Νέες διατροφικές συστάσεις για την Ελλάδα μετά από 12 χρόνια - Τι αλλάζει για παιδιά και εφήβους

Τα αποτελέσματα της τρίχρονης δράσης κατά της παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα, παρουσίασε το υπουργείο Υγείας και η UNICEF, τη Δευτέρα (25/05/2026). Το πρόγραμμα, το οποίο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χαρακτηρίζεται ήδη «καλή πρακτική» και η Ελλάδα αποτελεί «χώρα-παράδειγμα», με ηγετικό ρόλο στον σχετικό πολιτικό διάλογο, στη Νότια Ευρώπη. Το γεγονός αυτό ανέδειξε τόσο ο διπλωματικός εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα, Γασάν Χαλίλ, όσο και ο επικεφαλής του Γραφείου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στην Αθήνα, Ζοάο Μπρέντα.

Μιλώντας για τον απολογισμό της εθνικής δράσης, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, τόνισε ότι από τις αρνητικές πρωτιές και τα απογοητευτικά νούμερα σε εκθέσεις για τη διατροφή και την άσκηση των παιδιών, η χώρα μας πέρασε στην πράξη. «Το πιο αισιόδοξο είναι ότι η Ελλάδα πέρασε από την άρνηση στη δράση, καθώς πλέον, πάνω από το 75% των γονέων είχε κάποια ενημέρωση ή συμμετοχή στο πρόγραμμα», αγγίζοντας όλη τη χώρα, ανέφερε η κυρία Αγαπηδάκη.

Η εξατομικευμένη διατροφική συμβουλευτική ήταν ένας από τους βασικούς πυλώνες του προγράμματος. Συγκεκριμένα, περισσότερα από 1.900 υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έλαβαν δωρεάν, εξειδικευμένη υποστήριξη μέσα από 13.000 ατομικές συνεδρίες με 60 διαιτολόγους-διατροφολόγους. Από αυτά, τα 8 στα 10 παιδιά έχασαν βάρος και πλέον έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, 4 στα 10 παιδιά που είχαν παχυσαρκία και κλινικό νόσημα όπως διαβήτη, υπέρταση ή υπερχοληστερολαιμία βελτίωσαν τους δείκτες και την υγεία τους και μειώθηκε σημαντικά η φαρμακευτική τους αγωγή. Παράλληλα, εκπαιδεύτηκαν 1.124 παιδίατροι και επαγγελματίες υγείας, ενώ δημιουργήθηκε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα παραπομπών. Επίσης, αυξήθηκε η συχνότητα καταγραφής βάρους και ύψους των παιδιών κατά την επίσκεψη στον παιδίατρο, από 69% σε 72,5%, στοιχείο που δείχνει ενίσχυση της προληπτικής παρακολούθησης.

Ενθαρρυντικές μεταβολές φαίνεται πως υπάρχουν και στις διατροφικές συνήθειες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της δράσης, η συχνή κατανάλωση φρούτων αυξήθηκε κατά 3 μονάδες ενώ η συχνή κατανάλωση λαχανικών κατά 5 μονάδες. Παράλληλα, μειώθηκε η συχνή κατανάλωση σφολιατοειδών από 20,7% σε 17,9% και η κατανάλωση γλυκών/σοκολάτας από 17% σε 15,1%.

Νέες εθνικές συστάσης για τη διατροφή και την άσκηση

Στο πλαίσιο της εθνικής δράσης, 45 επιστήμονες από όλα τα πανεπιστήμια της χώρας εκπόνησαν τις νέες οδηγίες για τη διατροφή και την άσκηση, οι οποίες έχουν ενσωματώσει τα νέα επιστημονικά δεδομένα που έχουν προκύψει από το 2014 μέχρι σήμερα, όταν εκδόθηκαν οι προηγούμενες διατροφικές συστάσεις. Μελετώντας τις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων, οι επιστήμονες κατέγραψαν χαμηλή πρόσληψη σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης και υψηλή σε κρέας και επεξεργασμένα δημητριακά. Επίσης, η πρόσληψη σε αλάτι υπολογίστηκε σε 10,7 γρ./ημέρα, ποσότητα διπλάσια από αυτήν που συστήνει ο ΠΟΥ. Γενικά, παρατηρείται μια μετατόπιση από το μεσογειακό πρότυπο στην όλο και μεγαλύτερη χρήση επεξεργασμένων τροφίμων, ακόμα και στις ηλικίες άνω των 65 ετών. Και αυτά τα στοιχεία, λήφθηκαν υπόψη στους νέους διατροφικούς οδηγούς.

Οι νέες οδηγίες για τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα διαρθρώνονται σε τέσσερις κατηγορίες:

• Ενήλικες
• Βρέφη, παιδιά, έφηβοι
• Γυναίκες
• Ενήλικες από 65 ετών και πάνω.

Κάποιες μεθοδολογικές διαφορές σε σχέση με τις προηγούμενες οδηγίες, έχουν να κάνουν με το μέγεθος της μερίδας, με την εσωτερική ηλικιακή κατηγοριοποίηση στα παιδιά (γέννηση - 11 μηνών, 1-2 ετών, 2-3 ετών, 4-6 ετών, 7-10 ετών, 11-14 ετών, 15-17 ετών) και στις γυναίκες (αναπαραγωγικές ηλικίες, κύηση, εμμηνόπαυση), αλλά και με την αναφορά σε σύγχρονες διατροφικές πρακτικές (πχ. vegeterianism), καθώς και σε προϊόντα όπως τα φυτικής προέλευσης ροφήματα ως υποκατάστατα γάλακτος.

Για κάθε ομάδα τροφίμων, υπάρχουν συστάσεις ανάλογα με την ηλικία. Για παράδειγμα, στην ομάδα του κρέατος (κόκκινο κρέας, λευκό κρέας, επεξεργασμένο κρέας), συνιστώμενη πρόσληψη για τους ενήλικες είναι έως 1 μερίδα/εβδομάδα άπαχου κόκκινου κρέατος και 1-2 μερίδες/εβδομάδα λευκού κρέατος.

Μία μερίδα κόκκινου ή λευκού κρέατος ισοδυναμεί με 100 γρ. μαγειρεμένου (130-240 γρ. ωμού) κρέατος, δηλαδή μία μπριζόλα, ένα φιλέτο ή ένα μπιφτέκι, όσο το εσωτερικό μίας παλάμης. Σημειώνεται ότι το μέγεθος της μερίδας είναι μειωμένο σε σχέση με το 2014, καθώς η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη συνιστώμενη μερίδα κρέατος στην Ευρώπη.

Η νέα συνιστώμενη πρόσληψη για παιδιά/εφήβους συνολικά, για το κόκκινο και λευκό κρέας είναι:

• 1-2 ετών: μισή μερίδα ενηλίκων (50 γρ.) 3 φορές/εβδομάδα
• 2-3 ετών: μισή μερίδα ενηλίκων (50 γρ.) 3 φορές/εβδομάδα
• 4-6 ετών: μισή μερίδα ενηλίκων (50 γρ.) 3 φορές/εβδομάδα
• 7-10 ετών: μισή μερίδα ενηλίκων (50 γρ.) 3-4 φορές/εβδομάδα
• 11-14 ετών: 1 μερίδα ενηλίκων (100 γρ.) 2-3 φορές/εβδομάδα
• 15-18 ετών: 1,5 μερίδα ενηλίκων (150 γρ.) 2-3 φορές/εβδομάδα.

Για το επεξεργασμένο κρέας, η σύσταση είναι ο περιορισμός της κατανάλωσής του στο ελάχιστο.

Στην ομάδα των γαλακτοκομικών, η συνιστώμενη μερίδα ισοδυναμεί με 200 ml γάλα παστεριωμένο, 200 γρ. γιαούρτι, 200 ml κεφίρ ή ξινόγαλο ή αριάνι.

Για τους ενήλικες, η συνιστώμενη κατανάλωση είναι 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα, με προτίμηση στα ζυμωμένα προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ημέρα, καλό είναι να καταναλώνεται 1 μερίδα από γιαούρτι ή άλλο ζυμωμένο ρόφημα, χωρίς πρόσθετα σάκχαρα ή γεύσεις.

Για τα παιδιά και τους εφήβους, τονίζεται ότι το γάλα και τα γαλακτοκομικά είναι απαραίτητα για την ανάπτυξή τους, καθώς και ότι η συνολική ποσότητα γαλακτοκομικών πρέπει να ακολουθεί τις ενεργειακές ανάγκες κάθε παιδιού. Οι συστάσεις πρόσληψης είναι οι εξής:

• Παιδιά 1-2 ετών: 2 μερίδες την ημέρα, αποκλειστικά πλήρες παστεριωμένο γάλα (3,5%)
• Παιδιά 2-3 ετών: 2 μερίδες την ημέρα, γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα με πλήρη περιεκτικότητα σε λιπαρά.
• Παιδιά 4-6 & 7-10 ετών: 2-3 μερίδες την ημέρα, γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα με πλήρη περιεκτικότητα σε λιπαρά ή ημιαποβουτυρωμένα.
• Παιδιά 11-14 ετών: 3-4 μερίδες την ημέρα, γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα με πλήρη περιεκτικότητα σε λιπαρά ή ημιαποβουτυρωμένα.
• Έφηβοι 15-17 ετών: 3-4 μερίδες την ημέρα, κατά προτίμηση ποικιλία προϊόντων με πλήρη περιεκτικότητα σε λιπαρά ή ημιαποβουτυρωμένα.

Ως προς τη σωματική δραστηριότητα, για τα παιδιά έως 5 ετών, συστήνεται δραστήριο παιχνίδι τουλάχιστον 180 λεπτά/ημέρα. Ειδικά για τα παιδιά έως 2 ετών, συστήνεται να αποφεύγεται η έκθεση σε οθόνη.

Τα παιδιά και οι έφηβοι 5-17 ετών, θα πρέπει να ασκούνται τουλάχιστον κατά μέσο όρο 60 λεπτά την ημέρα, σε μέτρια έως υψηλή ένταση. Οι αερόβιες δραστηριότητες υψηλής έντασης, καθώς και εκείνες που ενισχύουν μύες και οστά, πρέπει να εντάσσονται στο πρόγραμμα τουλάχιστον 3 ημέρες την εβδομάδα.

Οι ολοκληρωμένες συστάσεις διατροφής για όλες τις ομάδες τροφίμων, καθώς και της άσκησης, θα παρουσιαστούν το φθινόπωρο και εντάσσονται στις θεσμικές παρεμβάσεις που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος. Συγκεκριμένα, παραδίδεται ένα πακέτο 19 νομοθετικών προτάσεων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας, για τη μακροπρόθεσμη πρόληψη του φαινομένου της παιδικής παχυσαρκίας.

Διαβάστε επίσης