Daily Mail: Κάμερες τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται από τη βρετανική αστυνομία για συλλήψεις
Η αστυνομία τοποθετεί κάμερες CCTV σε βαν οι οποίες εξετάζουν τα βιομετρικά στοιχεία των προσώπων περαστικών
Snapshot
- Η βρετανική αστυνομία χρησιμοποιεί κάμερες CCTV με τεχνητή νοημοσύνη για τη ζωντανή αναγνώριση προσώπων, εντοπίζοντας και συλλαμβάνοντας καταζητούμενους και ανθρώπους με εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις.
- Από το 2024 έως το 2026, η τεχνολογία οδήγησε σε περισσότερες από 2.600 συλλήψεις, ενώ σχεδιάζεται η αύξηση των κινητών βαν με κάμερες σε 50 σημεία σε όλη τη χώρα.
- Υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που επικαλούνται παραβίαση απορρήτου και έλλειψη νομοθετικού πλαισίου για τη χρήση αυτής της τεχνολογίας.
- Η ακρίβεια της τεχνολογίας αμφισβητείται, με ιδιαίτερη ανησυχία για λάθη σε αναγνωρίσεις προσώπων, ειδικά σε γυναίκες μαύρης καταγωγής, όπου το ποσοστό λάθους φτάνει το 9,9%.
- Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου σχεδιάζει τη δημιουργία νέου νομικού πλαισίου για την εποπτεία και τη ρύθμιση της χρήσης της αναγνώρισης προσώπου από την αστυνομία, χωρίς όμως να έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα.
Με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και κάμερες αναγνώρισης προσώπου, η αστυνομία της Βρετανίας προχωρά σε συλλήψεις καταζητούμενων ή ανθρώπων για τους οποίους εκκρεμούν δικαστικές υποθέσεις αλλά δεν εμφανίστηκαν ποτέ στο δικαστήριο.
Σύμφωνα με την Daily Mail, η οποία περιγράφει μία τέτοια διαδικασία, άνθρωποι που κυκλοφορούν αμέριμνα στο δρόμο ξαφνικά μπορεί να βρεθούν με χειροπέδες και να τεθούν υπό κράτηση. Αυτή η πρακτική θεωρείται εξαιρετικά επιτυχημένη από την αστυνομία, αφού έχουν καταφέρει να εντοπίσουν περίπου 900 καταζητούμενους έως τώρα για το 2026, ενώ ο αριθμός έφτασε τους 1.135 την περασμένη χρονιά και τους 574 το 2024, όταν χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά.
Παρόλα αυτά, ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διαμαρτύρονται για τη χρήση αυτής της τεχνολογίας, ενώ ακόμη η νομοθεσία σχετικά με αυτή την πρακτική δεν είναι συγκεκριμένη.
Πώς λειτουργεί
Η τεχνολογία «Ζωντανής Αναγνώρισης Προσώπου» (Live Facial Recognition) χρησιμοποιεί κινητές κάμερες CCTV που βασίζονται σε τεχνητή νοημοσύνη και τοποθετούνται σε βαν της αστυνομίας, τα οποία βρίσκονται σε διάφορα σημεία του δρόμου. Έξω από το βαν υπάρχουν πινακίδες που ενημερώνουν τους περαστικούς για τη χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας, παρόλα αυτά δεν είναι εύκολο να τις προσέξει ένας περαστικός.
Μέχρι τώρα υπάρχουν 10 τέτοια σημεία. Στο εσωτερικό του βαν βρίσκονται δύο οθόνες χωρισμένες σε τέσσερα τμήματα, στις οποίες προβάλλονται τα πρόσωπα των ανθρώπων που περπατούν στο δρόμο και μαγνητοσκοπούνται. Οι κάμερες αναγνωρίζουν τα πρόσωπα, τα πλαισιώνουν με κόκκινο κουτί και εξετάζουν τα βιομετρικά τους στοιχεία. Βάσει μίας λίστας 18.000 ατόμων που καταζητούνται για εγκλήματα κλοπών, ληστειών, σεξουαλικών αδικημάτων αλλά και μη εμφάνισης σε ακροαματικές διαδικασίες ή παραβίασης δικαστικής εντολής κλήτευσης, τα στοιχεία τους εμφανίζονται στην οθόνη.
Οι ίδιοι δεν γνωρίζουν ότι βιντεοσκοπούνται. Εάν τα άτομα αυτά δεν βρίσκονται στη λίστα, τα στοιχεία τους διαγράφονται αμέσως. Αν όμως πρόκειται για άτομα που ζητούνται από τις αρχές και το σύστημα επιβεβαιώσει την ταυτοποίηση σε ποσοστό άνω του 64%, στέλνεται σήμα στα ειδικά ακουστικά που κρατούν οι αστυνομικοί στο δρόμο. Οι ύποπτοι προσεγγίζονται, ελέγχονται και στην περίπτωση που εξακριβωθεί ότι έχουν τελέσει αδίκημα με ποινή φυλάκισης άνω του ενός έτους, συλλαμβάνονται. Σε περίπτωση που το αδίκημα είναι πιο ελαφρύ, τότε θέτονται υπό κράτηση.
Που έχει εφαρμοστεί
Το LFR δοκιμάστηκε για πρώτη φορά από την αστυνομία του Ηνωμένου Βασιλείου το 2015, προτού χρησιμοποιηθεί επίσημα από την αστυνομία της Νότιας Ουαλίας στον τελικό του UEFA Champions League στο Κάρντιφ το 2017, κυρίως για τον εντοπισμό καταζητούμενων χούλιγκαν ποδοσφαίρου. Έκτοτε, έχει εφαρμοστεί από περισσότερες από δώδεκα δυνάμεις της αστυνομίας, μεταξύ αυτών του Μάντσεστερ, του Κέιμπρτιτζ, του Χαμσάιρ, του Νόρφολκ, της Νότια Ουαλία και στην Κοιλάδα του Τάμεση.
Νωρίτερα φέτος, η υπουργός Εσωτερικών Shabana Mahmood, ένθερμη υποστηρίκτρια της συγκεκριμένης τεχνολογίας, αποκάλυψε σχέδια για την αύξηση του αριθμού των κινητών βαν LFR σε 50 σε ολόκληρη τη χώρα. Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του συστήματος ήταν στο περσινό Καρναβάλι του Νότινγκ Χιλ, όπου οι κάμερες LFR είχαν ως αποτέλεσμα τη σύλληψη 61 καταζητούμενων. Επέτρεψε επίσης ελέγχους σε 30 καταγεγραμμένους σεξουαλικούς παραβάτες - τρεις εκ των οποίων διαπιστώθηκε ότι παραβίαζαν τις εντολές που τους είχαν επιβληθεί για την αποτροπή άλλων εγκλημάτων.
Παράλληλα, σε δοκιμαστική λειτουργία βρίσκεται έργο χρήσης στατικών καμερών σε κεντρικό εμπορικό δρόμο στο Κρόιντον του νότιου Λονδίνου. Εκεί οι κάμερες τοποθετήθηκαν σε στύλους φωτισμού και άλλες κατασκευές, και από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026 οδήγησαν στη σύλληψη 173 ανθρώπων, ανάμεσά τους και μίας γυναίκας η οποία κατηγορούνταν για επίθεση πριν από 20 χρόνια και δεν είχε εμφανιστεί στο δικαστήριο.
Ένα διαφορετικό σύστημα που χρειάζεται «έξυπνα» κινητά, έχει εφαρμοστεί στι Μητροπολιτικό Μουσείο και σε άλλα σημεία. Η τεχνολογία ονομάζεται «Αναγνώριση Προσώπου με Εκκίνηση από τον Χειριστή» (ΟΙFR), η οποία επιτρέπει στον αστυνομικό που κρατά το τηλέφωνο να φωτογραφίζει ανθρώπους και να συνδεθεί με τη λίστα υπόπτων.
Αντιδράσεις
Οργανώσεις που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ενάντια στη χρήση αυτής της τεχνολογίας καθώς δηλώνουν πως πρόκειται για παραβίαση του απορρήτου. Όπως υποστηρίζουν, οι πολίτες δεν γνωρίζουν ότι ελέγχονται και αν το γνώριζαν ίσως να μην επέλεγαν να περάσουν από τα συγκεκριμένα σημεία. Όπως λέει και η Jasleen Chaggar, νομικός και υπεύθυνη της ομάδας «Big Brother Watch», «το να μην έχεις τίποτα να κρύψεις δεν σημαίνει ότι θέλεις να σε παρακολουθούν».
Επιπλέον, οι αντιδράσεις αφορούν και στη χρήση τέτοιων μέσων τεχνολογίας από αυταρχικά καθεστώτα, καθώς δηλώνουν ότι μπορεί τα δεδομένα των «αθώων» πολιτών να διαγράφονται αμέσως αλλά οποιοσδήποτε θέλει μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνολογία διαφορετικά, ειδικά για τους πολιτικούς εχθρούς. Αυτό ήταν κάτι που ανησυχούσε ακόμη και τον Πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος το 2020, εξέδωσε κοινή δήλωση με τον πρόεδρο της Microsoft, Μπραντ Σμιθ, και τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της IBM, Τζον Κέλι, στην οποία προειδοποίησε για τους κινδύνους της χρήσης της βιομετρικής τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης για την εξαγωγή δεδομένων για πολιτικούς σκοπούς.
Τέλος, δεδομένου ότι η τεχνολογία αυτή έχει ενσωματωθεί γρήγορα, δεν έχει υπάρξει σχετική νομοθεσία που να διέπει τον τρόπο χρήσης της. Όπως ισχυρίζονται, θα μπορούσε να υπονομεύσει τα δικαιώματά μας στην ιδιωτικότητα και την ανωνυμία, ενώ υπάρχουν και μεγάλα ποσοστά να κάνει λάθος. Ιδιαίτερα για τις μαύρες γυναίκες, η τεχνολογία έχει αποδειχθεί ότι κάνει λάθος στο 9,9% των αποτελεσμάτων.
Οι ισχυρισμοί της αστυνομίας
Σε τοπικό επίπεδο, οι Αρχές ισχυρίζονται ότι έχουν μειώσει κατά 10,5% τη συνολική εγκληματικότητα και κατά 21% τη βία κατά γυναικών. Η Μητροπολιτική Αστυνομία και άλλες Αρχές λένε ότι έχουν θεσπίσει αυστηρές πολιτικές για να διασφαλίσουν ότι η τεχνολογία χρησιμοποιείται αναλογικά και ότι τα δεδομένα που συλλέγονται από αθώους περαστικούς διαγράφονται αμέσως.
«Γνωρίζουμε πότε το σύστημα λειτουργεί καλά και έχουμε μηχανικούς που είναι ειδικοί σε αυτόν τον τομέα και διασφαλίζουν ότι όλα όσα κάνουμε είναι σύμφωνα με την πολιτική και γίνονται σωστά», αναφέρει ανώτερος αξιωματικός. Ωστόσο, έρευνα του Υπουργείου Εσωτερικών που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, και η οποία επικαλείται το Εθνικό Εργαστήριο Φυσικής (ειδικεύεται στο θέμα αναγνώρισης προσώπων μέσω τεχνητής νοημοσύνης), αμφισβήτησε την ακρίβεια των «αναδρομικών» συστημάτων αναγνώρισης προσώπου με τεχνητή νοημοσύνη - όπου εικόνες από εγκλήματα που έχουν ήδη λάβει χώρα ελέγχονται με βάση δεδομένων εγκληματιών (αντί για ελέγχους σε πραγματικό χρόνο στον δρόμο).
Σε μία από τις αναγνωρίσεις συνελήφθη καταδικασμένος για παιδοβιασμό, ο οποίος κυκλοφορούσε με ένα εξάχρονο κορίτσι που γνώρισε πρόσφατα και είχε αποκτήσει την εμπιστοσύνη της μητέρας του. Από τις αρχές του 2024, έχουν γίνει περισσότερες από 2.100 συλλήψεις για υπόθεση βίας κατά γυναικών, με περισσότερους από 1.400 είτε να κατηγορηθούν είτε να λάβουν προειδοποίηση.
Διαβούλευση για το νομοσχέδιο
Τον περασμένο Δεκέμβρη ξεκίνησε μία περίοδος διαβούλευσης του νομοσχεδίου για τη χρήση αυτής της τεχνολογίας από τη βρετανική αστυνομία, η οποία διήρκησε έως τον Φεβρουάριο, χωρίς όμως να υπάρξουν αλλαγές και αποφάσεις. Η υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ακόμα επεξεργάζονται τις λεπτομέρειες, καθώς η τεχνολογία προχωρά πολύ γρήγορα. Επίσης, επεσήμανε ότι «θα χρειαστεί ένας φορέας που θα παρέχει ανεξάρτητη εποπτεία».
«Προς το παρόν, η αστυνομία μπορεί να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε τεχνολογία, εκτός εάν αμφισβητηθεί στα δικαστήρια και αποδειχθεί παράνομη», δήλωσε ο καθηγητής William Webster, ο ανεξάρτητος επίτροπος βιομετρικών στοιχείων και καμερών παρακολούθησης του Ηνωμένου Βασιλείου. Πρόσθεσε πως «αυτή η τεχνολογία θα έρχεται πάντα σε σύγκρουση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και χρειαζόμαστε νομοθεσία που να διασφαλίζει ότι η τεχνολογία χρησιμοποιείται με τρόπο που να τα διασφαλίζει».
Το Υπουργείο Εσωτερικών επιβεβαίωσε ότι «η κυβέρνηση σκοπεύει να προτείνει ένα νέο, εξατομικευμένο νομικό πλαίσιο για να διασφαλίσει ότι όλες οι αστυνομικές δυνάμεις σε όλη τη χώρα μπορούν να χρησιμοποιούν την αναγνώριση προσώπου με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και ότι οι χρήσεις και τα όριά τους είναι σαφή στο κοινό», αλλά δεν ανέφερε πότε θα γίνει αυτό.
