Καζακστάν: Πρωτοβουλίες για ενίσχυση συνεργασίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης
Καζακστάν και Κίνα: στρατηγική εταιρική σχέση και νέες μεταφορικές συνδέσεις
Την 1η Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Μπισκέκ η Σύνοδος Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ), με τη συμμετοχή των ηγετών των κρατών-μελών, οι οποίοι συζήτησαν ζητήματα διεθνούς και περιφερειακής ασφάλειας, οικονομικής συνεργασίας, διασυνδεσιμότητας των μεταφορών, καθώς και νέες κατευθύνσεις συνεργασίας στον τομέα των σύγχρονων τεχνολογιών.
Στην 26η συνεδρίαση του Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών του ΟΣΣ συμμετείχαν οι ηγέτες του Καζακστάν, της Κιργιζίας, της Λευκορωσίας, της Ινδίας, του Ιράν, της Κίνας, του Πακιστάν, της Ρωσίας, του Τατζικιστάν και του Ουζμπεκιστάν.
Οι εργασίες της Συνόδου συνεχίστηκαν σε διευρυμένη σύνθεση στο πλαίσιο του «ΟΣΣ Plus», με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Μογγολίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Αρμενίας, της Αιγύπτου, του Λάος, της Τουρκίας, του Βιετνάμ και του Τόγκο. Παρέστησαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και επικεφαλής σειράς διεθνών και περιφερειακών οργανισμών, μεταξύ των οποίων η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, ο Οργανισμός της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας, η Διάσκεψη για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία και η Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών.
Κατά τα 25 χρόνια λειτουργίας του, ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης εξελίχθηκε από την «Ομάδα της Σαγκάης των Πέντε» σε μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς δομές συνεργασίας, καλύπτοντας σημαντικό μέρος της Ευρασίας και εκπροσωπώντας σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού. Η δραστηριότητά του βασίζεται στις αρχές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, του σεβασμού της κυριαρχίας, της μη επέμβασης, της ισότητας και της κοινής ανάπτυξης.
Κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Μπισκέκ, οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την περαιτέρω εξέλιξη του ΟΣΣ υπό το πρίσμα των μεταβαλλόμενων διεθνών συνθηκών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της ασφάλειας, στη διεύρυνση του εμπορίου και των επενδύσεων, στην ανάπτυξη των ευρασιατικών διαδρόμων μεταφορών, καθώς και στην ψηφιοποίηση και την τεχνητή νοημοσύνη.
Κεντρική θέση στην ατζέντα κατείχε η ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ, ο οποίος παρουσίασε το όραμα του Καζακστάν για την περαιτέρω ανάπτυξη του Οργανισμού και κατέθεσε σειρά συγκεκριμένων πρωτοβουλιών.
Ο Πρόεδρος του Καζακστάν υπογράμμισε ότι, σε μια περίοδο εντεινόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού και υποχώρησης της διεθνούς εμπιστοσύνης, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι θεμελιώδεις αρχές του ΟΣΣ: η μη επέμβαση, ο σεβασμός της κυριαρχίας, η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η διαφάνεια και η συνεργασία.
Παράλληλα, τόνισε ότι ο ΟΣΣ λειτουργεί εκτός της λογικής των στρατιωτικοπολιτικών συνασπισμών και δεν στρέφεται εναντίον οποιουδήποτε κράτους. Στο επίκεντρο της φιλοσοφίας του Οργανισμού παραμένει το «Πνεύμα της Σαγκάης», το οποίο στηρίζεται στη συνεργασία, στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στην επιδίωξη κοινής ανάπτυξης.
Ασφάλεια, οικονομία και μεταφορές
Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων για την περαιτέρω συνεργασία, ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ ανέδειξε την ενίσχυση της στρατηγικής σταθερότητας στην ευρασιατική ήπειρο.
Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε τη διοργάνωση Υπουργικής Διάσκεψης του ΟΣΣ για τη στρατηγική σταθερότητα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Η ατζέντα της θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη μείωση των στρατιωτικών κινδύνων, την αποτροπή επικίνδυνων περιστατικών και την αποφυγή μιας νέας κούρσας εξοπλισμών.
Το Καζακστάν εξακολουθεί να θεωρεί την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του εξτρεμισμού και του αυτονομισμού ως μία από τις βασικές προτεραιότητες της συνεργασίας στο πλαίσιο του ΟΣΣ. Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ εξέφρασε την υποστήριξή του στη δημιουργία ενός Καθολικού Κέντρου για την Αντιμετώπιση Προκλήσεων και Απειλών κατά της Ασφάλειας, καθώς και ενός Αντιναρκωτικού Κέντρου του ΟΣΣ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην οικονομική διάσταση της συνεργασίας. Ο αμοιβαίος όγκος εμπορίου μεταξύ των χωρών του ΟΣΣ πλησιάζει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, ωστόσο οι δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης των οικονομικών σχέσεων παραμένουν σημαντικές.
Το Καζακστάν τάσσεται υπέρ της διαμόρφωσης ενός ευρύτερου εμπορικού και επενδυτικού χώρου εντός του ΟΣΣ, με περιορισμό των εμποδίων, ψηφιοποίηση των διαδικασιών και ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών μεταφορών και εφοδιαστικής.
Ως έναν από τους πρακτικούς μηχανισμούς για την επίτευξη αυτού του στόχου, ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ πρότεινε τη δημιουργία πιλοτικών βιομηχανικών κοινοπραξιών, μέσω των οποίων τα κράτη-μέλη θα μπορούν να προχωρούν στην υλοποίηση κοινών έργων ανάλογα με τον βαθμό ετοιμότητάς τους.
Το Καζακστάν υποστήριξε επίσης την πρωτοβουλία της Κίνας για τη δημιουργία Τράπεζας Ανάπτυξης του ΟΣΣ. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Τοκάγιεφ, οι πόροι της θα μπορούσαν να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε έργα υποδομών, τεχνολογίας και βιομηχανικής ανάπτυξης. Σε περίπτωση συναίνεσης μεταξύ των κρατών-μελών, το Καζακστάν δήλωσε έτοιμο να φιλοξενήσει την έδρα του νέου χρηματοπιστωτικού θεσμού.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανάπτυξη μιας σύγχρονης αρχιτεκτονικής μεταφορών στην Ευρασία.
Ο Πρόεδρος του Καζακστάν υπογράμμισε τη σημασία της καλύτερης διασύνδεσης της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» με τη Διεθνή Διακασπιακή Διαδρομή Μεταφορών, τον διάδρομο «Βορράς – Νότος», καθώς και με τους αναδυόμενους εμπορικούς διαδρόμους μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Ασίας.
Με στόχο τη διευκόλυνση της διακίνησης εμπορευμάτων, το Καζακστάν τάσσεται υπέρ της περαιτέρω ψηφιοποίησης των τελωνειακών διαδικασιών, της αμοιβαίας αναγνώρισης ηλεκτρονικών εγγράφων και της ευρύτερης εφαρμογής «πράσινων διαδρόμων».
Παράλληλα, ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ πρότεινε τη δημιουργία Ενιαίας Ψηφιακής Πλατφόρμας Διαμετακόμισης του ΟΣΣ, καθώς και την εκπόνηση Στρατηγικής Διασυνδεσιμότητας των Μεταφορών του Οργανισμού έως το 2035.
Νέες τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη
Η συνεργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης αποτέλεσε μία από τις νέες και ιδιαίτερα σημαντικές θεματικές της Συνόδου.
Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ πρότεινε τη δημιουργία, υπό την αιγίδα του ΟΣΣ, ενός Δικτύου Κέντρων Τεχνητής Νοημοσύνης, με τη συμμετοχή κορυφαίων πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και τεχνολογικών εταιρειών από τα κράτη-μέλη.
Το ζήτημα αυτό αναπτύχθηκε περαιτέρω στην αποκλειστική γραπτή συνέντευξη του Προέδρου του Καζακστάν προς το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων «Xinhua».
Στη συνέντευξή του, ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ σημείωσε ότι η τεχνολογική συνεργασία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους άξονες της νέας φάσης των σχέσεων μεταξύ Καζακστάν και Κίνας.
Όπως επισήμανε, η Κίνα κατέχει ηγετικές θέσεις στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης, των ψηφιακών τεχνολογιών, της ρομποτικής, των νέων πηγών ενέργειας και της παραγωγής υψηλής τεχνολογίας, ενώ το Καζακστάν έχει θέσει ως στρατηγική προτεραιότητα την επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας.
Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ τόνισε επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να υπηρετεί την πρόοδο ολόκληρης της ανθρωπότητας και ότι όλα τα κράτη πρέπει να διαθέτουν δίκαιη πρόσβαση στις σύγχρονες τεχνολογίες, στη γνώση και στους απαραίτητους υπολογιστικούς πόρους.
Καζακστάν και Κίνα: στρατηγική εταιρική σχέση και νέες μεταφορικές συνδέσεις
Στην αποκλειστική συνέντευξή του προς το «Xinhua», ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ υπογράμμισε επίσης ότι οι σχέσεις μεταξύ Καζακστάν και Κίνας βρίσκονται σήμερα σε ιστορικά υψηλό επίπεδο.
Ο Πρόεδρος του Καζακστάν επιβεβαίωσε την πρόθεση της χώρας να συνεχίσει με συνέπεια την ενίσχυση της διαρκούς συνολικής στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Κίνα, εμπλουτίζοντάς την με νέο περιεχόμενο και διευρύνοντας τους τομείς συνεργασίας.
Σήμερα, οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων, μεταξύ των οποίων το εμπόριο και οι επενδύσεις, η ενέργεια, οι μεταφορές, η βιομηχανική συνεργασία, η γεωργία, η ψηφιοποίηση, η υγεία, η επιστήμη, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Η Κίνα κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των εμπορικών εταίρων του Καζακστάν.
Οι μεταφορές και η εφοδιαστική αποτελούν έναν από τους κεντρικούς άξονες της διμερούς συνεργασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη Διεθνή Διακασπιακή Διαδρομή Μεταφορών – τον λεγόμενο Μεσαίο Διάδρομο – ο οποίος αναδεικνύεται σε σημαντικό μεταφορικό σύνδεσμο μεταξύ της Κίνας και της Ευρώπης.
Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του διαδρόμου, το Καζακστάν προωθεί την εφαρμογή «έξυπνων τελωνείων», την ψηφιοποίηση των εγγράφων, τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και την αυτοματοποίηση των συνοριακών διαδικασιών.
Οι προτεραιότητες που ανέδειξε ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ στη συνέντευξή του προς το «Xinhua» βρήκαν, κατά συνέπεια, πρακτική συνέχεια στην ομιλία του στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΣΣ, ιδίως όσον αφορά τη διασυνδεσιμότητα των μεταφορών, την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη και τη διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας.
«ΟΣΣ Plus»: η πολυμέρεια ως βάση της διεθνούς συνεργασίας
Η συνεδρίαση του Συμβουλίου Αρχηγών Κρατών συνεχίστηκε σε διευρυμένη σύνθεση στο πλαίσιο του «ΟΣΣ Plus».
Στην παρέμβασή του, ο Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ επικεντρώθηκε στον ρόλο του Οργανισμού σε ένα διεθνές σύστημα που βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού. Ο Πρόεδρος του Καζακστάν ανέδειξε ως κοινό στρατηγικό στόχο τη διαμόρφωση μιας διεθνούς τάξης στην οποία η αντιπαράθεση θα υποχωρεί προς όφελος της αμοιβαίας ευθύνης, της κοινής ανάπτυξης και της μακροπρόθεσμης συνεργασίας.
Ο Πρόεδρος Τοκάγιεφ σημείωσε ότι η πολυετής εμπειρία του ΟΣΣ καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα του «Πνεύματος της Σαγκάης» ως μοντέλου διεθνούς συνεργασίας που βασίζεται στην ισότητα, τον αμοιβαίο σεβασμό και τη συναίνεση.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών πρέπει να παραμείνει ο πυρήνας του διεθνούς συστήματος και ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ το οικουμενικό θεμέλιο του διεθνούς δικαίου.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Καζακστάν, οι υπεύθυνες μεσαίες δυνάμεις διαδραματίζουν ολοένα και πιο ουσιαστικό ρόλο στις διεθνείς σχέσεις, καθώς μπορούν να συμβάλλουν στην προώθηση του διαλόγου μεταξύ διαφορετικών κέντρων ισχύος και στην αναζήτηση συλλογικών λύσεων.
Η Σύνοδος Κορυφής του Μπισκέκ ανέδειξε τις βασικές κατευθύνσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του ΟΣΣ – από την ενίσχυση της ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας έως την ανάπτυξη των διαδρόμων μεταφορών και των νέων τεχνολογιών.
Οι πρωτοβουλίες που παρουσίασε ο Πρόεδρος του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ εντάσσονται σε αυτή την ευρύτερη ατζέντα, ενώ η αποκλειστική συνέντευξή του στο πρακτορείο «Xinhua» ανέδειξε περαιτέρω τις προτεραιότητες του Καζακστάν στις σχέσεις με την Κίνα, στην ανάπτυξη της ευρασιατικής διασυνδεσιμότητας των μεταφορών και στην τεχνολογική συνεργασία.
