Πώς θα διαχειρισθείτε σωστά τα συναισθήματα των παιδιών σας

Πόσες και πόσες φορές ένας πατέρας, κουρασμένος από μια πιεστική ημέρα στο γραφείο και φορτωμένος ως το κούτελο με έγνοιες, δεν έχει εμπλακεί σ' ένα διάλογο σαν τον παρακάτω:

"Μπαμπά, είμαι κουρασμένος".

"Μα ξύπνησες πριν από μια ώρα!"

"Ναι, αλλά είμαι κουρασμένος. Δεν θέλω να πάω επίσκεψη στη γιαγιά"

"Δεν είσαι κουρασμένος, απλά δεν έχεις ξυπνήσει ακόμη. Ντύσου γρήγορα να φύγουμε"

"Είμαι κουρασμένος σου λέω. Είμαι κουρασμένος!"

Το παιδί κοιμόταν μέχρι προ ολίγου. Δεν είναι δυνατόν να είναι όντως κουρασμένος. Το συμβαίνει λοιπόν; Διαβάζοντας αυτές τις γραμμές, αυτή θα σας φάνηκε και η πιο λογική αντίδραση. Για θυμηθείτε όμως πώς αντιδράσατε όταν όντως σας συνέβη το παραπάνω. Μήπως τού δώσατε εντολή -με λίγο ανεβασμένο τον τόνο της φωνής- να ντυθεί για να φύγετε. Μήπως τον απειλήσατε με τιμωρία; Μην στενοχωριέστε. Είναι κάτι που το κάνουν όλοι. Και είναι λογικό. Αν όμως ήμασταν όλοι λίγο περισσότερο προετοιμασμένοι, θα μπορούσαμε να καταλάβουμε λίγο παραπάνω τι αισθάνονται ακριβώς τα παιδιά μας και να βρούμε λύση χωρίς φωνές και καβγάδες που θα μας χαλάσουν ακόμη περισσότερο την ημέρα.

Προτού εμπλακείτε σε έναν τέτοιο καβγά με τον γιο ή την κόρη σας, θυμηθείτε τα παρακάτω:

• Όταν τα παιδιά αισθάνονται καλά, θα έχουν και καλή συμπεριφορά.
• Όταν αποδεχόμαστε τα αισθήματά και τα συναισθήματά τους και δεν τα απορρίπτουμε, τα βοηθάμε να αισθανθούν καλύτερα.
• Όταν απορρίπτουμε διαρκώς αυτό που μας λένε ως αναληθές, τα μπερδεύουμε και πολλές φορές τα εξοργίζουμε. Το παιδί δεν συνειδητοποιεί ούτε το ίδιο τι αισθάνεται ακριβώς. Και τελικά μαθαίνει να μην έχει πίστη στα συναισθήματά του.

Όταν σας πλησιάζει και σας λέει πως είναι κουρασμένος και δεν θέλει να πάει επίσκεψη στην γιαγιά του, ίσως απλά να μην έχει καλύτερο τρόπο να πει αυτό που νιώθει. Το να απορρίψετε την κούρασή του και να τον υποχρεώσετε να κάνει κάτι που δεν θέλει να κάνει, δεν θα βοηθήσει τα πράγματα. Το ζητούμενο είναι να μπείτε στην διαδικασία να καταλάβετε τι ακριβώς έχει και να το λύσετε μαζί του.

Σκεφθείτε επίσης πόσες φορές αρνείστε αυτό που λέει όχι γιατί ξέρετε ότι δεν ισχύει, αλλά γιατί δεν ισχύει για σας. Αν σάς πει "δεν θέλω να πάω στην γιαγιά γιατί τη μισώ", θα μιλάει για τη μητέρα σας, για έναν άνθρωπο που εσείς υπεραγαπάτε. Το πιο πιθανό θα είναι να του απαντήσετε: "Δεν μισείς τη γιαγια, η γιαγιά είναι ένας υπέροχος άνθρωπος και σε αγαπάει πολύ". Αλλά αυτό που θα έπρεπε να έχετε κάνει είναι να προσπαθήσετε να καταλάβετε γιατί το παιδί σας έχει διαφορετικά αισθήματα για την γιαγιά του απ' ότι εσείς...

Είναι δύσκολη η έκφραση των αισθημάτων και των συναισθημάτων. Ακόμη κι εσείς στο γραφείο, πολλές φορές θα δυσκολεύεστε να εκφρασθείτε στο αφεντικό σας. Γιατί τα παιδιά σας να μπορούν να το κάνουν εύκολα σε σας; Και μόνο το ότι σας λένε κάτι, σ' εσάς που είστε ένα τόσο σημαντικό πρόσωπο γι' αυτά, αρκεί. Από 'κει και πέρα θα πρέπει εσείς να βρείτε τι θέλουν να πουν ακριβώς.

Ποια είναι η μέθοδος; Ακολουθείστε την παρακάτω διαδικασία:

• Ακούστε τα με προσοχή. Ακούστε ό,τι κι αν έχουν να πουν.
• Αναγνωρίστε τα συναισθήματά τους, ακόμη κι αν δεν τα αποδέχεστε. Αν είναι δύσκολο να συμφωνήσετε, πείτε τουλάχιστον ένα: "Κατάλαβα" ή ένα "μμμμ...", ή ένα "μάλιστα". Μην αρχίσετε αμέσως τον αντίλογο.
• Προσπαθήστε να προσδιορίσετε τα συναισθήματά τους. Αν θεωρείτε π.χ. πως δεν είναι μίσος αυτό που νιώθει ο γιος σας για την γιαγιά του, αλλά ντροπή ή βαρεμάρα, προσπαθήστε να το χαρακτηρίσετε έτσι, εξηγώντας του τι εννοείτε.
• Κάθε αρνητικό συναίσθημά τους, έχει και ένα θετικό. Αν αυτό που όντως αισθάνεται για τη γιαγιά του είναι βαρεμάρα, τότε προσθέστε στην διαδικασία επίσκεψης σ' εκείνην κάτι αντίθετο, κάτι συναρπαστικό, ώστε να αρχίσει να το σκέπτεται αλλιώς. "Μπορεί η γιαγιά να είναι βαρετή, αλλά τι έχεις να πεις για το μεγάλο σκυλί της; Θα σε αφήσω όλη την ώρα στην αυλή, να παίξεις μαζί του, αν ντυθείς να φύγουμε τώρα!"