Τι δεν ξέρουμε για τα Ίμια, 30 χρόνια μετά;

Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν από την κρίση στα Ίμια. Για πολλούς Έλληνες, δυστυχώς, οι ημέρες αυτές είναι άγνωστες. Χαραγμένες για πάντα θα μείνουν σίγουρα στις οικογένειες των τριών αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού Χριστόδολου Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκου και Έκτορα Γιαλοψού που έχασαν τη ζωή τους όταν το ελικόπτερο με το οποίο έλαβαν εντολή να απονηωθούν από τη φρεγάτα «Ναυαρίνον» -για να επαληθεύσουν αν είχαν αποβιβαστεί Τούρκοι κομάντος στη Μικρή Ίμια- κατέπεσε στη θάλασσα.

Τι γνωρίζουμε με απόλυτη βεβαιότητα για την κρίση στα Ίμια;

Ήταν η πρώτη φορά που η Τουρκία αμφισβήτησε ελληνικό έδαφος. Και μετά η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από την Άγκυρα επεκτάθηκε σε έναν απροσδιόριστο αλλά σίγουρα αυξανόμενο αριθμό νησιών, νησίδων και βραχονησίδων -κατοικημένων και ακατοίκητων- και πέραν του συμπλέγματος των Δωδεκανήσων. Και ακολούθησε η τουρκική αξίωση να διαμοιραστεί το Αιγαίο με άξονα τον 25ο μεσημβρινό. Οι Τούρκοι θέλουν τις θαλάσσιες ζώνες ανατολικότερα του 25ου δικές τους και μας αφήνουν το μισό Αιγαίο δυτικά του 25ου μεσημβρινού.

Οι Τούρκοι διεκδικούν επίσης και ελληνικά νησιά, ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, ακολουθώντας ένα βασικό μοτίβο: Αμφισβητούν όποιο νησί δεν περιλαμβάνεται ονομαστικά στις συνθήκες και άρα πρέπει -κατά την τουρκική άποψη- να λυθεί το «ιδιοκτησιακό» του καθεστώς με διμερείς, πολιτικές, διαπραγματεύσεις. Ξεχνούν οι Τούρκοι ότι η συνθήκη της Λωζάννης είναι ξεκάθαρη: Τους ανήκουν μόνο όσα νησιά βρίσκεται εντός τριών μιλίων από την μικρασιατική ακτογραμμή και τίποτ' άλλο, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ίμβρο και την Τένεδο.

Τα πράγματα είναι απλά. Ομως οι Τούρκοι, αφού -θεωρητικά- θεμελίωσαν την θεωρία των γκρίζων ζωνών, προχώρησαν στην αξίωση για μοίρασμα του Αιγαίου -μισό δικό μας, μισό δικό τους- και συνεχίζουν με την γαλάζια πατρίδα διεκδικώντας ακόμη περισσότερες και μεγαλύτερες θαλάσσιες ζώνες, επιχειρώντας να εγκλωβίσουν τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου σε μια υποτιθέμενη τουρκική υφαλοκρηπίδα και προσπαθώντας ακόμη και να αλλοιώσουν την γεωγραφία, δημιουργώντας κοινά τουρκικά σύνορα με τη Λιβύη, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι ανάμεσα στις δύο χώρες παρεμβάλλεται η Ελλάδα.

Τα Ίμια έχουν βαρύνουσα σημασία γι' αυτούς τους λόγους. Διότι ήταν η αρχή των φρικτά αστήρικτων και αθεμελίωτων μονομερών αξιώσεων της Τουρκίας σε βάρος της Ελλάδας. Αλλά η κρίση στα Ίμια είναι και πολλά περισσότερα απ' αυτό.

Τι άλλο γνωρίζουμε για την κρίση στα Ίμια;Οτι η καχυποψία μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας μόνο σε ασυνεννοησία και μπάχαλο μπορούν να οδηγήσουν. Τον Ιανουάριο του 1996, ο Κώστας Σημίτης ήταν πρωθυπουργός 10 ημερών, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ήταν ανθυποψήφιος και αντίπαλός του για την πρωθυπουργία, πολλά στελέχη της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας ανήκαν στους υποστηρικτές του Άκη Τσοχατζόπουλου, άλλοι ανώτατοι στρατιωτικοί ανήκαν στην ομάδα Αρσένη και γενικώς επικρατούσε οτιδήποτε άλλο παρά ομοψυχία.

Όπως επισημαίνει ο πρέσβης Δημήτρης Νεζερίτης στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Newsbomb (ο κ. Νεζερίτης ήταν το 1996 ο πρεσβευτής της Ελλάδας στην Άγκυρα) «δεν νομίζω ότι μπορούσε να διανοηθεί οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση να πει σε Έλληνα υπήκοο "μην πας να βάλεις την ελληνική σημαία σε ένα έδαφος που είναι ελληνικό", δεν στέκονται αυτά τα πράγματα ούτε διακριτικά, ούτε επισήμως, ούτε τίποτα». Οι πάντες συμφωνούμε με αυτή την άποψη.

Θυμίζω για όποιον μπορεί να κάνει εικασίες ότι την ελληνική σημαία στα Ίμια ύψωσε ο δήμαρχος Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, δηλωμένος υποστηρικτής του Γεράσιμου Αρσένη, ως πιθανού διαδόχου του Ανδρέα Παπανδρέου, για την πρωθυπουργία. Θυμίζω επίσης ότι ο τότε νέος πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης είχε ζητήσει από τον Γεράσιμο Αρσένη να κατέβει η τουρκική σημαία που ύψωσαν Τούρκοι «δημοσιογράφοι» από τα Ίμια. Οπως επίσης ο Κώστας Σημίτης είχε ζητήσει να φρουρηθούν με ελληνικά ένοπλα αγήματα και η Μικρή και η Μεγάλη Ίμια, γεγονός που δεν υλοποιήθηκε με ευθύνη των στρατιωτικών. Γιατί άραγε; Δεν υπαινίσσομαι κάτι, απλώς αναρωτιέμαι γιατί οι ειδικές δυνάμεις του Στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού δεν ήταν επιχειρησιακές έτοιμες για την αποστολή που τους είχε ζητηθεί.

Και επιπλέον, αναρωτιέμαι ποιος ή ποιοι έδωσαν το φάκελλο με τα τηλεγραφήματα μεταξύ υπουργείου Εθνικής Άμυνας και υπουργείου Εξωτερικών για τα Ίμια στον δημοσιογράφο Αντώνη Φουρλή, ο οποίος μετέδωσε πρώτος και αποκλειστικά τότε στον τηλεοπτικό σταθμό Antenna τη ρηματική διακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ότι δήθεν τα Ίμια (που οι Τούρκοι αποκαλούν Καρντάκ) ανήκουν υποτίθεται στη δική τους χώρα, σχεδόν ένα μήνα μετά την προσάραξη του τουρκικού πλοίου «Φιγκέν Ακάτ» στις βραχονησίδες.

«Νωρίς το απόγευμα προς τα τέλη Ιανουαρίου, δέχομαι ένα τηλεφώνημα από δημοσιογραφική πηγή -εκ των υστέρων μπορεί κανείς να υποθέσει εύκολα και εύλογα ότι πρόκειται πάντοτε, σ' αυτές τις περιπτώσεις, για πηγές που συνδέονται και με πολιτικά πρόσωπα, δεν μπορεί να είναι διαφορετικά τα πράγματα- χωρίς να έχεις βεβαιότητα από ποια ακριβώς πλευρά έρχεται κάτι και για ποιο σκοπό έρχεται κάτι στα χέρια σου» είπε ο δημοσιογράφος Αντώνης Φουρλής στο ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά στον Σκάι με αφορμή τα 30 χρόνια από την κρίση στα Ίμια.

Νομίζω ότι 30 χρόνια μετά το θερμό επεισόδιο στα Ίμια, το γκριζάρισμα ελληνικού εδάφους, τον βίαιο και αδόκητο θάνατο τριών Ελλήνων αξιωματικών, την απροθυμία των αμερικανικών κυβερνήσεων επί 30 χρόνια να πάρουν θέση και να ανακοινώσουν ότι σύμφωνα με την ιταλοτουρκική συνθήκη παραχώρησης των Δωδεκανήσων του 1932 τα Ίμια είναι πέραν πάσης αμφιβολίας ελληνικό έδαφος, η ελληνική κοινή γνώμη δικαιούται να γνωρίζει ποιος έδωσε τα απόρρητα τηλεγραφήματα μεταξύ υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας προς δημοσίευση. Οχι για να μάθουμε ποιος ήθελε να ενημερωθεί τότε ο ελληνικός λαός για την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας. Ούτε για να παίξουμε τους δικαστές ή τους αλάνθαστους.

Εχει όμως σημασία για να μάθουμε και να κρίνουμε: Ηταν ξένος παράγοντας που ήθελε την κλιμάκωση της κρίσης; Ή μήπως το όλο παίγνιο εξελίχθηκε μέσα στο τεταμένο πολιτικό κλίμα της εποχής και του ανταγωνισμού για το ποιο κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ θα κατάφερνε να διαδεχθεί τον Ανδρέα Παπανδρέου στην πρωθυπουργία; Ποιος μπορεί να θεωρούσε ότι θα βγει ωφελημένος από πιθανή κλιμάκωση της κρίσης και από την πολιτική αποκαθήλωση του αντιπάλου του στο ίδιο το κόμμα;

Νομίζω ότι αν κάποια στόματα γνωρίζουν, έχουν ηθική υποχρέωση να μιλήσουν. Τριάτα χρόνια είναι πολλά. Ακόμη και τα διπλωματικά αρχεία των μεγάλων δυτικών χωρών αποχαρακτηρίζουν απόρρητα έγγραφα έπειτα από 20, 25 ή 30 χρόνια διότι οι πολίτες μιας χώρας δικαιούνται να γνωρίζουν. Και οι Έλληνες έχουμε το δικαίωμα να μάθουμε.

Διαβάστε επίσης