Η «χρυσή τομή» του ύπνου: Αυτή είναι η ιδανική διάρκεια, σύμφωνα με τους επιστήμονες
Πώς ο ύπνος μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη βιολογική σύνδεση
Unsplash
Όλοι γνωρίζουν τις συνέπειες μιας κακής νύχτας ύπνου, όμως η διάρκεια που περνά κανείς στο κρεβάτι φαίνεται πως παίζει σημαντικό ρόλο και στο πώς γερνά ο εγκέφαλος.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν πλέον ότι οι ώρες ύπνου κάθε βράδυ δεν προκαλούν μόνο πνευματική «ομίχλη» και μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια, αλλά επιταχύνουν και τη βιολογική γήρανση. Σε αντίθεση με τη χρονολογική ηλικία — δηλαδή τα χρόνια ζωής ενός ανθρώπου — η βιολογική ηλικία αντανακλά τη φθορά που έχουν υποστεί τα κύτταρα και οι ιστοί του σώματος με την πάροδο του χρόνου.
Η βιολογική γήρανση επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση, το άγχος, η διατροφή, το περιβάλλον και φυσικά ο ύπνος.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, οι ερευνητές κατέληξαν ότι οι 6,4 έως 7,8 ώρες ύπνου κάθε βράδυ αποτελούν τη «χρυσή τομή» για υγιή γήρανση ολόκληρου του οργανισμού.

Unsplash
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 23 βιολογικά «ρολόγια γήρανσης» σε 500.000 συμμετέχοντες ηλικίας 37 έως 84 ετών, οι οποίοι δήλωσαν οι ίδιοι πόσες ώρες κοιμούνταν κάθε βράδυ.
Τα δεδομένα από κάθε «ρολόι» εξετάστηκαν ώστε να διαπιστωθεί αν διάφορα όργανα — μεταξύ αυτών ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες, το ήπαρ, το ανοσοποιητικό σύστημα, το δέρμα, η καρδιά, το πάγκρεας και ο λιπώδης ιστός — λειτουργούσαν σαν να ήταν βιολογικά νεότερα ή γηραιότερα από τη χρονολογική ηλικία των συμμετεχόντων.
Ένα μοτίβο που εμφανίστηκε σε εννέα από αυτά τα «ρολόγια» έδειξε ότι ο ύπνος λιγότερος από έξι ώρες αλλά και περισσότερος από οκτώ συνδέεται με ταχύτερη βιολογική γήρανση, αυξημένο κίνδυνο ασθενειών και μεγαλύτερη πιθανότητα πρόωρου θανάτου.
Ωστόσο, το ακριβές εύρος της «ιδανικής» διάρκειας ύπνου για πιο υγιή γήρανση διαφοροποιούνταν ανάλογα με το όργανο που εξεταζόταν αλλά και το φύλο.
Παρόλα αυτά, τόσο ο λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος επηρέαζαν αρνητικά τον οργανισμό — απλώς με διαφορετικό τρόπο. Η έλλειψη ύπνου συνδέθηκε με εκτεταμένους κινδύνους τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία.
Μεταξύ αυτών ήταν τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία, οι νεφρικές παθήσεις, ο χρόνιος πόνος στη μέση, η οστεοαρθρίτιδα, η κατάθλιψη, το άγχος και οι διαταραχές χρήσης ουσιών.
Από την άλλη πλευρά, ο ύπνος διάρκειας άνω των οκτώ ωρών κάθε βράδυ εμφάνιζε διαφορετικές επιπτώσεις.
Ο υπερβολικός ύπνος φαινόταν να επηρεάζει περισσότερο τον εγκέφαλο και συνδεόταν με καταστάσεις όπως η μείζων καταθλιπτική διαταραχή, η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή και η ΔΕΠΥ.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτά τα ευρήματα ίσως αντανακλούν ήδη υπάρχουσες υποκείμενες παθήσεις στον εγκέφαλο ή το σώμα και όχι απαραίτητα έναν άμεσο παράγοντα κινδύνου.
Ωστόσο, και τα δύο μοτίβα ύπνου συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία: όσοι κοιμούνταν πολύ λίγο είχαν 50% μεγαλύτερο κίνδυνο, ενώ όσοι κοιμούνταν υπερβολικά αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο κατά 40%.
Παρότι τα στοιχεία βασίστηκαν σε ώρες ύπνου που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες — κάτι που μπορεί να διαφέρει από τις μετρήσεις μιας κλινικής μελέτης — οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα δείχνουν πόσο έντονα «καταγράφει» το σώμα την ξεκούραση, και όχι μόνο ο εγκέφαλος.