Γιατί οι Κινέζοι έστρεψαν το βλέμμα τους στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» - Ανάλυση Modern Diplomacy
Η κινεζική προοπτική μπορεί να αναλυθεί, ανάλογα με τα επίπεδα ανάλυσης και αξιολόγησης των θεσμών και τον αντίκτυπό της στην Πρωτοβουλία «One Belt, One Road»
Snapshot
- Η Κίνα αντιλαμβάνεται τη στρατιωτική συμφωνία Ισραήλ-Ελλάδας ως μέρος αμερικανικής προσπάθειας ελέγχου της Ανατολικής Μεσογείου και περιορισμού της κινεζικής επιρροής.
- Οι κινεζικές υπηρεσίες ανησυχούν για τη στρατιωτικοποίηση των θαλάσσιων διαδρομών και την πιθανή απειλή στην ασφάλεια του λιμανιού του Πειραιά, που ελέγχεται από την COSCO.
- Η κινεζική στρατιωτική ανάλυση μελετά τα ισραηλινά αμυντικά συστήματα που θα αναπτυχθούν στην Ελλάδα για να προετοιμαστεί για αντίστοιχα σενάρια στην Ανατολική Ασία.
- Η Κίνα επιδιώκει να διατηρήσει ισορροπία στη διπλωματία με Ελλάδα και Ισραήλ, αποφεύγοντας να προκαλέσει εχθρότητα που θα επηρεάσει τις οικονομικές της επενδύσεις.
- Η συμφωνία Ισραήλ-Ελλάδας μπορεί να υπονομεύσει την κινεζική πρωτοβουλία «One Belt, One Road» μέσω της προώθησης εναλλακτικών οικονομικών διαδρόμων όπως ο IMEC, ενώ η Κίνα επιδιώκει να διασφαλίσει τη σταθερότητα του εμπορίου χωρίς να θιγούν τα συμφέροντά της.
Οι κινεζικοί φορείς πληροφοριών, καθώς και οι στρατιωτικοί, πολιτικοί και στρατηγικοί θεσμοί, αντιμετωπίζουν τη συμφωνία κοινής στρατιωτικής άμυνας που υπογράφηκε μεταξύ του Ισραήλ και της Ελλάδας στη Μεσόγειο (και η οποία κορυφώθηκε με τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα») με καχυποψία και μια πολυδιάστατη στρατηγική αξιολόγηση.
Σύμφωνα με ανάλυση του Modern Diplomacy αυτή η κινεζική προοπτική, τόσο από πλευράς πληροφοριών όσο και στρατηγικής, ταλαντεύεται μεταξύ του φόβου για τη στρατιωτικοποίηση ζωτικών θαλάσσιων διαδρομών και της επιδίωξης διαφύλαξης των ουσιαστικών οικονομικών συμφερόντων του Πεκίνου και στις δύο χώρες. Η κινεζική προοπτική μπορεί να αναλυθεί, ανάλογα με τα επίπεδα ανάλυσης και αξιολόγησης των θεσμών και τον αντίκτυπό της στην Πρωτοβουλία «One Belt, One Road», ως εξής:
– Πρώτον: Η προοπτική του κινεζικού μηχανισμού πληροφοριών και ασφάλειας, που εκπροσωπείται από το Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας (MSS), το οποίο λειτουργεί ως η κινεζική υπηρεσία πληροφοριών, όσον αφορά την παρακολούθηση της έμμεσης αμερικανικής επιρροής:
Οι κινεζικές μυστικές υπηρεσίες πιστεύουν ότι η στρατιωτική προσέγγιση μεταξύ Αθήνας και Τελ Αβίβ αποτελεί μέρος μιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και αποσκοπεί στον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου και στην αντιμετώπιση της επιρροής άλλων δυνάμεων, όπως η Τουρκία και η Ρωσία. Αυτό, με τη σειρά του, ενισχύει την ικανότητα της Ουάσιγκτον να περιορίσει τη μη στρατιωτική επέκταση της Κίνας στην περιοχή. Επιπλέον, αυτό δημιουργεί ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους παραβιάσεων στον κυβερνοχώρο και στην πληροφορία. Οι κινεζικές υπηρεσίες ασφαλείας λαμβάνουν υπόψη ότι τα ισραηλινά συστήματα άμυνας και πληροφοριών που πρόκειται να αναπτυχθούν στην Ελλάδα, όπως το προηγμένο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση ή τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις γειτονικές κινεζικές υποδομές, κυρίως το ελληνικό λιμάνι του Πειραιά, το οποίο διαχειρίζεται η κινεζική εταιρεία COSCO.
– Δεύτερον: Η οπτική του στρατιωτικού κατεστημένου (Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, PLA, και Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή της Κίνας) σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση των θαλάσσιων διαδρομών:
1) Οι Κινέζοι στρατιωτικοί σχεδιαστές ανησυχούν για το ενδεχόμενο η Ανατολική Μεσόγειος να μετατραπεί σε περιοχή συνεχών και εντατικών στρατιωτικών ασκήσεων, καθώς αυτό ενδέχεται να απειλήσει την ελευθερία της εμπορικής ναυσιπλοΐας. Πρόκειται για ένα ζήτημα που οι αρμόδιοι κύκλοι των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών και στρατηγικής προσπαθούν να κατανοήσουν.
2) Δοκιμή δυτικής και ισραηλινής τεχνολογίας: Τα κινεζικά στρατιωτικά ερευνητικά κέντρα μελετούν σχολαστικά την αποτελεσματικότητα των συστημάτων που πωλήθηκαν στην Ελλάδα, όπως τα «David’s Sling» και «Spider», αναλύοντας τη δογματική τους προσέγγιση στον αγώνα και το επίπεδο ενσωμάτωσης των τεχνολογιών του ΝΑΤΟ και του Ισραήλ, προκειμένου να προετοιμαστούν για παρόμοια σενάρια στην Ανατολική Ασία.
– Τρίτον: Το πολιτικό και διπλωματικό όραμα (του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας) για τη διατήρηση μιας ρεαλιστικής διπλωματικής ισορροπίας στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου:
Από πολιτική άποψη, το Πεκίνο διατηρεί στενές σχέσεις με την Ελλάδα (ως αξιόπιστο ευρωπαϊκό εταίρο) και με το Ισραήλ (παρά τη σχετική πολιτική ψυχρότητα που οφείλεται στις θέσεις της Κίνας σχετικά με τα ζητήματα της Μέσης Ανατολής, τους πολέμους στη Γάζα και το Ιράν). Η κινεζική διπλωματία επιδιώκει να ασκήσει πίεση πίσω από τα παρασκήνια, ώστε να διασφαλίσει ότι αυτές οι στρατιωτικές συμφωνίες δεν θα μετατραπούν σε πολιτικές εχθρικές προς τις κινεζικές επενδύσεις.
– Τέταρτον: Ο αντίκτυπος της συμφωνίας κοινής στρατιωτικής άμυνας μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας στην κινεζική πρωτοβουλία «One Belt, One Road»:
Η κινεζική πρωτοβουλία «One Belt, One Road» επηρεάζεται από αυτή την κοινή στρατιωτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας σε δύο βασικά επίπεδα (αρνητικό και θετικό) και σε ένα τρίτο, ρεαλιστικό επίπεδο, ως εξής:
1) Αρνητικές επιπτώσεις και κίνδυνοι: Η Κίνα φοβάται μια απειλή για την ευρωπαϊκή της γέφυρα (το λιμάνι του Πειραιά). Το ελληνικό λιμάνι του Πειραιά θεωρείται το διαμάντι της θαλάσσιας συνιστώσας της κινεζικής πρωτοβουλίας «One Belt, One Road» στην Ευρώπη. Για τους κύκλους των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών, άμυνας, ασφάλειας και στρατηγικής, αυτό σημαίνει τη στρατιωτικοποίηση της περιοχής και την εισαγωγή προηγμένου ισραηλινού εξοπλισμού ραντάρ και πληροφοριών που συνδέεται με το ΝΑΤΟ, μια στρατιωτική συμμαχία αντίθετη προς τα κινεζικά συμφέροντα. Σύμφωνα πάντα με την ανάλυση του Modern Diplomacy, αυτό θέτει το εμπορικό λιμάνι του Πειραιά υπό σημαντική πίεση σε θέματα ασφάλειας και μειώνει την ευελιξία της Κίνας να το μετατρέψει σε ένα πλήρως ανεξάρτητο κόμβο εφοδιαστικής στο μέλλον.
2) Η Κίνα φοβάται ότι η κοινή ισραηλινο-ελληνική αμυντική συμφωνία θα μπορούσε να υπονομεύσει την πρωτοβουλία «One Belt, One Road», μέσω της δημιουργίας και της έναρξης λειτουργίας του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη (IMEC), ενός εναλλακτικού σχήματος έναντι της κινεζικής πρωτοβουλίας «Μια Ζώνη, Ένας Δρόμος».
Η συμμαχία Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ υποστηρίζει τη δημιουργία ενός ενεργειακού διαδρόμου και εναλλακτικών μεταφορικών διαδρομών, όπως ο IMEC, ο οποίος διέρχεται από τα ΗΑΕ, τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, φτάνοντας στην Ελλάδα. Κινέζικοι κύκλοι των υπηρεσιών πληροφοριών, του στρατού, της πολιτικής και της στρατηγικής θεωρούν τη στρατιωτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας ως μια «ασπίδα ασφαλείας» για την προστασία αυτών των ανταγωνιστικών διαδρομών.
3) Ευκαιρίες και ρεαλιστική ουδετερότητα: Τρίτον, η Κίνα δίνει προτεραιότητα στην προστασία της εμπορικής σταθερότητας. Από μια άλλη οπτική γωνία, η Κίνα πιστεύει ότι ένα ισχυρό αμυντικό σύστημα για την προστασία των κοιτασμάτων φυσικού αερίου και των ναυτιλιακών διαδρομών στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου, υπό την προϋπόθεση ότι οι «κόκκινες γραμμές» για τις κινεζικές επενδύσεις θα παραμείνουν άθικτες και δεδομένης της οικονομικής αδυναμίας να παρακαμφθεί ο καίριος ρόλος της Κίνας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Πεκίνο είναι πεπεισμένο ότι η Αθήνα και το Τελ Αβίβ δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς την οικονομική συνεργασία τους με την Κίνα. Ο ελληνικός οικονομικός φιλελευθερισμός και η ανάγκη της για κινεζικές επενδύσεις την ωθούν να διαχωρίσει τη στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ από τις εμπορικές και υλικοτεχνικές συνεργασίες με το Πεκίνο στο πλαίσιο της κινεζικής πρωτοβουλίας ««One Belt, One Road»», σημειώνει η ανάλυση.
Συμπέρασμα:
Από αυτό, το Modern Diplomacy καταλήγει στην ουσία της στρατηγικής θέσης: η Κίνα θεωρεί αυτή την κοινή στρατιωτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας ως έμμεση γεωπολιτική πρόκληση, με πρωτοστάτες τους συμμάχους της Ουάσιγκτον, για τον καθορισμό σφαιρών επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η Κίνα ανταποκρίνεται σε αυτή την πρόκληση με διακριτικά οικονομικά και διπλωματικά μέσα, προκειμένου να διασφαλίσει ότι αυτή η αμυντική ομπρέλα δεν θα μετατραπεί σε εμπόδιο που θα παρεμποδίζει τη ροή κινεζικών εμπορευμάτων μέσω των μεσογειακών λιμένων.