«Αυτός δεν είναι ο πόλεμός μας»: Η Ευρώπη αντιδρά στις πιέσεις Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ
Ενώ ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες δήλωσαν ότι συζητούν τρόπους για να βοηθήσουν στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αρκετές απέρριψαν τις εκκλήσεις του προέδρου Τραμπ για αποστολή πολεμικών πλοίων, γράφουν οι Νew York Times
Snapshot
- Οι ευρωπαϊκές χώρες αρνούνται να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ παρά τις πιέσεις του προέδρου Τραμπ.
- Η Ευρώπη προτιμά διπλωματικές λύσεις και αποφεύγει την εμπλοκή σε έναν νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
- Ο Τραμπ θεωρεί την ευρωπαϊκή αδράνεια δοκιμασία της δέσμευσής τους στην ασφάλεια της ηπείρου και προειδοποιεί για τις επιπτώσεις στη σχέση με το ΝΑΤΟ.
- Ευρωπαίοι ηγέτες επισημαίνουν ότι ο πόλεμος δεν είναι δικός τους και εκφράζουν ανησυχίες για οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προτίθεται να επεκτείνει τη ναυτική επιχείρηση "Επιχείρηση Ασπίδες" στη Μέση Ανατολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας.
Ο πρόεδρος Nτόναλντ Τραμπ κάλεσε την Κυριακή τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να βοηθήσουν στον τερματισμό του de facto ιρανικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, μιας βασικής ναυτιλιακής οδού για το ένα πέμπτο περίπου του παγκόσμιου πετρελαίου. Καθώς η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα της, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιστέκονται σε μεγάλο βαθμό στις απαιτήσεις του να βοηθήσουν να ανοίξει το Ορμούζ .
Ταυτόχρονα, προσπαθούν να αποφύγουν την ανεπανόρθωτη βλάβη της σχέσης τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της αντίθεσής τους σε έναν ακόμη πόλεμο της Αμερικής. Για τον Τραμπ, δεν θα έπρεπε να είναι μια δύσκολη απόφαση. Θεωρεί τη δράση - ή την αδράνεια - της Ευρώπης ενόψει του κλεισίματος των Στενών ως δοκιμασία της δέσμευσής της στην ασφάλεια της ίδιας της ηπείρου. Η αποστολή των ναυτικών τους δυνάμεων για αυτό που αποκάλεσε «πολύ μικρή προσπάθεια» είναι το λιγότερο που μπορούν να κάνουν οι πρόεδροι και οι πρωθυπουργοί της Ευρώπης, υποστήριξε το Σαββατοκύριακο.
Σε εκδήλωση τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο, ο κ. Τραμπ παραπονέθηκε ότι ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν έδειχναν την εκτίμησή τους για όλα όσα είχαν κάνει οι ΗΠΑ Πολιτείες για να προστατεύσουν την ήπειρο. «Έχουμε κάποιες χώρες όπου έχουμε 45.000 στρατιώτες, σπουδαίους στρατιώτες, που τους προστατεύουν από τον κίνδυνο, και έχουμε κάνει εξαιρετική δουλειά», είπε. «Και, λοιπόν, θέλουμε να μάθουμε, έχετε ναρκοκαθαριστές; "Λοιπόν, προτιμούμε να μην εμπλακούμε, κύριε"».
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέδωσε επίσης μια όχι και τόσο συγκαλυμμένη προειδοποίηση σε συνέντευξή του στους Financial Times την Κυριακή, λέγοντας ότι «θα είναι πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ» αν τα ευρωπαϊκά έθνη δεν ενταχθούν στις προσπάθειες των ΗΠΑ να ανοίξουν ξανά τη ζωτικής σημασίας πλωτή οδό για τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα. Στην εκδήλωση της Δευτέρας, δήλωσε: «Νομίζω ότι θα έχουμε κάποια καλή βοήθεια. Και νομίζω ότι θα απογοητευτούμε και από ορισμένα έθνη». «Θα σας ενημερώσω ποια είναι αυτά τα έθνη», πρόσθεσε.
Η απειλή ήταν μια συνέχεια του διπλωματικού στυλ του Τραμπ. Κατά τη διάρκεια των εμπορικών διαπραγματεύσεων πέρυσι, ο πρόεδρος επέπληξε επανειλημμένα τους ηγέτες που παραπονέθηκαν για τους δασμούς του. Πιο πρόσφατα, επιτέθηκε στον πρωθυπουργό της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, ουσιαστικά κατηγορώντας τον για δειλία. Όταν άκουσε ότι ο Στάρμερ σκεφτόταν να στείλει πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή, χλεύασε τον πρωθυπουργό. «Εντάξει, πρωθυπουργέ Στάρμερ, δεν τα χρειαζόμαστε πλέον», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 7 Μαρτίου. «Δεν χρειαζόμαστε ανθρώπους που συμμετέχουν σε πολέμους αφού έχουμε ήδη κερδίσει!»
Για τους ομολόγους του Τραμπ σε όλο τον κόσμο, το δύσκολο κομμάτι του διπλωματικού χορού είναι το πώς να αντιδράσουν στις ιδιοτροπίες του προέδρου, ικανοποιώντας παράλληλα τις ανάγκες των χωρών τους. Ο Στάρμερ είναι αναμφισβήτητα ο Ευρωπαίος ηγέτης που θα ήταν ο πιο πρόθυμος να ευχαριστήσει τον Τραμπ. Κι όμως, τη Δευτέρα, ορκίστηκε σε συνέντευξη Τύπου ότι η χώρα του «δεν θα εμπλακεί στον ευρύτερο πόλεμο» με το Ιράν.
«Η ηγεσία μου έχει να κάνει με την ακλόνητη υπεράσπιση του βρετανικού συμφέροντος, ανεξάρτητα από την πίεση», δήλωσε ο Στάρμερ χωρίς να αναφερθεί συγκεκριμένα στον πρόεδρο. Πρόσθεσε ότι Βρετανοί αξιωματούχοι συνεργάζονται με «όλους τους συμμάχους μας, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαίων εταίρων μας» για το τι θα μπορούσε να γίνει συλλογικά για το άνοιγμα των Στενών.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι «πολλές χώρες μου έχουν πει ότι είναι καθ' οδόν», σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν της Γαλλίας πιθανότατα θα βοηθούσε στα Στενά του Ορμούζ και έλαβε βαθμολογία οκτώ στα 10. «Δεν είναι τέλεια, αλλά είναι Γαλλία», είπε. Άλλοι δεν επιδεικνύουν επαρκή ενθουσιασμό για τα αιτήματά του, είπε.
«Εδώ και 40 χρόνια, σας προστατεύουμε και δεν θέλετε να εμπλακείτε», είπε ο πρόεδρος ειρωνικά. «Ήμουν σφοδρός επικριτής όλων των μέτρων προστασίας των χωρών, επειδή ξέρω ότι θα τις προστατεύσουμε και αν ποτέ χρειαστούμε, αν ποτέ χρειαστούμε βοήθεια, δεν θα είναι εκεί για εμάς. Απλώς το ξέρω αυτό εδώ και πολύ καιρό».
Στην πραγματικότητα, η μόνη φορά που έγινε επίκληση στο σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ στην 77χρονη ιστορία του οργανισμού ήταν μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, όταν η συμμαχία έσπευσε να βοηθήσει την Αμερική. Στρατιώτες από τη Βρετανία και άλλα ευρωπαϊκά έθνη πέθαναν πολεμώντας στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριψαν ρητά την έκκληση του προέδρου να στείλουν το πολεμικό ναυτικό τους στο Ορμούζ, παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ αυξάνει την τιμή της παγκόσμιας ενέργειας. «Αυτός δεν είναι ο πόλεμός μας. Δεν τον ξεκινήσαμε εμείς», δήλωσε τη Δευτέρα το πρωί ο Μπόρις Πιστόριους, υπουργός Άμυνας της Γερμανίας. Είπε ότι η Γερμανία επιθυμεί διπλωματικές λύσεις και «η αποστολή περισσότερων πολεμικών πλοίων στην περιοχή πιθανότατα δεν θα βοηθήσει σε κάτι τέτοιο».
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Μακρόν είχε δηλώσει ότι υποστήριζε την ιδέα της αποστολής γαλλικών πολεμικών πλοίων για να συνοδεύσουν τα δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών, αν και είπε ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί μόνο μετά το τέλος των μαχών. Τη Δευτέρα, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το ναυτικό του παρέμενε στην ανατολική Μεσόγειο: «Η στάση του δεν έχει αλλάξει: είναι αμυντική».
Οι οικονομικές πιέσεις στους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι πραγματικές, με τις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου θέρμανσης να έχουν ήδη εκτοξευθεί και τους ψηφοφόρους να εκφράζουν δυσαρέσκεια για τις επιπτώσεις στις τσέπες τους.
Αλλά το ίδιο ισχύει και για την αίσθηση του déjà vu. Οι ηγέτες στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο θυμούνται την τελευταία φορά που ένας Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε τους συμμάχους να συγκεντρώσουν δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Σε πολλά μέρη της Ευρώπης, η εισβολή στο Ιράκ το 2003 θεωρείται ένα δαπανηρό λάθος, που οφείλεται σε εσφαλμένες πληροφορίες πληροφοριών, κατόπιν επιμονής του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου.
Στην τρέχουσα σύγκρουση, οι κίνδυνοι είναι για άλλη μια φορά τεράστιοι. Η απραξία σημαίνει ότι οι τιμές ανεβαίνουν, καταστρέφοντας ενδεχομένως τις πιθανότητες οικονομικής ανάπτυξης και σπέρνοντας οργή στους ανθρώπους που αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα. Η συμμετοχή στη μάχη και η πιθανότητα στρατιωτικών απωλειών θα πυροδοτήσουν μια ακόμη βαθύτερη εμπλοκή με το Ιράν και τους αντιπροσώπους της τρομοκρατίας. Επίσης καλούνται να διαχειριστούν την μακροχρόνια κατηγορία του Τραμπ ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ υστερούν όσον αφορά την άμυνά τους.
Ο Νικ Κάρτερ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Άμυνας της Βρετανίας, δήλωσε σε συνέντευξή του στο BBC Radio ότι θα ήταν ακατάλληλο οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ να ενταχθούν στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Το ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε ως «αμυντική συμμαχία και όλα τα άρθρα του είναι ουσιαστικά προσανατολισμένα στην άμυνα», είπε. «Δεν ήταν μια συμμαχία που σχεδιάστηκε για να ξεκινήσει ένας από τους συμμάχους έναν πόλεμο επιλογής και στη συνέχεια να υποχρεώσει όλους τους άλλους να τον ακολουθήσουν».
Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι υποβάθμισε επίσης τις προσδοκίες ότι το ιταλικό ναυτικό θα αναγκαστεί να προστατεύσει τα πετρελαιοφόρα μέσω του Ορμούζ. Μια ιταλική φρεγάτα βρίσκεται σε μια συμμαχική ομάδα κρούσης που συνοδεύει το αεροπλανοφόρο της Γαλλίας, αλλά μέχρι στιγμής οι επιχειρήσεις της περιορίζονται στην ανατολική Μεσόγειο. «Δεν εμπλεκόμαστε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Στενό του Ορμούζ», δήλωσε οΤαγιάνι στο ιταλικό τηλεοπτικό πρόγραμμα TG 4 την Κυριακή.
Είπε ότι η Ιταλία «ποτέ δεν είπε αλλά ούτε και η Γαλλία, καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει προσφερθεί να στείλει στρατιωτικά πλοία για να διασφαλίσουν τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ».
Ένα ιταλικό αεροσκάφος καταστράφηκε την Κυριακή από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στη βάση Ali Al Salem στο Κουβέιτ, η οποία φιλοξενεί επίσης Αμερικανούς στρατιώτες, αλλά ο ιταλικός στρατός δήλωσε ότι κανένα μέλος του προσωπικού του δεν τραυματίστηκε. Τη Δευτέρα, ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών, Ράντοσλαβ Σικόρσκι, δήλωσε ότι οι Πολωνοί ηγέτες είχαν επίσης «αποκλείσει» την αποστολή πολωνικών δυνάμεων στη σύγκρουση εναντίον του Ιράν.
Όσον αφορά το Ορμούζ, «δεν έχει γίνει ακόμη καμία συζήτηση εντός της κυβέρνησης για το θέμα αυτό», δήλωσε ο Σικόρσκι στις Βρυξέλλες. «Είναι λίγο ανησυχητικό το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Τραμπ αναφέρεται στο ΝΑΤΟ ως «αυτοί» ή «Ευρώπη» αντί για «εμείς». Υπάρχουν διαδικασίες σε ισχύ. Από όσο καταλαβαίνω, αυτές δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει εντός του ΝΑΤΟ».
Η Κάγια Κάλλας, κορυφαία διπλωμάτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα επεκτείνει τη ναυτική επιχείρηση γνωστή ως «Επιχείρηση Aσπίδες» στη Μέση Ανατολή για την προστασία της εμπορικής κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ.
«Δεν πρόκειται για πόλεμο της Ευρώπης, αλλά τα συμφέροντα της Ευρώπης διακυβεύονται άμεσα», δήλωσε η κα Κάλλας, μετά από συνάντηση με υπουργούς Εξωτερικών από το μπλοκ των 27 κρατών στις Βρυξέλλες. Πρόσθεσε: «Προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία διάθεση για αλλαγή της εντολής της Επιχείρησης Aspides».
Διαβάστε επίσης
