Από τα «ήρεμα νερά» στην «περήφανη Ελλάδα» – Από τις παροχές της ΔΕΘ στο «έχουμε τα λεφτά»
Το πολιτικό στίγμα της κυβέρνησης πριν από την τελευταία ΔΕΘ της τετραετίας – Η αντεπίθεση Μαξίμου στον Τσίπρα, το κοινωνικό πακέτο, η μεσαία τάξη και το μήνυμα για την επόμενη τετραετία
Snapshot
- Η κυβέρνηση προβάλλει τη ΔΕΘ ως προεκλογική πλατφόρμα με όραμα για την επόμενη τετραετία, όχι μόνο για το 2027.
- Το βασικό κυβερνητικό μήνυμα είναι ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος μέσω ανάπτυξης και όχι μέσω νέων φόρων, με το σύνθημα «έχουμε τα λεφτά».
- Προτεραιότητες των παρεμβάσεων είναι η μεσαία τάξη, οι οικογένειες με παιδιά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συνταξιούχοι και δημόσιοι υπάλληλοι μεσαίων εισοδημάτων.
- Η κυβέρνηση επιδιώκει να αποδυναμώσει την πολιτική επιστροφή Τσίπρα συνδέοντάς τον με την περίοδο υψηλής φορολογίας και το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» του ΣΥΡΙΖΑ.
- Στην εξωτερική πολιτική, η κυβέρνηση διατηρεί τη γραμμή διαλόγου με την Τουρκία, προβάλλοντας την «περήφανη Ελλάδα» που συνομιλεί από θέση ισχύος, χωρίς να υποκύπτει σε ακροδεξιά πίεση.
Η συνέντευξη του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη δεν ήταν απλώς μια ακόμη πολιτική αντιπαράθεση με τον Αλέξη Τσίπρα. Πίσω από τις αιχμές για το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης», την κριτική για την περίοδο 2015-2019 και την αντιπαράθεση για την παρουσία του πρώην πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, διαμορφώνεται ένα ευρύτερο κυβερνητικό αφήγημα για την επόμενη πολιτική περίοδο.
Το μήνυμα του Μαξίμου είναι διπλό: από τη μία, η κυβέρνηση επιχειρεί να ακυρώσει εκ των προτέρων την πολιτική επιστροφή Τσίπρα ως φορέα ενός νέου κύματος παροχών και υποσχέσεων. Από την άλλη, προετοιμάζει το έδαφος για μια ΔΕΘ που δεν θα περιοριστεί στα μέτρα του 2027, αλλά θα λειτουργήσει ως προγραμματική αφετηρία για την επόμενη τετραετία.
Και ανάμεσα στα δύο, υπάρχει η μεγάλη πολιτική εξίσωση: «Έχουμε τα λεφτά».
Από τα «ήρεμα νερά» στην «περήφανη Ελλάδα»
Ο Παύλος Μαρινάκης επιχείρησε να αλλάξει και το λεξιλόγιο με το οποίο περιγράφεται η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.
Τα «ήρεμα νερά», όπως είπε χαρακτηριστικά, αδικούν την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Το νέο κυβερνητικό αφήγημα είναι μια «περήφανη Ελλάδα που μεγαλώνει με πολιτικές και πράξεις και όχι με ψευτοπατριωτικές κορώνες».
Πρόκειται για μια αλλαγή πολιτικού framing με ιδιαίτερη σημασία.
Η κυβέρνηση θέλει να υποστηρίξει ότι ο διάλογος με την Τουρκία δεν σημαίνει υποχώρηση. Αντίθετα, τον συνδέει με την ενίσχυση της χώρας, τους εξοπλισμούς, τις διεθνείς συμφωνίες, τις ΑΟΖ και την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο.
Το μήνυμα προς το εσωτερικό της ΝΔ είναι επίσης σαφές: η κυβέρνηση δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τη γραμμή του διαλόγου προκειμένου να κερδίσει πόντους σε ένα πιο δεξιό ακροατήριο.
Η ΔΕΘ γίνεται η πρώτη προεκλογική πλατφόρμα
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο της συνέντευξης βρίσκεται αλλού.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος περιέγραψε τη φετινή ΔΕΘ ως την τελευταία πριν από τις εκλογές για την κυβέρνηση αλλά και για τα υπόλοιπα κόμματα.
Αυτό σημαίνει ότι η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν θα αφορά μόνο το τι θα γίνει μέσα στο 2027.
Θα επιχειρήσει να περιγράψει τι θέλει να κάνει η Νέα Δημοκρατία στην επόμενη τετραετία, εφόσον οι πολίτες της δώσουν ξανά την εντολή.
Επομένως, η φετινή ΔΕΘ αποκτά χαρακτήρα πολιτικού οδικού χάρτη.
Οι παροχές είναι το ένα σκέλος. Το άλλο είναι η παρουσίαση μιας συνολικής πρότασης διακυβέρνησης για την επόμενη ημέρα.
«Έχουμε τα λεφτά» – Το νέο κυβερνητικό επιχείρημα
Πριν από κάθε εξαγγελία υπάρχει ένα ερώτημα: από πού θα βρεθούν τα χρήματα;
Αυτό είναι το κεντρικό επιχείρημα που επιδιώκει να βάλει η κυβέρνηση απέναντι στην αντιπολίτευση.
Ο Μαρινάκης υποστήριξε ότι ο δημοσιονομικός χώρος δεν πρέπει να δημιουργείται με νέα φορολογία, αλλά μέσα από την ανάπτυξη, τις επενδύσεις, τις εξαγωγές, τις θέσεις εργασίας και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να οικοδομήσει ένα διαφορετικό αφήγημα από εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών:
Δεν τάζουμε επειδή υπάρχει δημοσιονομικός χώρος. Δημιουργούμε τον δημοσιονομικό χώρο και μετά αποφασίζουμε πού θα κατευθυνθούν τα χρήματα.
Είναι η λογική πίσω από το «έχουμε τα λεφτά».
Και αυτό ακριβώς αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά όπλα του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Πού θα πάνε τα χρήματα
Ο Μαρινάκης έδωσε αρκετές ενδείξεις για τις κοινωνικές ομάδες στις οποίες θα πρέπει να αναμένονται παρεμβάσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι οικογένειες με παιδιά, οι τρίτεκνοι και οι πολύτεκνοι, η μεσαία τάξη, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλά και κατηγορίες συνταξιούχων και δημοσίων υπαλλήλων που δεν εντάσσονται απαραίτητα στα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.
Ειδικά για τη μεσαία τάξη, το μήνυμα είναι ότι η κυβέρνηση θέλει να περάσει από την πολιτική των έκτακτων ενισχύσεων σε πιο μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις.
Αυτό είναι κρίσιμο ενόψει εκλογών.
Γιατί η κυβέρνηση δεν θέλει να εμφανιστεί απλώς ως κυβέρνηση επιδομάτων. Θέλει να εμφανιστεί ως κυβέρνηση που αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα με μόνιμο τρόπο.
Η ακρίβεια είναι ο μεγάλος αντίπαλος
Πίσω από όλες τις εξαγγελίες υπάρχει, όμως, ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να κρυφτεί: η ακρίβεια.
Ο Μαρινάκης αναγνώρισε ότι το κόστος ζωής παραμένει η πρώτη συζήτηση στα νοικοκυριά.
Και η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η εικόνα των μακροοικονομικών δεικτών δεν αρκεί από μόνη της.
Ο πολίτης ενδιαφέρεται για το τι μένει στην τσέπη του στο τέλος του μήνα.
Γι' αυτό και το κυβερνητικό πακέτο αναμένεται να έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά και την αντιμετώπιση του στεγαστικού κόστους.
Το στοίχημα είναι να μεταφραστεί η ανάπτυξη σε πραγματική βελτίωση της καθημερινότητας.
Η αντεπίθεση στον Τσίπρα αρχίζει από το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης»
Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο και η απόφασή του να εμφανιστεί στη Θεσσαλονίκη δημιουργούν ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης.
Το Μαξίμου δεν φαίνεται να θέλει να του επιτρέψει να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που επιστρέφει για να παρουσιάσει ένα νέο κοινωνικό και οικονομικό σχέδιο.
Αντιθέτως, επιχειρεί να τον συνδέσει με το παρελθόν.
Το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί για την κυβέρνηση το βασικό σημείο αναφοράς.
Η λογική είναι απλή: όποιος υπόσχεται σήμερα πρέπει να κριθεί και για όσα έκανε όταν κυβέρνησε.
Και εδώ ο Μαρινάκης επιλέγει να χτυπήσει στο πεδίο των φόρων.
Το «όπλο» των φόρων απέναντι στον Τσίπρα
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να θυμίσει στους ελεύθερους επαγγελματίες και στη μεσαία τάξη την περίοδο της υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης.
Ο Μαρινάκης αναφέρθηκε στον φόρο εισοδήματος, στην προκαταβολή φόρου και στις ασφαλιστικές εισφορές που συνδέονταν με το εισόδημα των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η σημερινή φορολογική πραγματικότητα είναι διαφορετική από εκείνη της περιόδου ΣΥΡΙΖΑ.
Επομένως, το Μαξίμου θέλει να μετατρέψει την παρουσία Τσίπρα στη ΔΕΘ από πλεονέκτημα για την αντιπολίτευση σε πολιτική σύγκριση δύο διαφορετικών οικονομικών μοντέλων.
Από τη μία, η περίοδος της βαριάς φορολογίας.
Από την άλλη, οι φοροελαφρύνσεις που υποστηρίζει ότι έχει προωθήσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η μεσαία τάξη ξανά στο επίκεντρο
Η αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου στη μεσαία τάξη μόνο τυχαία δεν είναι.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι εκεί θα δοθεί μεγάλο μέρος της πολιτικής μάχης.
Οι οικογένειες με παιδιά, οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι που δεν θεωρούνται «χαμηλόμισθοι», αλλά αισθάνονται έντονα το κόστος ζωής, αποτελούν ένα κρίσιμο εκλογικό ακροατήριο.
Επομένως, η ΔΕΘ αναμένεται να επιχειρήσει να απαντήσει στο ερώτημα:
Πόσα περισσότερα χρήματα θα μείνουν στην τσέπη του πολίτη από το 2027 και μετά;
Το μήνυμα προς τη δεξιά πτέρυγα
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, ο Μαρινάκης έστειλε και ένα εσωκομματικό μήνυμα.
Η κυβέρνηση δεν θα ακολουθήσει πολιτική έντασης με την Τουρκία για να ικανοποιήσει ένα ακροατήριο που ζητά πιο σκληρή γραμμή.
Η αναφορά στον Αντώνη Σαμαρά έγινε με προσεκτικό τρόπο, όμως η ουσία ήταν σαφής: η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αλλάζει ανάλογα με το εκλογικό ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται κάθε φορά ένας πολιτικός.
Η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει τον διάλογο ανοικτό, αλλά ταυτόχρονα να παρουσιάζει μια εικόνα ισχυρής Ελλάδας.
Αυτό είναι το νέο κυβερνητικό σύνθημα:
Όχι «ήρεμα νερά» για τα ήρεμα νερά, αλλά ισχυρή Ελλάδα που συνομιλεί από θέση ισχύος.
Η μεγάλη μάχη που ξεκινά στη Θεσσαλονίκη
Τελικά, η συνέντευξη Μαρινάκη αποκαλύπτει τον βασικό σχεδιασμό του Μαξίμου.
Η ΔΕΘ δεν θα είναι μια απλή παρέλαση οικονομικών μέτρων.
Θα είναι η πρώτη μεγάλη σύγκρουση δύο πολιτικών αφηγημάτων.
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να πει:
«Έχουμε τα λεφτά, έχουμε δημοσιονομικό χώρο, μειώνουμε φόρους και μπορούμε να στηρίξουμε οικογένειες, μεσαία τάξη και επιχειρήσεις».
Ο Αλέξης Τσίπρας θα επιχειρήσει να απαντήσει με τη δική του πρόταση και να παρουσιάσει ένα διαφορετικό μοντέλο κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.
Και το Μαξίμου έχει ήδη αποφασίσει πώς θα τον αντιμετωπίσει:
Όχι ως έναν απλό πολιτικό αντίπαλο, αλλά ως έναν πρώην πρωθυπουργό που πρέπει να συγκριθεί με το δικό του κυβερνητικό παρελθόν.
Έτσι, από τα «ήρεμα νερά» και την «περήφανη Ελλάδα», η πολιτική συζήτηση περνά πλέον στην οικονομία.
Και από τις εξαγγελίες για παροχές περνά στο πιο κρίσιμο ερώτημα της προεκλογικής περιόδου:
«Πού θα βρεθούν τα λεφτά και ποιος μπορεί πραγματικά να τα δώσει;»
Εκεί αναμένεται να παιχτεί μεγάλο μέρος της μάχης της φετινής ΔΕΘ – και, μαζί της, ένα σημαντικό κομμάτι της μάχης για την επόμενη τετραετία.
