Πώς θα τελειώσει ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν; Τρεις ειδικοί εκφράζουν τις απόψεις τους
Η προοπτική μιας επικείμενης συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απομακρύνεται και πάλι, με τις αντιμαχόμενες πλευρές να ανταλλάσσουν επιθέσεις και εμπρηστικές δηλώσεις
Snapshot
- Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλλει σαρωτικό οικονομικό αποκλεισμό στο Ιράν για να το αναγκάσουν να διαπραγματευτεί και να σταματήσει τις επιθέσεις στη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ.
- Το Μνημόνιο Συνεργασίας για κατάπαυση πυρός που υπεγράφη τον Ιούνιο έχει λήξει και η σύγκρουση συνεχίζεται χωρίς σαφή στρατηγικό στόχο από τις ΗΠΑ.
- Το Ιράν προετοιμάζεται να αντέξει την οικονομική πίεση και αναμένει παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ πριν επανέλθει σε διαπραγματεύσεις.
- Η στρατηγική εξόδου των ΗΠΑ περιλαμβάνει την επαναφορά της συμφωνίας του Ιουνίου με άρση κυρώσεων, που θα μπορούσε να αποδυναμώσει το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και να οδηγήσει σε πολιτικές αλλαγές στο Ιράν.
- Η συνέχιση της σύγκρουσης αναμένεται να δημιουργεί αβεβαιότητα και να επηρεάζει αρνητικά τη διεθνή σταθερότητα, καθώς δεν υπάρχει προς το παρόν συμφωνία ή σαφής λύση.
Οι νέες εκατέρωθεν επιθέσεις ΗΠΑ-Ιράν σημειώνονται λίγες ημέρες αφότου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι εισέρχονται σε μια νέα φάση - έναν σαρωτικό οικονομικό αποκλεισμό κατά του Ιράν και των χωρών που το στηρίζουν. Στόχος των ΗΠΑ είναι να αναγκάσουν το Ιράν να διαπραγματευτεί και να σταματήσει τις επιθέσεις του κατά της ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ. Η βασική εμπορική ναυτιλιακή οδός έχει ουσιαστικά κλείσει από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τη σύγκρουση τον Φεβρουάριο.
Ένα Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον Ιούνιο με στόχο μία μόνιμη κατάπαυση του πυρός και μια συμφωνία εντός 60 ημερών έχει λήξει. Καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στον έβδομο μήνα της, το BBC ζήτησε από τρεις ειδικούς να εκφράσουν την άποψή τους για το πώς μπορεί να εξελιχθεί.
Οι ΗΠΑ ελπίζουν ότι οι στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις θα αποδυναμώσουν το Ιράν
Τζέισον Κάμπελ , Ανώτερος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, Ουάσινγκτον
Το πρόβλημα είναι ότι ακόμη δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποιοι είναι οι στρατηγικοί στόχοι των ΗΠΑ στο Ιράν. Ο Λευκός Οίκος επανεκτιμά συνεχώς το πλάνο του. Υποτίθεται ότι το στρατιωτικό στοιχείο θα ήταν αρκετό για μια γρήγορη νίκη, αλλά αυτό δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Αυτό που βλέπουμε είναι διαφορετικοί μοχλοί - τόσο στρατιωτικοί όσο και οικονομικοί - που οι ΗΠΑ προσπαθούν να αξιοποιήσουν. Αυτή τη στιγμή, η κυβέρνηση φαίνεται ικανοποιημένη με κάποια μορφή κρατικής ενίσχυσης. Νομίζω ότι είναι ικανοποιημένη με τη διατήρηση του αποκλεισμού και με το να επιτρέπει κάποια περιοδική στοχοποίηση της ικανότητας του Ιράν να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στο στενό.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ελπίζουν ότι οι νέες κυρώσεις θα είναι αρκετές για να αναγκάσουν το ιρανικό καθεστώς να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σε πιο αδύναμη θέση.Οι αμερικανικές δυνάμεις φαίνεται να έχουν καταφέρει να διευκολύνουν μια επαρκή ροή πετρελαίου μέσω του Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες, ώστε να αποτρέψουν ένα σοκ στις τιμές του πετρελαίου ή μια παγκόσμια οικονομική κατάρρευση. Αλλά αυτοί δεν ήταν οι στόχοι των ΗΠΑ όταν ξεκίνησαν τον πόλεμο. Η αίσθησή μου είναι ότι το Ιράν είναι πιθανό να απαιτήσει υψηλό τίμημα για να καταλήξει σε μια λύση, κάτι που είναι πιθανό να παραμείνει πολιτικά αβάσιμο για την κυβέρνηση Τραμπ.
Το Ιράν θα περιμένει παραχωρήσεις από τις ΗΠΑ
Δρ. Aνισέχ Μπασίν Ταμπρίζι, αναπληρώτρια ερευνήτρια στο Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Chatham House, Λονδίνο
Δεν νομίζω ότι οι νέες επιθέσεις αλλάζουν πραγματικά τους ιρανικούς υπολογισμούς για τον πόλεμο. Νομίζω ότι η Τεχεράνη προετοιμάζεται για μια αυξημένη πίεση στην οικονομία της και για τη συνέχιση των κατά καιρούς επιθέσεων που έχουμε δει τους τελευταίους δύο μήνες. Πρόθεσή τους θα είναι να απαντήσουν σε αυτές τις επιθέσεις με αναλογικό τρόπο, ώστε να μην οδηγήσουν σε μια μεγαλύτερη σύγκρουση.
Από οικονομικής άποψης, προφανώς αυτό είναι πιθανό να βλάψει την ιρανική οικονομία, η οποία έχει ήδη πληγεί από τον πόλεμο και ούτως ή άλλως αντιμετωπίζει διαρθρωτικά προβλήματα, όπως γνωρίζουμε από τις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου στο Ιράν. Αλλά δεν πιστεύω ότι υπάρχει η αίσθηση από την ιρανική πλευρά ότι η οικονομική πίεση θα αλλάξει τους ιρανικούς υπολογισμούς σύντομα, συμπεριλαμβανομένων τυχόν διαπραγματεύσεων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράν δεν αναζητά μια λύση για την αποχώρηση, αλλά νομίζω ότι αυτό που βλέπουμε είναι ότι περιμένει από τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στο Μνημόνιο Συνεργασίας ή τουλάχιστον να προσφέρουν κάποιο είδος παραχώρησης. Η Τεχεράνη δεν θέλει να υποκύψει στις πιέσεις των ΗΠΑ ή να αλλάξει την προσέγγισή της ως απάντηση σε κυρώσεις ή πρόσθετες επιθέσεις.
Οι ΗΠΑ ξέρουν τι πρέπει να κάνουν - να επιστρέψουν στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός
Νίκολας Χόπτον , Διακεκριμένος Ερευνητής Διεθνούς Ασφάλειας στο think tank Royal United Services Institute στο Λονδίνο και πρώην πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ιράν
Η νέα έξαρση της στρατιωτικής δράσης δεν πρόκειται να οδηγήσει στην συνθηκολόγηση του Ιράν - είναι απλώς η τελευταία ανατροπή. Η οικονομική πίεση είναι επίσης απίθανο να λειτουργήσει, επειδή η Κίνα, η Ρωσία και πολλές άλλες χώρες που έχουν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν δεν πρόκειται να υποστηρίξουν μονομερείς κυρώσεις των ΗΠΑ.Το Ιράν μπορεί να συνεχίσει να διαταράσσει το Στενό του Ορμούζ -επηρεάζονας την παγκόσμια οικονομία.
Ποια είναι η στρατηγική εξόδου του Λευκού Οίκου;
Οι ΗΠΑ δείχνουν να έχουν ήδη βρει τη λύση. Αν ο Τραμπ καταφέρει να διατηρήσει μια σταθερή προσπάθεια για τη διαπραγμάτευση της συμφωνίας που περιγράφεται στο Μνημόνιο Συνεργασίας του Ιουνίου, αυτό θα αποτελέσει το σημείο εκκίνησης.
Μια τέτοια συμφωνία δεν θα χάριζε απλώς μια διπλωματική νίκη στις ΗΠΑ αποδυναμώνοντας τους σκληροπυρηνικούς της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά θα καθησύχαζε παράλληλα τη διεθνή κοινότητα ότι το Ιράν δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Η πιο ελκυστική προοπτική του Μνημονίου είναι η άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν. Βάσει αυτού του σχεδίου, η άρση των κυρώσεων θα αποδυνάμωνε σταδιακά το πανίσχυρο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η οικονομική διασύνδεση του Ιράν με τον εξωτερικό κόσμο θα επέβαλε, με την πάροδο του χρόνου, ριζικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές — μετασχηματίζοντας το ισλαμικό καθεστώς σε κάτι τελείως διαφορετικό.
Ασφαλώς, ένα τέτοιο εγχείρημα δεν είναι εύκολο, δεδομένης της βαθιάς διείσδυσης του IRGC στην ιρανική οικονομία. Ωστόσο, μπορεί να αποδώσει εάν δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και εφόσον οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επιδείξουν τη στρατηγική υπομονή που αυτή τη στιγμή φαίνεται να λείπει. Για την ώρα, εκτιμώ ότι θα συνεχίσουμε να κινούμαστε σε μια κατάσταση ασάφειας και στάσιμης αβεβαιότητας, η οποία αποβαίνει εις βάρος όλων.
