Σαγράδα Φαμίλια: Ένα «θαύμα» αρχιτεκτονικής ολοκληρώθηκε μετά απο 144 χρόνια
Με την εγκατάσταση ενός σταυρού στην κορυφή του Πύργου του Ιησού Χριστού η Σαγράδα Φαμίλια ολοκληρώνεται μετά από 144 χρόνια. Τον Ναό, ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της Βαρκελώνης θα εγκαινιάσει ο Πάπας Λέων ΙΔ.. Το πανηγυρικό κλίμα επισκιάζουν οι διαμαρτυριες των ντόπιων για τον υπερτουρισμό
Snapshot
- Η Σαγράδα Φμίλια ολοκληθηκε μετά από χρόνια με την τοθέτηση σταυρού στον Πύργο Ιησού Χριστού, φτάνοντας στο τελικό της ύψος 156 μέτρα.
- Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ θα εγκαινιάσει τον ναό το 2026, συμπληρώνοντας 100 χρόνια από τον θάνατο του αρχιτέκτονα Αντόνι Γκαουντί.
- Ο σταυρός έχει το ύψος πενταώροφου κτηρίου και κατασκευάστηκε με σύγχρονες τεχνολογίες και υλικά για να διασφαλιστεί η δομική ασφάλεια.
- Η ολοκλήρωση της Σαγράδα Φαμίλια προκαλεί κοινωνικές εντάσεις στη Βαρκελώνη λόγω υπερτουρισμού και επιπτώσεων στη ζωή των κατοίκων.
- Η κατασκευή της Πρόσοψης της Δόξας αναμένεται να προκαλέσει εκτοπισμό κατοίκων και αντιδράσεις, καθώς απαιτεί κατεδάφιση κατοικιών γύρω από τον ναό.
Η Βαρκελώνη ζει ιστορικές στιγμές. Εκατόν σαράντα τέσσερα χρόνια μετά την τοποθέτηση των πρώτων θεμελίων, η Σαγράδα Φαμίλια, η ψηλότερη εκκλησία στον κόσμο έφτασε στο τελικό της ύψος, στα 156 μέτρα. Η εγκατάσταση του τελευταίου σημαντικού δομικού στοιχείου —ενός επιβλητικού σταυρού στην κορυφή του κεντρικού Πύργου του Ιησού Χριστού— σηματοδοτεί το τέλος σε ένα από τα πιο διάσημα και μακροχρόνια εργοτάξια της παγκόσμιας ιστορίας.
Η κορυφαία αυτή στιγμή για το μνημείο συμπίπτει με μια ιδιαίτερα συμβολική επέτειο. Η επίσημη τελετή εγκαινίων του 18ου και τελευταίου πύργου πραγματοποιείται ακριβώς έναν αιώνα μετά τον θάνατο του μεγάλου Καταλανού αρχιτέκτονα Άντονι Γκαουντί, ο οποίος σκοτώθηκε το 1926 χωρίς να προλάβει να δει την ολοκλήρωση του οράματός του.
Το πιο διάσημο ημιτελές οικοδόμημα στον κόσμο που καθυστέρησε από πολέμους, πολιτικές αναταράξεις και ελλείψεις χρηματοδότησης, κυριάρχησε στον ορίζοντα της καταλανικής πρωτεύουσας για δεκαετίες. Το 2026, ωστόσο, ήταν μια χρονιά-ορόσημο, καθώς συμπληρώνονται ακριβώς 100 χρόνια από τον θάνατο του Γκαουντί. Με αφορμή αυτή την επέτειο, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ -ο 11ος ποντίφικας από την έναρξη του έργου- θα χοροστατήσει στην πανηγυρική Λειτουργία για τον 18ο και τελευταίο πύργο. Αν και απομένουν ακόμη χρόνια μη δομικών εργασιών, ο ναός στέκεται πλέον ολοκληρωμένος στο ανάστημά του.
Ο Πάπας θα εκφωνήσει ένα σύντομο κήρυγμα σε τοπικούς κληρικούς και θεολογικούς ιερείς, προτού κατέβει στην κρύπτη του καθεδρικού ναού για να προσευχηθεί στον τάφο της Αγίας Ευλαλίας - της πολιούχου αγίας της πόλης.
Ο σταυρός έχει ύψος πενταώροφου κτηρίου
Ο Πύργος του Ιησού Χριστού αποτελεί έναν εντυπωσιακό συμβιβασμό ανάμεσα στον σεβασμό προς το ιστορικό σχέδιο του Γκαουντί και την υιοθέτηση της σύγχρονης τεχνολογίας. Για την κατασκευή του επιστρατεύτηκαν mηχανές κοπής πέτρας ελεγχόμενες από υπολογιστές, λογισμικό τρισδιάστατης (3D) ψηφιακής μοντελοποίησης αλλά και προηγμένα υλικά, όπως ο ανοξείδωτος χάλυβας.
Το τελευταίο κομμάτι του αρχιτεκτονικού παζλ ήταν και το πιο απαιτητικό. Ο σταυρός που στεφανώνει τον πύργο έχει ύψος πενταώροφου κτηρίου και ζυγίζει περίπου 100 τόνους. «Ο Γκαουντί είχε φανταστεί έναν ανακλαστικό σταυρό που θα έλαμπε την ημέρα υπό τον ισπανικό ήλιο και θα φώτιζε τον ορίζοντα τη νύχτα», εξηγεί ο υπεύθυνος αρχιτέκτονας Μαουρίτσιο Κορτές. Για να επιτευχθεί αυτό χωρίς να επιβαρυνθεί δομικά ο πύργος, ο σταυρός κατασκευάστηκε στη Γερμανία από προκατασκευασμένα τμήματα σκυροδέματος και ανοξείδωτου χάλυβα, επενδεδυμένα εσωτερικά με πέτρα, λευκό κεραμικό σμάλτο και γυαλί.
«Οι πέτρες και τα βιτρό του Nαού μιλούν για την πιθανότητα να ανασυνθέσουμε 2.000 χρόνια χριστιανικής ιστορίας από μια σύγχρονη, ακόμη και μεταμοντέρνα, οπτική γωνία», δήλωσε στο Associated Press ο Φεράν Σάεζ, καθηγητής ανθρωπιστικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Ramón Llull της Βαρκελώνης. «Είναι ένα κτίριο που εκφράζει πολύ σύνθετες ιδέες, ενώ παράλληλα φαίνεται κατανοητό για όποιον είναι δεκτικός, είτε είναι Χριστιανός είτε όχι».
Ανασυνθέτοντας το Όραμα μέσα από τις Στάχτες
Η ολοκλήρωση του ναού ήταν τεράστιο επίτευγμα, αν αναλογιστεί κανείς ότι τον Ιούλιο του 1936, κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, αναρχικοί έβαλαν φωτιά στην κρύπτη και κατέστρεψαν τα περισσότερα γύψινα μοντέλα και σχέδια του Γκαουντί.
Οι μεταγενέστερες γενιές αρχιτεκτόνων, με σημερινό επικεφαλής τον Τζόρντι Φαουλί, κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν τη γεωμετρική λογική του δημιουργού μέσα από σημειώσεις μαθητών του, παλιά άρθρα και φωτογραφίες. Όπως αναφέρει ο Φαουλί, ο Γκαουντί δεν άφησε απλώς σχέδια, αλλά «μια μέθοδο σχεδιασμού ενός συστήματος» που επέτρεψε στους διαδόχους του να συνεχίσουν πιστά το έργο του
Ο υπερτουρισμός και οι αντιδράσεις των ντόπιων
Παρά τον παγκόσμιο ενθουσιασμό, η ολοκλήρωση της Σαγράδα Φαμίλια φέρνει στην επιφάνεια έντονες κοινωνικές αντιθέσεις. Ο ναός, που χρηματοδοτείται αποκλειστικά από δωρεές και εισιτήρια -αγγίζοντας τους 5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως- έχει μετατραπεί σε σύμβολο δεινών για πολλούς ντόπιους. Πολλοί κάτοικοι της Βαρκελώνης πιστεύουν ότι η φήμη της Σαγράδα Φαμίλια συνδέεται άρρηκτα με τον υπερτουρισμό.
Τα τουριστικά λεωφορεία κατακλύζουν την περιοχή με ημερήσιους εκδρομείς από κρουαζιερόπλοια και οι δρόμοι που οδηγουν στην εκκλησία είναι γεμάτοι με εστιατόρια γρήγορου φαγητού και καταστήματα με σουβενίρ. Οι διαδηλωτές που πέρυσι ψέκασαν τουρίστες με νεροπίστολα σχεδίαζαν να φτάσουν στη Σαγράδα Φαμίλια μέχρι που τους σταμάτησε η αστυνομία. Οι γύρω δρόμοι θυμίζουν συχνά «τσίρκο» με καλλιτέχνες του δρόμου, influencers και πλήθη τουριστών, αλλοιώνοντας τον παραδοσιακό χαρακτήρα της γειτονιάς.
«Όπου υπάρχουν δύο άνθρωποι (τουρίστες και ντόπιοι), μπορεί να υπάρξουν τριβές, και αυτό συμβαίνει στους καλύτερους γάμους», δήλωσε στο AP ο εφημέριος της Σαγράδα Φαμίλια, ο αιδεσιμότατος Josep Turull. «Προσπαθούμε λοιπόν, όπως και με έναν γάμο, αυτές οι μικρές κρίσεις να γίνουν πόνοι ανάπτυξης, και γι' αυτό προσπαθούμε όχι μόνο να καλωσορίζουμε προσκυνητές και τουρίστες, αλλά και να βεβαιωνόμαστε ότι οι ενορίτες μας αισθάνονται ότι αυτή είναι η βασιλική τους».
Η Πρόσοψη της Δόξας
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για το μέλλον αφορά την Πρόσοψη της Δόξας, την προτεινόμενη μνημειώδη σκάλα που θα αποτελεί την κύρια είσοδο του ναού. Καθώς η πόλη αναπτύχθηκε γύρω από την εκκλησία, η κατασκευή αυτής της σκάλας προϋποθέτει την κατεδάφιση κτηρίων κατοικιών και τον εκτοπισμό περίπου 3.000 κατοίκων.«Ποιος μπορεί να μου εγγυηθεί ότι σε δύο χρόνια το σπίτι μου δεν θα κατεδαφιστεί;» αναρωτιέται η Αλίσια Μπουσκέτς, κάτοικος της περιοχής.
Από την άλλη, ο Σαλβαδόρ Μπαρόζο, πρόεδρος της ένωσης πληγέντων κατοίκων, αντιτίθεται σθεναρά, υποστηρίζοντας ότι η σκάλα δεν ήταν καν στα αρχικά σχέδια του Γκαουντί και κάνοντας λόγο για ένα «θεματικό πάρκο αφιερωμένο αποκλειστικά στον τουρισμό».
«Ο Πελάτης μου δεν Βιάζεται»
Όταν κάποτε ρώτησαν τον Αντόνι Γκαουντί πότε θα ολοκληρωθεί το έργο, εκείνος απάντησε με τη χαρακτηριστική φράση: «Ο πελάτης μου δεν βιάζεται». Ο πελάτης του ήταν ο Θεός. Έναν αιώνα μετά τον θάνατό του, και με τον Πάπα Φραγκίσκο να τον έχει ήδη θέσει σε τροχιά αγιοποίησης, το πέτρινο αυτό «δάσος» με τα βιτρό παράθυρα που πλημμυρίζουν τον ναό με τα χρώματα του ουράνιου τόξου στέκει επιτέλους στο τελικό του ύψος. Η Σαγράδα Φαμίλια μπορεί να μην έχει λύσει ακόμα τις επίγειες διαφορές της με τους κατοίκους της Βαρκελώνης, όμως το αρχιτεκτονικό και θρησκευτικό της ταξίδι έχει πλέον ολοκληρωθεί.
Διαβάστε επίσης
