BepiColombo: Η φιλόδοξη διαστημική αποστολή που φτάνει στον Ερμή έπειτα από σχεδόν 8 χρόνια

Snapshot

• Η αποστολή BepiColombo της ESA και της JAXA, μεταφέρει δύο δορυφόρους οι οποίοι θα εξερευνήσουν τον Ερμή και θα μελετήσουν τον σχηματισμό και την επιβίωση του πλανήτη τόσο κοντά στον Ήλιο.
• Η αποστολή εκτοξεύθηκε το 2018 και χρειάστηκε σχεδόν οκτώ χρόνια για να φτάσει στον Ερμή μέσω εννέα διελεύσεων για να αποκτήσει την κατάλληλη ταχύτητα.
• Στις 21 Νοεμβρίου, οι δύο δορυφόροι θα εισέλθουν σε τροχιά γύρω από τον Ερμή και θα ξεκινήσουν τις επιστημονικές τους δραστηριότητες τον Απρίλιο του 2027.
• Οι δορυφόροι θα μελετήσουν την επιφάνεια, τη δομή, τη σύνθεση και το μαγνητικό πεδίο του Ερμή, καθώς και το διαστημικό περιβάλλον γύρω από αυτόν.
• Η αποστολή στοχεύει να αποκαλύψει τα μυστήρια γύρω από την υψηλή πυκνότητα του Ερμή και τις αινιγματικές κοιλότητες στην επιφάνειά του, που δεν έχουν παρατηρηθεί σε άλλους πλανήτες.

Snapshot powered by AI

Μια φιλόδοξη αποστολή με στόχο να αποκαλύψει τα μυστικά του λιγότερο εξερευνημένου πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος πρόκειται να φτάσει στον κοσμικό προορισμό της: τον Ερμή.

Ο λόγος για το BepiColombo, μια κοινή αποστολή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA) και της Ιαπωνικής Υπηρεσίας Διαστημικής Εξερεύνησης (JAXA), η οποία μεταφέρει δύο δορυφόρους, οι οποίοι θα εξερευνήσουν τον Ερμή για να αποκαλύψουν στοιχεία σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο πλανήτης αυτός σχηματίστηκε και επιβιώνει τόσο κοντά στον Ήλιο.

Η αποστολή εκτοξεύθηκε με έναν πύραυλο Ariane 5 από το Διαστημικό Κέντρο της Γαλλικής Γουιάνας, τον Οκτώβριο του 2018. Από τότε, έχει διανύσει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα!

Το BepiColombo πήρε το όνομά του από τον Ιταλό μηχανικό και μαθηματικό Τζουζέπε «Μπέπι» Κολόμπο, ο οποίος μελέτησε πρώτος την ιδιόμορφη περιστροφή του Ερμή γύρω από τον άξονα του. Την ίδια στιγμή, ο Κολόμπο είχε προτείνει τρόπους προσέγγισης του πλανήτη που επέτρεψαν στην NASA να πραγματοποιήσει τις πρώτες πτήσεις της NASA κοντά στον Ερμή το 1974.

Η Γη βρίσκεται περίπου 10 φορές πιο κοντά στον Ερμή απ’ ό,τι στον Δία, αλλά το BepiColombo χρειάστηκε περισσότερο χρόνο για να φτάσει σε αυτόν τον μικροσκοπικό πλανήτη σε σύγκριση με προηγούμενες αποστολές, όπως οι «Galileo» και «Juno», που κατευθύνθηκαν προς τον μεγαλύτερο πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος.

«Για να πω την αλήθεια, θα είχαμε φτάσει στον Ερμή πιο γρήγορα αν είχαμε ακολουθήσει μια απευθείας διαδρομή προς αυτόν», δήλωσε στο CNN ο Frank Budnik, υπεύθυνος της αποστολής BepiColombo στην ESA. «Ωστόσο, εμείς θέλουμε να εισέλθουμε σε τροχιά γύρω από τον Ερμή. Και για να το καταφέρουμε αυτό, έπρεπε η αποστολή μας να κινείται με την ίδια ταχύτητα που κινείται ο Ερμής, και αυτή είναι μια επιχείρηση που απαιτεί πολύ ενέργεια».

Το BepiColombo πραγματοποίησε συνολικά εννέα διελεύσεις κοντά στη Γη, την Αφροδίτη και τον Ερμή, για να φτάσει την σωστή ταχύτητα του πλανήτη.

Οι προκλήσεις μιας αποστολής τόσο κοντά στον Ήλιο

Ωστόσο, η άφιξη στην τροχιά του Ερμή δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση.

Οι δύο δορυφόροι της αποστολής PepiColombo ταξίδευαν με ένα διαστημόπλοιο, το Mercury Transfer Module (Mονάδα Μεταφοράς Mercury) της ESA, το οποίο τα αποχωρίστηκε στις 15.00 (ώρα Ελλάδος) την Πέμπτη.

Μετά την αποκόλλησή τους από το διαστημόπλοιο, ο δορυφόρος Mercury Planetary Orbiter της ESA και ο δορυφόρος Mercury Magnetospheric Orbiter της JAXA θα «αιχμαλωτιστούν» από τη βαρύτητα του Ερμή και θα εισέλθουν σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη στις 21 Νοεμβρίου.

Οι δύο δορυφόροι θα απομακρυνθούν ο ένας από τος άλλον κάποια στιγμή μεταξύ 9 και 10 Δεκεμβρίου, με τον Mercury Planetary Orbiter να καταλαμβάνει την τελική του θέση στις 16 Δεκεμβρίου και τον Mercury Magnetospheric Orbiter στις 10 Μαρτίου.

Οι επιστημονικές δραστηριότητες θα ξεκινήσουν επίσημα και για τους δύο δορυφόρους τον Απρίλιο του 2027.

«Θα είναι η πρώτη φορά που μια αποστολή θα απελευθερώσει δύο πλήρως ανεξάρτητα και πλήρως λειτουργικά διαστημικά σκάφη γύρω από έναν διαφορετικό πλανήτη», δήλωσε ο Ιγνάσιο Τάνκο, επικεφαλής των αποστολών του Ηλιακού Συστήματος της ESA.

Ο δορυφόρος Mercury Planetary Orbiter θα παρατηρεί τον ίδιο τον πλανήτη, ενώ ο Mercury Magnetospheric Orbiter θα επικεντρωθεί στο διαστημικό περιβάλλον γύρω από τον Ερμή, ανέφερε η Σάντα Μαρτίνεζ, διευθύντρια της αποστολής BepiColombo στην ESA.

Ο Ερμής απέχει κατά μέσο όρο περίπου 58 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τον Ήλιο και πραγματοποιεί έναν ολόκληρο κύκλο γύρω από το άστρο κάθε 88 ημέρες, σύμφωνα με τη NASA. Αυτή η εγγύτητα σημαίνει ότι οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια του πλανήτη μπορούν να φτάσουν περίπου τους 430 βαθμούς Κελσίου κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η μικρή απόσταση του Ερμή από τον Ήλιο τον έχει καταστήσει έναν πλανήτη δύσκολο να εξερευνηθεί — και αποτελεί τον κύριο παράγοντα που καθορίζει την πολυπλοκότητα της αποστολής BepiColombo. Μόνο δύο προηγούμενες αποστολές, η Mariner 10 της NASA το 1974 και η αποστολή MESSENGER το 2011, έχουν βρεθεί τόσο κοντά σε αυτόν τον πλανήτη. Όπως και η BepiColombo, η MESSENGER χρειάστηκε σχεδόν επτά χρόνια για να φτάσει στον Ερμή.

«Το ίδιο το διαστημικό σκάφος έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί υπό συνθήκες που είναι εξαιρετικά σκληρές», είπε ο Τάνκο.

Και οι δύο δορυφόροι είναι εξοπλισμένοι με ηλιακούς συλλέκτες για την τροφοδοσία τους με ενέργεια, αλλά διατρέχουν τον κίνδυνο υπερθέρμανσης λόγω της εγγύτητάς τους στον Ήλιο.

«Κάθε δορυφόρος είναι εξοπλισμένος με μια σειρά εργαλείων για τη διερεύνηση της δομής και της σύνθεσης του Ερμή, συμπεριλαμβανομένων των κρατήρων και των ενδείξεων αρχαίας ηφαιστειακής δραστηριότητας στην επιφάνειά του, καθώς και του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη και της εξώσφαιράς του, ενός λεπτού νέφους αερίου που περιβάλλει τον πλανήτη», δήλωσε ο Γκεράιντ Τζόουνς, επικεφαλής επιστήμονας του προγράμματος BepiColombo στην ESA.

Αποκαλύπτοντας τα μυστικά του Ερμή

Η τοποθέτηση δύο δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τον Ερμή θα προσφέρει πρωτοφανείς εικόνες του πλανήτη και θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόηση του μας Ηλιακού Συστήματος από τους επιστήμονες, δήλωσε η Μαρτίνεζ.

«Υπάρχουν κοιλότητες πάνω στον πλανήτη που μοιάζουν σαν να έχει διαβρωθεί η επιφάνειά του», είπε ο Τζόουνς. «Είναι πιθανό να παρατηρήσουμε αλλαγές σε αυτές τις περιοχές με την πάροδο του χρόνου».

Πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν οι πλανήτες σχηματίζονταν από τα υλικά και τα συντρίμμια που περιέβαλλαν τον Ήλιο, ο Ερμής πιστεύεται ότι άρχισε να σχηματίζεται ως ένας πλανήτης μεσαίου μεγέθους. Μία από τις βασικές θεωρίες υποστηρίζει ότι στη συνέχεια συγκρούστηκε με έναν μεγάλο πλανητοειδή. Η σύγκρουση αυτή ενδέχεται να απομάκρυνε μεγάλο μέρος του εξωτερικού βραχώδους περιβλήματός του, αφήνοντας πίσω έναν πλανήτη με πολύ μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα σε σχέση με το συνολικό του μέγεθος.

Πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν οι πλανήτες σχηματίζονταν από τα υλικά και τα συντρίμμια που περιέβαλλαν τον Ήλιο, ο Ερμής πιστεύεται ότι άρχισε να σχηματίζεται ως ένας πλανήτης μεσαίου μεγέθους. Μία από τις βασικές θεωρίες υποστηρίζει ότι στη συνέχεια συγκρούστηκε με έναν μεγάλο πλανητοειδή. Η σύγκρουση αυτή ενδέχεται να απομάκρυνε μεγάλο μέρος του εξωτερικού βραχώδους περιβλήματός του, αφήνοντας πίσω έναν πλανήτη με πολύ μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα σε σχέση με το συνολικό του μέγεθος.

Πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν οι πλανήτες σχηματίζονταν από τα υλικά και τα συντρίμμια που περιέβαλλαν τον Ήλιο, ο Ερμής πιστεύεται ότι άρχισε να σχηματίζεται ως ένας πλανήτης μεσαίου μεγέθους. Μία από τις βασικές θεωρίες υποστηρίζει ότι στη συνέχεια συγκρούστηκε με έναν μεγάλο πλανητοειδή. Η σύγκρουση αυτή ενδέχεται να απομάκρυνε μεγάλο μέρος του εξωτερικού βραχώδους περιβλήματός του, αφήνοντας πίσω έναν πλανήτη με πολύ μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα σε σχέση με το συνολικό του μέγεθος.

Ο Τζόουνς εξήγησε ότι δεν έχουν εντοπιστεί κοιλότητες σε άλλους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος, και καθώς δεν υπάρχει αέρας ή νερό που να μπορεί να σχηματίσει τις χιλιάδες αυτές αινιγματικές κοιλότητες, οι επιστήμονες θέλουν να μάθουν ποιες δυνάμεις τις διαμόρφωσαν.

Το BepiColombo μπορεί επίσης να βοηθήσει τους επιστήμονες να λύσουν ένα ακόμη μεγάλο μυστήριο: Γιατί ο Ερμής έχει τόσο μεγάλη πυκνότητα σε σχέση με το μικρό του μέγεθος.

«Αυτό σημαίνει ότι η μέση πυκνότητα του υλικού που απέμεινε ήταν πολύ υψηλότερη και γι' αυτό ο Ερμής έχει σήμερα τόσο μεγάλη πυκνότητα», εξήγησε ο Τζόουνς.

Οι νέες μετρήσεις για την επιφάνεια και το εσωτερικό του Ερμή θα μπορούσαν να ενισχύσουν αυτή τη θεωρία ή αντίθετα, να οδηγήσουν τους επιστήμονες σε νέες εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκε ο μικρότερος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος.