Κίνα: Παριστάνουν τις νύφες και εξαπατούν μοναχικούς άνδρες - Ο ρόλος των γραφείων γνωριμιών
Το δημογραφικό πρόβλημα και οι 30 εκατομμύρια επιπλέον άνδρες στην Κίνα
Snapshot
- Η Κίνα αντιμετωπίζει δημογραφική κρίση με 30 εκατομμύρια περισσότερους άνδρες από γυναίκες, λόγω της πολιτικής του ενός παιδιού και της προτίμησης στα αγόρια.
- Πρακτορεία γνωριμιών στο Guizhou προωθούν «στιγμιαίους γάμους», όπου οι άνδρες παντρεύονται γυναίκες γνωρίζοντάς τες ελάχιστα, συχνά υπό ψευδείς προϋποθέσεις.
- Πολλοί άνδρες έχουν πέσει θύματα απάτης από τέτοια πρακτορεία, με ψευδείς πληροφορίες για τις νύφες και οικονομικές ζημίες εκατοντάδων χιλιάδων γουάν.
- Η κυβέρνηση της Κίνας έχει ξεκινήσει πανεθνική καταστολή των παράνομων πρακτικών στον κλάδο των προξενιών λόγω της αυξανόμενης ανησυχίας του κοινού.
- Η νομική αντιμετώπιση των απάτων γάμου είναι δύσκολη, καθώς η νομοθεσία δεν καλύπτει ειδικά αυτά τα εγκλήματα και οι αποδείξεις σχέσης είναι σύνθετες.
Στα 37 του χρόνια, ο Wang Zhuang από την Κίνα, είχε σχεδόν εγκαταλείψει την ελπίδα να βρει σύζυγο, μέχρι που είδε τις γυαλιστερές διαφημίσεις γνωριμιών. Του υποσχέθηκαν ότι δεν θα χρειαζόταν να σπαταλήσει χρόνια χτίζοντας μια σχέση χωρίς μέλλον και προσφέρθηκαν να του συστήσουν μια σεμνή, αφοσιωμένη γυναίκα.
«Οι προξενητές είπαν ότι τα κορίτσια από το Guizhou είναι απλά», λέει ο Wang. «Μου είπαν ότι είναι καλές στο να διευθύνουν ένα νοικοκυριό, ικανές να κάνουν τις δουλειές του σπιτιού και οι οικογένειές τους είναι πολύ φτωχές, οπότε αφού παντρευτούν κάποιον, θα εγκατασταθούν και θα ζήσουν μια ζωή μαζί σου». Έτσι, ο Wang ταξίδεψε στο Guiyang, μια πόλη στη νοτιοδυτική επαρχία Guizhou, με την ελπίδα να βρει την αδελφή ψυχή του.
Νόμιζε ότι τη βρήκε, όταν τον ταίριαξαν με μια γυναίκα που φαινόταν να ταιριάζουν σε όλα. Είχαν συναντηθεί μόνο λίγες φορές πριν παντρευτούν. Έπειτα, σχεδόν όσο γρήγορα ξεκίνησε η νέα του ζωή, τόσο γρήγορα τελείωσε.
«Όλη μου η οικογένεια έχει βυθιστεί στο χάος», λέει στο πλαίσιο έρευνας του BBC κουνώντας το κεφάλι του. Εδώ και πάνω από ένα χρόνο προσπαθεί να συνέλθει, αφότου ανακάλυψε ότι όλα όσα του είχε πει η σύζυγός του ήταν ψέματα.
Ήταν πρώην παρουσιάστρια καραόκε, είχε παντρευτεί τρεις φορές, είχε τρία παιδιά, μια σοβαρή σεξουαλικώς μεταδιδόμενη ασθένεια και ήταν βαθιά χρεωμένη. Είχε πει ψέματα ακόμα και για την ηλικία της.
Ο Wang με την πρώην σύζυγό του
BBCΟ ίδιος προσπαθεί να βγάλει διαζύγιο και δεν μπορεί να επιστρέψει στην παλιά του ζωή, τουλάχιστον μέχρι να μπορέσει να ανακτήσει μέρος των οικονομιών μιας ζωής που είχε στην άκρη, τις οποίες, όπως λέει, κατέβαλε στο πρακτορείο προξενιών μέσα σε λίγες ώρες από τότε που του σύστησαν αρκετές πιθανές συντρόφους.
Μία δημογραφική κρίση εν εξελίξει
«Οι γονείς μου με κατηγορούν. Έχω αϋπνία και άγχος. Δεν μπορώ να επικεντρωθώ στη δουλειά». Η ιστορία του Wang είναι ένα ακραίο σύμπτωμα μιας δημογραφικής κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και καιρό στην Κίνα.
Για δεκαετίες, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας θέσπισε ότι τα ζευγάρια μπορούσαν να έχουν μόνο ένα παιδί. Άλλαξαν την πορεία τους τον Ιανουάριο του 2016, αλλά μέχρι τότε η πολιτική του «ενός παιδιού», σε συνδυασμό με την προτίμηση για αγόρια, είχε οδηγήσει σε μια συρρίκνωση του πληθυσμού των γυναικών και σε μια έντονη ανισορροπία μεταξύ των φύλων.
Στην Κίνα, πλέον, υπάρχουν 30 εκατομμύρια άνδρες περισσότεροι από τις γυναίκες. Αυτό έχει αφήσει άνδρες όπως ο Wang, οι οποίοι είναι στα τέλη της δεκαετίας των 30 και ζουν σε μικρότερες πόλεις ή απομακρυσμένες, αγροτικές περιοχές, με περιορισμένες επιλογές. Οι γυναίκες σε αυτά τα μέρη έχουν τη δυνατότητα να επιλεγούν, καθώς γνωρίζουν ότι έχουν ζήτηση.
«Οι απαιτήσεις για τους άνδρες είναι πολύ υψηλές στην πόλη μου. Πρέπει να έχεις αυτοκίνητο, σπίτι και η οικογένειά σου θα πρέπει κατά προτίμηση να έχει μια επιχείρηση», λέει. Πολλές οικογένειες απαιτούν επίσης υψηλή «τιμή νύφης», ένα μακροχρόνιο κινεζικό έθιμο όπου η οικογένεια του γαμπρού δίνει χρήματα στη νύφη. Σε μέρη της Κίνας, όπου οι άνδρες υπερτερούν κατά πολύ των γυναικών, αυτό έχει γίνει ένα σημαντικό οικονομικό βάρος.
Ο Wang Zhuang
BBCΗ «λύση» των πρακτορείων
Εξ ου και η ελκυστικότητα των πρακτορείων γνωριμιών όπως αυτά στο Guizhou, τα οποία προτείνουν μια γρήγορη λύση με «στιγμιαίους γάμους».
Τα πρακτορεία γνωριμιών δεν είναι καινούργια στην Κίνα, αλλά πολλά φαίνεται να βρίσκουν ευάλωτους στόχους σε άνδρες που αγωνίζονται να βρουν συντρόφους καθώς μεγαλώνουν. Σε τέτοιο βαθμό που τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν πρόσφατα ότι ο κλάδος είχε δει «ραγδαία ανάπτυξη» η οποία «είχε δημιουργήσει παράνομες πρακτικές και χάος».
Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η κλίμακα μιας τέτοιας απάτης σε όλη την Κίνα, αλλά έχει αυξηθεί αρκετά ώστε να τραβήξει την προσοχή των Κινέζων αξιωματούχων. Μεταξύ Ιανουαρίου 2024 και Μαρτίου 2025, οι εισαγγελείς χειρίστηκαν υποθέσεις που αφορούσαν 1.546 άτομα για εγκλήματα που σχετίζονται με τον κλάδο των γνωριμιών.
Αυτόν τον μήνα, πέντε ξεχωριστές αρχές ξεκίνησαν από κοινού μια πανεθνική καταστολή του κλάδου των προξενειών, αφού το ζήτημα προκάλεσε «ευρεία δημόσια ανησυχία». Σε μια περίπτωση, ένα πρακτορείο φέρεται να χρησιμοποίησε σερβιτόρες καραόκε ως δόλωμα για να εξαπατήσει 128 θύματα με περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια γουάν (σχεδόν 322.000 ευρώ).
«Νομίζω ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να εισαγάγει κανονισμούς ειδικούς για τον κλάδο που στοχεύουν σε απάτες με στιγμιαίους γάμους», δήλωσε στο BBC ο Fan Binghe, από το γραφείο Nanjing της δικηγορικής εταιρείας Beijing Jingshi.
Αν και η Γκουιγιάνγκ έχει γίνει συνώνυμη με αυτήν την ακμάζουσα αγορά «αυθόρμητων γάμων», δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι είναι ένα ρομαντικό κέντρο.
Τα γραφεία του πρακτορείου βρίσκονται σε έναν λαβύρινθο κτιρίων πάνω από ένα εμπορικό κέντρο, όπου οι πωλητές πωλούν τοπικά φρούτα και οι εργαζόμενοι κάνουν ουρά για ξινή σούπα και noodles ρυζιού σε πακέτο.
Νόμιζε ότι μπορούσε να τους εμπιστευτεί
Ο Wang, ωστόσο, ήταν πεπεισμένος ότι μπορούσε να τους εμπιστευτεί αφού η εταιρεία του είπε ότι θα έκαναν έναν πλήρη έλεγχο ιστορικού και ότι θα δικαιούταν αποζημίωση εάν έπεφτε θύμα απάτης. Έτσι πλήρωσε και ξεκίνησαν οι γνωριμίες.
Η εταιρία έβαλε επτά γυναίκες σε διάφορα δωμάτια με την ένδειξη «ραντεβού στα τυφλά» για λίγες μέρες, ενώ το προσωπικό του πρακτορείου τις επέβλεπε προσεκτικά. Ο Wang τις ρώτησε για την καταγωγή τους, αν είχαν παντρευτεί στο παρελθόν και αν είχαν παιδιά. Διάλεξε την όγδοη που γνώρισε. Ήλπιζε να γνωρίσει κάποια που δεν είχε παντρευτεί πριν, δεν είχε παιδιά και ήταν λίγο νεότερη από αυτόν. «Επίσης, ντυνόταν πολύ απλά», θυμάται. «Φαινόταν εσωστρεφής και ειλικρινής».
Ένα δωμάτιο για «ραντεβού στα τυφλά»
BBCΣυναντήθηκαν τέσσερις ή πέντε φορές για οκτώ έως δέκα λεπτά κάθε φορά. Λέει ότι είχαν λάβει αυστηρές οδηγίες να μην ανταλλάσσουν αριθμούς τηλεφώνου ή στοιχεία σε ιδιωτικά μηνύματα, αλλιώς θα τους έβαζαν πρόστιμο.
Μετά από δύο ή τρεις μέρες αποφάσισε ότι ήταν η κατάλληλη και συμφώνησε να της πληρώσει ένα σημαντικό νυφικό ποσό. «Ξόδεψα περισσότερα από 300.000 γουάν [38.000 ευρώ]», λέει, έχοντας στο χέρι μια στοίβα από καλά μελετημένα νομικά έγγραφα που το αποδεικνύουν. «Αν συμπεριλάβετε το γαμήλιο συμπόσιο και όλα τα άλλα, ξόδεψα περίπου 400.000 έως 500.000 γουάν».
Όλη η διαδικασία καταγράφηκε από το πρακτορείο γνωριμιών με μια σειρά από γυαλιστερές φωτογραφίες, τις οποίες χρησιμοποιούν επίσης για να διαφημίσουν τις υπηρεσίες τους στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο βίντεο, το ζευγάρι κρατιέται χέρι-χέρι σε ένα κόκκινο χαλί και χαμογελάει ενώ ακούγεται ρομαντική μουσική στο παρασκήνιο.
Εξαφανίστηκε το γραφείο γνωριμιών
Μόλις λίγους μήνες μετά τον γάμο, οι εισπράκτορες χρεών άρχισαν να τηλεφωνούν, ισχυριζόμενοι ότι η γυναίκα τους χρωστούσε χρήματα. Ο Wang άρχισε να υποψιάζεται και ήθελε να μάθει τι άλλο είχε κρύψει. Έλεγξε το τηλέφωνό της και βρήκε λεπτομέρειες για την προηγούμενη ζωή της, το πιστοποιητικό γέννησής της και προηγούμενα έγγραφα γάμου.
Όταν της ζήτησε εξηγήσεις, εκείνη του πρότεινε διαζύγιο, αλλά αρνήθηκε να του επιστρέψει τα χρήματα που της είχε δώσει για «προίκα». Λέει ότι προσπάθησε να βρει το πρακτορείο που ήταν υπεύθυνο για τον γάμο του, αλλά όταν επέστρεψε στα γραφεία τους, είχαν μαζέψει τα πράγματά τους και είχαν εξαφανιστεί.
Από το νοικιασμένο διαμέρισμά του στο Guiyang, ακριβώς απέναντι από την κεντρική περιοχή όπου στεγάζονται τα περισσότερα από αυτά τα πρακτορεία, ο Wang περνάει τώρα τον χρόνο του φτιάχνοντας βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσπαθώντας να προειδοποιήσει άλλους άνδρες για το τι μπορεί να πάει στραβά.
Το διαμέρισμά του είναι γεμάτο με άντρες που είτε αναζητούν τους ιδιοκτήτες του πρακτορείου που τους εξαπάτησε, είτε προσπαθούν να ανακτήσουν τις απώλειές τους από τις συζύγους τους που το έσκασαν μετά από λίγες μόνο εβδομάδες γάμου.
Σε ένα πτυσσόμενο κρεβάτι δίπλα στο παράθυρο, ο 59χρονος Xu Rulin βγάζει προσεκτικά τα αποδεικτικά στοιχεία του από μια κόκκινη πλαστική σακούλα αγορών. Ξόδεψε σχεδόν 500.000 γουάν (65.000 ευρώ) προσπαθώντας να βρει σύζυγο στον γιο του μέσω ενός πρακτορείου.
Ο Xu Rulin
BBCΜαζί ταξίδεψαν στο Guiyang και ο γιος του παντρεύτηκε μόλις επτά ημέρες αφότου γνώρισε για πρώτη φορά τη νύφη του σε ένα δωμάτιο «ραντεβού στα τυφλά». Ο Xu λέει ότι μετά την καταχώριση του γάμου, απαίτησε να της αγοράσουν ένα iPhone και να της μεταφέρουν περίπου 20.000 γουάν (2.500 ευρώ) για να τη βοηθήσουν με την επιχείρησή της. Ζήτησε επίσης 120.000 γουάν (15.000 ευρώ) για ένα νυφικό και κοσμήματα, ισχυρίζεται.
«Το μόνο που ήθελα ήταν να ζήσει μαζί μας», είπε στο BBC. «Είπε ότι ήθελε ένα σπίτι και συμφώνησα να τους αγοράσω ένα. Όλα συμφωνήθηκαν». Ωστόσο, η νύφη το... έσκασε σε λιγότερο από δύο εβδομάδες. Η ίδια συνελήφθη και έτσι το ζευγάρι κατάφερε να πάρει διαζύγιο.
Οι ιδιοκτήτες της εταιρείας προξενιών συνελήφθησαν επίσης τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, ωστόσ ο Xu εξακολουθεί να βρίσκεται στο Guiyang προσπαθώντας να ανακτήσει μέρος των οικονομιών που ξόδεψε.
Παραδέχτηκαν ότι δεν έκαναν έλεγχο ιστορικού
Ο διευθυντής του πρακτορείου με τον οποίο μίλησε το BBC παραδέχτηκε ότι δεν υπήρχαν επίσημοι έλεγχοι ιστορικού των πελατών τους. «Οι γυναίκες συστήνονται από ντόπιους προξενητές που τις γνωρίζουν ήδη πολύ καλά. Γνωρίζουν το οικογενειακό τους υπόβαθρο επειδή συχνά προέρχονται από το ίδιο χωριό. Ο προξενητής του άνδρα συνήθως γνωρίζει επίσης πολύ καλά τον άνδρα».
Δεν είπαν πόσο κοστίζουν οι υπηρεσίες τους επειδή αυτές οι πληροφορίες ήταν «εμπιστευτικές». Είπε ότι εάν οι πληροφορίες που παρέχονται από οποιαδήποτε πλευρά δεν είναι αληθείς, τότε ο πελάτης δικαιούται να πάρει τα χρήματά του πίσω. «Θα έλεγα ότι περισσότερο από το 90% αυτών που μας λένε οι πελάτες μας είναι αλήθεια», ισχυρίστηκε.
«Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι με το πρακτορείο να χρεώνει τόσο υψηλή αμοιβή υπηρεσιών, έναν τοπικό προξενητή στην πόλη της να ελέγχει το ιστορικό της και την εταιρεία να προσφέρει τόσες πολλές εγγυήσεις, τα στοιχεία των γυναικών θα αποδεικνύονταν εντελώς ψεύτικα», λέει ο Wang. Έχει σχεδόν αποδεχτεί πλέον τις απώλειές του. Και κατηγορεί τον εαυτό του που έπεσε θύμα της απάτης: «Μόνο γυναίκες με προβλήματα θα συμφωνούσαν σε τέτοιου είδους στιγμιαίους γάμους».
Ο ίδιος παρακαλάει εδώ και καιρό τα αστυνομικά τμήματα της περιοχής να τον βοηθήσουν να πάρει πίσω τα χρήματά του και έχει ταξιδέψει ακόμη και στο Πεκίνο για να παροτρύνει τις αρχές να κάνουν περισσότερα για την καταπολέμηση αυτού του είδους εγκλήματος.
Αυτές οι υποθέσεις είναι δύσκολο να διωχθούν, λέει ο Fan Binghe, ο δικηγόρος που έχει χειριστεί αρκετές από αυτές. Καταρχάς, η κινεζική νομοθεσία δεν προβλέπει συγκεκριμένο ποινικό αδίκημα που να καλύπτει αυτό το είδος απάτης γάμου, και έτσι για να ασκήσει ποινική δίωξη, ένα θύμα πρέπει να αποδείξει ότι η σύζυγός του είχε εξαρχής σκοπό να του πάρει χρήματα.
«Σε υποθέσεις που έχω χειριστεί, οι κατηγορούμενες συχνά υποστηρίζουν ότι σκόπευαν πραγματικά να παντρευτούν και να ζήσουν μια καλή ζωή, αλλά συνειδητοποίησαν ότι ήταν ασύμβατες, τσακώνονταν με τον άνδρα και αποφάσιζαν να τερματίσουν τη σχέση», λέει. «Σε τέτοιες καταστάσεις, τα όρια είναι θολά. Τα ζητήματα σχέσης είναι δύσκολο να διαψευσθούν».
Ακόμα πιο δύσκολο είναι να πάρεις πίσω χρήματα από εικονικά γραφεία γνωριμιών, τα οποία συχνά κλείνουν μόλις βγάλουν αρκετά χρήματα. Ο Wang κατάφερε να πάρει πίσω κάποια χρήματα, αλλά όχι όλα. «Αφού πέρασα κάτι τέτοιο, δεν ξέρω καν αν μπορώ να παντρευτώ. Ήταν ήδη δύσκολο για μένα να βρω κάποια. Και τώρα έχω ξοδέψει τόσα πολλά χρήματα».