού.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι ουσιαστικές έρευνες στην περιοχή ανατολικά της Κάσου δεν αναμένεται να αρχίσουν πριν από τις αρχές της προσεχούς εβδομάδας. Πρόκειται για το τμήμα στο οποίο είχε διακοπεί η ερευνητική δραστηριότητα τον Ιούλιο του 2024, έπειτα από την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων.
Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε στις 16:13, το απόγευμα της Παρασκευής, όταν ο Υδρογραφικός Σταθμός Ηρακλείου του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, με ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027. Είχε προηγηθεί η θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ).
Η ναυτική αναγγελία αφορά τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», το οποίο έχει αναλάβει να πραγματοποιήσει έρευνες βυθού για το έργο Great Sea Interconnector (GSI).
Οι συντεταγμένες καλύπτουν μια εκτεταμένη διαδρομή από την περιοχή του Ηρακλείου, μέσω του ανατολικού και νοτιοανατολικού Κρητικού Πελάγους, έως τα όρια της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Επίσης, καλούνται τα διερχόμενα πλοία να διατηρούν απόσταση τουλάχιστον 2 ναυτικών μιλίων (περίπου 3,7 χιλιομέτρων) από το γαλλικό πλοίο ή την περιοχή εργασιών που αναφέρεται στη NAVTEX.
Ο χάρτης που συνοδεύει τη Navtex, αποτυπώνει την πορεία των ερευνών που θα ξεκινήσουν από το Ηράκλειο και θα καταλήξουν στο τέλος της κόκκινης γραμμής, στα ανοιχτά μεταξύ Καρπάθου και Κάσου, ενώ ελληνικών χωρικών υδάτων.
Άρα και με βάση τη λογική, η το γαλλικό πλοίο για τον επόμενο 1,5 μήνα -σχεδόν μέχρι τα τέλη του 2026- θα διεξάγει έρευνες εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ο εθνικός σχεδιασμός προχωρά έχοντας ως πυλώνες την τριμερή σύμπραξη Ελλάδας-Κύπρου και Γαλλίας, γεγονός που προκαλεί τον εκνευρισμό της Άγκυρας.
Τα δύσκολα πιθανώς να έρθουν όταν το γαλλικό πλοίο βγει εκτός του ελληνικού θαλάσσιου χώρου κινούμενο νοτιοανατολικά της Καρπάθου.
Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών:
«Ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.
Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως»
Νέα πρόκληση από την Τουρκία: Αντι-NAVTEX για το καλώδιο: «Εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας»
Λίγη ώρα μετά την έκδοση της Navtex, η τουρκική πλευρά έσπευσε να αμφισβητήσει την ελληνική αναγγελία εκδίδοντας αντί-Navtex, με την οποία επαναφέρει τις ανυπόστατες αξιώσεις της περί «τουρκικής υφαλοκρηπίδας» και απαιτώντας τη συγκατάθεσή της για τις ερευνητικές δραστηριότητες.
Με την αντι-NAVTEX 1105/26, η Τουρκία υποστήριξε ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που έχει μονομερώς δηλώσει στον ΟΗΕ, με έγγραφο της 18ης Μαρτίου 2020.
Η τουρκική αναγγελία επισημαίνει ότι οι αρμόδιες αρχές δεν έχουν χορηγήσει συγκατάθεση για τις συγκεκριμένες έρευνες και αξιώνει κάθε σχετική δραστηριότητα στην περιοχή που θεωρεί τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας να συντονίζεται με την Άγκυρα.
Μετά την έκδοση της αντι-Navtet, η Άγκυρα ανέβασε περαιτέρω τους τόνους. Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι οι ναυτιλιακές ανακοινώσεις που εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο έχουν ακυρωθεί και ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί η έγκριση της Τουρκίας για την εν λόγω έρευνα.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη διπλωματική σημασία, καθώς η Τουρκία δεν περιορίζεται σε μια τυπική αμφισβήτηση της ελληνικής NAVTEX, αλλά επαναφέρει την απαίτηση συναίνεσης για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές που η Ελλάδα έχει δυνητικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Από την πλευρά της, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία. Η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την αδειοδότηση ως αρμοδιότητα των ελληνικών αρχών, απορρίπτοντας τις τουρκικές αξιώσεις.
Η διάκριση μεταξύ ενημέρωσης και αίτησης άδειας είναι κρίσιμη. Το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ενδεχόμενη επικοινωνία της γαλλικής εταιρείας με την Άγκυρα και πώς θα εκληφθεί.
Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Στην Αθήνα επικρατεί εγρήγορση για τις ενδεχόμενες κινήσεις της Τουρκίας, χωρίς πάντως να προεξοφλείται κλιμάκωση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που μεταδόθηκαν το βράδυ της Παρασκευής, σε πρώτη φάση πλοία του Λιμενικού θα είναι έτοιμα να προστρέξουν πλησίον του ερευνητικού.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται αργότερα η Τουρκία να κλιμακώσει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο με την παρουσία τουρκικού πλοίου στην ευρύτερη περιοχή, με σκοπό την παρακολούθηση των ερευνών ή τη διατύπωση προειδοποιήσεων μέσω ασυρμάτου.
Στην Τουρκία, δημοσίευμα της Αϊντινλίκ που επικαλείται πηγές ασφαλείας, αναφέρει πως η Άγκυρα θα επέμβει αν ξεκινήσουν έρευνες χωρίς να ενημερωθούν οι τουρκικές αρχές.
Η Αθήνα δηλώνει έτοιμη για όλα τα ενδεχόμενα.
Παράλληλα, αναλυτές διατυπώνουν την εκτίμηση ότι η Άγκυρα ενδέχεται να αποφύγει μια σοβαρή κλιμάκωση στην υπόθεση του καλωδίου, καθώς θα διοργανώσει, από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου, τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP31) στην Αττάλεια, με τη συμμετοχή ηγετών από όλο τον κόσμο.
Σύμφωνα με αναλυτές, η τουρκική ηγεσία δεν θα επιθυμούσε μια νέα ελληνοτουρκική κρίση σε μια συγκυρία κατά την οποία τα διεθνή βλέμματα θα είναι στραμμένα στην Τουρκία. Μια τέτοια εξέλιξη επισκίαζε τη διοργάνωση και θα προκαλούσε διπλωματικό κόστος στην Άγκυρα.
Σημαντική παράμετρος στην εξίδωση είναι και η στάση της Γαλλίας με τη διπλωματική και στρατιωτική ισχύ της. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν μπορεί να αποκλεισθεί και η ενδεχόμενη αποστολή αεροπλανοφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, σε εφαρμογή της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας - Γαλλίας.
Την ίδια ώρα, η έκδοση αντίστοιχης NAVTEX από την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του σταθμού της Λάρνακας, αποτυπώνει τον συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας. Η κυπριακή αναγγελία καλύπτει τη συνέχιση των ερευνών εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Το κρίσιμο στοίχημα των επόμενων ημερών είναι η υλοποίηση του έργου και η ενδεχόμενη αντίδραση της Τουρκίας στο πεδίο.
Την ίδια ώρα, τη δική του ρότα συνεχίζει το ερευνητικό Kobi Ruegg για το υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα μεταφοράς δεδομένων που συνδέει την Ευρώπη μέσω Ελλάδας με την Ασία και τη Μέση Ανατολή. Η Κύπρος εξέδωσε NAVTEX για γεωφυσικές έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ, με ορίζοντα τη 15η Νοεμβρίου.
