Συμφωνία μεταξύ Διαχειριστών και Κομισιόν για τον Κάθετο Διάδρομο

Συμφωνία επετεύχθη μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Κάθετο Διάδρομο για ετήσια και ελκυστικότερα τιμολόγια, σύμφωνα με ανώτατες πηγές του υπουργείου Ενέργειας. Τα όσα συμφωνήθηκαν ήταν πάγια θέση και του Αλέξανδρου Εξάρχου, επικεφαλής της Atlantic SEE LNG Trade, ξεκινώντας από τις τοποθετήσεις του στο Davos και στην συνέχεια σε συνεντεύξεις που έχει παραχωρήσει.

Ο Κάθετος Διάδρομος είναι εγχείρημα υψίστης γεωπολιτικής σημασίας για τη χώρα μας και είναι εξαιρετικά σημαντικό να στηριχθεί θεσμικά η λειτουργία του.

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου ανέδειξε το θέμα και κατά την πρόσφατη παρουσία του στην κορυφαία ενεργειακή διοργάνωση CERAWeek στο Χιούστον των Ηνωμένων Πολιτειών σε κοινό πάνελ με τη Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της ΕΕ, κα. Jorgensen, τονίζοντας ότι «χρειάζεται τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου να συνεργαστούν, ώστε το προϊόν να γίνει πολύ πιο ελκυστικό εμπορικά. Χρειάζεται όμως, και όλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν το εγχείρημα. Yπάρχει και η ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαλείψει κάθε μορφή ρυθμιστικής αβεβαιότητας, ώστε να υπάρχει για την αγορά ένα αξιόπιστο, ασφαλές και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον».

Τι προβλέπει η συμφωνία

Ειδικότερα, σύμφωνα με ανώτατες πηγές του υπουργείου Ενέργειας, οι συμμετέχοντες Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (ΔΣΜ) — ΔΕΣΦΑ (Ελλάδα), BULGARTRANSGAZ (Βουλγαρία), TRANSGAZ (Ρουμανία), VESTMOLDTRANSGAZ (Μολδαβία), GTSOU (Ουκρανία) — καθώς και ο ανεξάρτητος φορέας ICGB, κατέληξαν σήμερα στην Αθήνα σε μια αμοιβαία αποδεκτή πρόταση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για την εμπορική προώθηση του Διαβαλκανικού Αγωγού/Κάθετου Διαδρόμου, μετά από εντατική συνεργασία και πολλαπλές διαβουλεύσεις.

Σε ένα ταχέως εξελισσόμενο ενεργειακό τοπίο, η σημερινή συμφωνία σηματοδοτεί ένα ορόσημο για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής, διαμορφώνοντας έναν ανθεκτικό, ανταγωνιστικό και αξιόπιστο ενεργειακό διάδρομο στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ανέφεραν οι ίδιες πηγές και συνέχιζαν:

Η νέα μεθοδολογία, που συμφωνήθηκε κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την παρουσία του ACER και των αντίστοιχων Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών, είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με το κεκτημένο της ΕΕ.

Η συμφωνία σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια μακροπρόθεσμη λύση, πλήρως συμβατή με τους Κανονισμούς της ΕΕ, με ένα διαφανές πλαίσιο τιμολόγησης σε όλο το μήκος του Διαδρόμου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού 2017/460 της ΕΕ.

Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, η συμφωνημένη εμπορική προσέγγιση εισάγει νέα τιμολόγια που καθιστούν τον Κάθετο Διάδρομο μια εξαιρετικά ανταγωνιστική και στρατηγική ενεργειακή αρτηρία για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.

Συγκεκριμένα, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) θα προσφέρουν για πρώτη φορά το πλήρες φάσμα προϊόντων δυναμικότητας σε ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια βάση, ξεκινώντας από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027 (26 Οκτωβρίου) σε μια εξαιρετικά ανταγωνιστική τιμολόγηση. Αυτή η προσέγγιση τιμολόγησης αυξάνει σημαντικά την ελκυστικότητα των προσφερόμενων προϊόντων, παρέχοντας παράλληλα στους χρήστες βελτιωμένη ορατότητα κόστους και τη δυνατότητα μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Με αυτόν τον τρόπο, ο Κάθετος Διάδρομος εδραιώνεται ως κρίσιμη οδός ενεργειακού εφοδιασμού για την περιοχή και ως ζωτικό εργαλείο για την ενίσχυση της διαφοροποίησης και της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.

Για τη μεταβατική περίοδο μέχρι την πλήρη εφαρμογή των νέων προϊόντων, οι ΔΣΜ υποβάλλουν αίτημα στις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές για την παράταση της διαθεσιμότητας των υφιστάμενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026, υποστηρίζοντας την ασφάλεια εφοδιασμού της Ουκρανίας κατά τη μεταβατική φάση, κατέληγαν οι ανώτατες πηγές του υπουργείου.