Εκλογές στην Ουγγαρία: Πού διαφέρει και πού συμφωνεί με τον απερχόμενο Όρμπαν ο Μαγιάρ

Πέτερ Μαγιάρ και Βίκτορ Όρμπαν, τα δύο κεντρικά πρόσωπα των εκλογών στην Ουγγαρία προέρχονται από τον ίδιο πολιτικό χώρο και ακόμη και αν σήμερα εμφανίζονται ως δύο εκ διαμέτρου αντίθετες πολιτικές δυνάμεις, διατηρούν ορισμένα σημεία σύγκλισης.

Με καταμετρημένο το 98,94% των ψήφων, το κόμμα Tisza Party του Πέτερ Μαγιάρ εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσει 138 έδρες στο νέο κοινοβούλιο, έναντι μόλις 55 για το Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν και έξι για το ακροδεξιό κόμμα Mi Hazánk («Η Πατρίδα μας»).

Τα αποτελέσματα αυτά σημαίνουν ότι η νέα κυβέρνηση θα διαθέτει την κρίσιμη πλειοψηφία των δύο τρίτων (133 έδρες ή περισσότερες), που απαιτείται για την εκτεταμένη αναμόρφωση της νομοθεσίας της χώρας, δημιουργώντας πραγματικές προϋποθέσεις για ουσιαστική ρήξη με την εποχή Όρμπαν.

Η 16ετής παραμονή του Βίκτορ Όρμπαν στην εξουσία έλαβε τέλος και ένα σύστημα που έχει χαρακτηριστεί ως «εκλογική αυταρχία» καταρρέει, μετά την ήττα του από έναν 45χρονο πρώην κομματικό παράγοντα, ο οποίος κατάφερε να πείσει την πλειοψηφία των Ούγγρων να δώσει τέλος σε αυτό.

«Τα καταφέραμε», δήλωσε ο Πέτερ Μαγιάρ μπροστά στο πλήθος ενθουσιωδών υποστηρικτών στις όχθες του Δούναβη, με θέα το εντυπωσιακό κτίριο του Κοινοβουλίου στη Βουδαπέστη. «Μαζί ανατρέψαμε το ουγγρικό καθεστώς».

Η σαρωτική επικράτηση δεν αναμένεται μόνο να επιτρέψει στον Μαγιάρ να ανατρέψει τις ολοένα και πιο αντιδημοφιλείς εσωτερικές πολιτικές του Όρμπαν, αλλά και να επανακαθορίσει τις διεθνείς σχέσεις της Ουγγαρίας. Ο Μαγιάρ έθεσε ως βασική προτεραιότητα την απομάκρυνση της Ουγγαρίας από τη ρωσική επιρροή, επιδιώκοντας πιο ομαλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ουκρανία.

Ρήξη με την Ευρώπη ή επαναπροσέγγιση

Μία από τις βασικότερες διαφορές Μαγιάρ - Όρμπαν εντοπίζεται στη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Μαγιάρ προβάλλει μια σαφώς φιλοευρωπαϊκή ατζέντα, δίνοντας έμφαση στην αποκατάσταση των σχέσεων με τις Βρυξέλλες και την απελευθέρωση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που παραμένουν «παγωμένα».

Αντίθετα, ο Όρμπαν έχει υιοθετήσει τα τελευταία χρόνια μια συγκρουσιακή στάση απέναντι στην ΕΕ, προτάσσοντας την εθνική κυριαρχία και αμφισβητώντας ευρωπαϊκές πολιτικές, ιδιαίτερα σε θέματα κράτους δικαίου.

Διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης

Στο πεδίο της δημοκρατίας και των θεσμών, οι διαφορές είναι επίσης έντονες. Ο Μαγιάρ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της διαφάνειας και της ανεξαρτησίας των θεσμών, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως εκφραστής μιας πιο «κανονικής» ευρωπαϊκής δημοκρατίας.

Από την άλλη πλευρά, ο Όρμπαν έχει οικοδομήσει το μοντέλο της λεγόμενης «ανελεύθερης δημοκρατίας», με επικριτές να τον κατηγορούν για συγκέντρωση εξουσίας και έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και της Δικαιοσύνης.

Δύση ή «πολυδιάστατη» εξωτερική πολιτική

Σημαντικές αποκλίσεις καταγράφονται και στην εξωτερική πολιτική. Ο Μαγιάρ εμφανίζεται πιο κοντά στη γραμμή της Δύσης, στηρίζοντας τις σχέσεις με ΕΕ και ΝΑΤΟ και επιδιώκοντας περιορισμό της εξάρτησης από τη Ρωσία.

Αντίθετα, ο Όρμπαν έχει διατηρήσει στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, αλλά και με την Κίνα, ακολουθώντας μια πιο πολυδιάστατη και συχνά αυτόνομη εξωτερική πολιτική, ακόμη και όταν αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές επιλογές.

Οικονομία και διαφθορά στο επίκεντρο

Ο Μαγιάρ έχει τοποθετήσει στο επίκεντρο της πολιτικής του την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ανάγκη θεσμικών μεταρρυθμίσεων, επιχειρώντας να εκφράσει τη δυσαρέσκεια μέρους της κοινωνίας για το υπάρχον σύστημα.

Αντίθετα, το μοντέλο διακυβέρνησης Όρμπαν έχει κατηγορηθεί για έντονο κρατικό παρεμβατισμό και πελατειακές σχέσεις, με την οικονομική πολιτική να στηρίζεται σε ένα δίκτυο ισχυρών συμμάχων.

Το μεταναστευτικό: Πεδίο σύγκλισης

Παρά τις διαφορές τους, στο μεταναστευτικό οι δύο πλευρές δεν απέχουν τόσο όσο σε άλλα ζητήματα. Ο Όρμπαν έχει υιοθετήσει μια ιδιαίτερα σκληρή γραμμή κατά της μετανάστευσης, ενώ και ο Μαγιάρ διατηρεί πιο συντηρητική στάση, αποφεύγοντας να κινηθεί σε πλήρως φιλελεύθερη κατεύθυνση.

Τα σημεία που τους φέρνουν πιο κοντά

Πέρα από το μεταναστευτικό, κοινός παρονομαστής αποτελεί και η έμφαση στην εθνική ταυτότητα και τον πατριωτικό λόγο, αν και με διαφορετικό ύφος και ένταση. Παράλληλα, ο Μαγιάρ φαίνεται να υιοθετεί μια πιο πραγματιστική στάση στις διεθνείς σχέσεις, χωρίς να προτείνει πλήρη ρήξη με τη γραμμή που έχει χαράξει η χώρα τα προηγούμενα χρόνια.

Η ουσία της αντιπαράθεσης

Σε τελική ανάλυση, η βασική διαφοροποίηση μεταξύ των δύο δεν αφορά απλώς ιδεολογικές ταμπέλες, αλλά το μοντέλο διακυβέρνησης και τον διεθνή προσανατολισμό της χώρας.

Ο Μαγιάρ εκφράζει μια φιλοευρωπαϊκή, μεταρρυθμιστική εκδοχή της κεντροδεξιάς, ενώ ο Όρμπαν παραμένει ο εκφραστής ενός εθνικιστικού και συγκεντρωτικού μοντέλου εξουσίας.

Την ίδια στιγμή, οι κοινές τους αναφορές σε ζητήματα ταυτότητας και κοινωνικής συνοχής δείχνουν ότι η πολιτική σύγκρουση στην Ουγγαρία δεν εξελίσσεται σε ένα κλασικό δίπολο «δεξιάς – αριστεράς», αλλά σε μια πιο σύνθετη αντιπαράθεση για το μέλλον της χώρας εντός και εκτός Ευρώπης.

Διαβάστε επίσης