Έρευνα: Το τι κάνουμε μεταξύ 45 και 65 ετών μπορεί να μας εξασφαλίσει 13 επιπλέον χρόνια χωρίς άνοια
Η αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης και το κάπνισμα στην μέση ηλικία μπορεί να μας σώσουν από χρόνια άνοιας.
Η υπέρταση, ο διαβήτης και το κάπνισμα στην μέση ηλικία μπορεί να επηρεάσουν το χρονικό διάστημα που ένα άτομο ζει χωρίς άνοια. Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι οι ενήλικες χωρίς κανέναν από αυτούς τους αγγειακούς παράγοντες κινδύνου στην ηλικία των 55 ετών έζησαν, κατά μέσο όρο, σχεδόν 13 περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σχέση με εκείνους που είχαν και τους τρεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αποφυγή τους εγγυάται επιπλέον 13 χρόνια χωρίς άνοια, διότι η μελέτη ήταν παρατηρητική. Ενισχύει, όμως, τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η προστασία των αιμοφόρων αγγείων στην μέση ηλικία μπορεί να προστατεύει τον γηράσκων εγκέφαλο.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη για την άνοια
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Neurology, ανέλυσε 12.409 συμμετέχοντες 45-65 ετών από μια μελέτη στις ΗΠΑ για τον κίνδυνο αθηροσκλήρωσης. Η μέση ηλικία τους ήταν 56 έτη και κανένας δεν είχε άνοια στα 55 του. Η αγγειακή υγεία στην μέση ηλικία αξιολογήθηκε με βάση τρεις παράγοντες: υπέρταση, διαβήτης και κάπνισμα.
Κατά τη διάρκεια μιας μέσης παρακολούθησης 26,3 ετών, συνολικά 3.008 συμμετέχοντες εμφάνισαν άνοια και 5.238 πέθαναν χωρίς άνοια.
Από την ηλικία των 55 ετών, τα άτομα χωρίς παράγοντες κινδύνου εκτιμήθηκε ότι είχαν 30,1 έτη χωρίς άνοια. Αυτό μειώθηκε στα 26,3 έτη με έναν παράγοντα, 21,0 με δύο και 17,5 με και τους τρεις, μια διαφορά 12,6 ετών μεταξύ των υγιέστερων ομάδων και των ομάδων υψηλότερου κινδύνου.
Όσοι είχαν και τους τρεις παράγοντες είχαν επίσης 2,69 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σύγκριση με άτομα χωρίς κανέναν.
Γιατί αυτοί οι τρεις παράγοντες είναι σημαντικοί για τον εγκέφαλο;
Και οι τρεις μπορούν να βλάψουν τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο:
- Η υπέρταση μπορεί να τραυματίσει τα μικρά αγγεία και να συμβάλει σε εγκεφαλικά επεισόδια και βλάβες στην λευκή ουσία του εγκεφάλου
- Ο διαβήτης εκθέτει τα αγγεία και τους ιστούς σε επίμονα υψηλή γλυκόζη και πρόσθετο μεταβολικό στρες
- Το κάπνισμα βλάπτει τα τοιχώματα των αγγείων, προάγει τη φλεγμονή και αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου
Αυτές οι επιπτώσεις έχουν σημασία στην μέση ηλικία, επειδή η αγγειακή βλάβη μπορεί να συσσωρευτεί “σιωπηλά” επί χρόνια πριν εμφανιστούν προβλήματα μνήμης ή σκέψης. Προηγούμενη έρευνα αναγνώρισε επίσης την υπέρταση, τον διαβήτη και το κάπνισμα ως ιδιαίτερα σημαντικούς, αλλά τροποποιήσιμους προγνωστικούς παράγοντες άνοιας αργότερα στη ζωή.
Αποδείχνει η μελέτη ότι αυτοί οι 3 παράγοντες προκαλούν άνοια νωρίτερα;
Όχι. Οι συμμετέχοντες δεν ανατέθηκαν τυχαία, για να αναπτύξουν υπέρταση, διαβήτη ή συνήθειες καπνίσματος, επομένως η αιτία και το αποτέλεσμα δεν μπορούν να τεκμηριωθούν.
Οι τρεις παράγοντες μετρήθηκαν σε μία αξιολόγηση μέσης ηλικίας. Οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να καταγράψουν πλήρως τις μεταγενέστερες αλλαγές, όπως η διακοπή του καπνίσματος, η βελτίωση της αρτηριακής πίεσης και η ανάπτυξη διαβήτη. Μια απλή μέτρηση τριών παραγόντων δεν μπορεί επίσης να αντιπροσωπεύει ολόκληρο τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ενός ατόμου.
Επίσης, αξίζει προσοχής το εξής: μέχρι την ηλικία των 95 ετών, η σωρευτική συχνότητα εμφάνισης άνοιας ήταν υψηλότερη μεταξύ των ατόμων χωρίς παράγοντες κινδύνου. Ο κύριος λόγος ήταν ότι οι συμμετέχοντες που είχαν και τους τρεις παράγοντες ήταν πολύ πιο πιθανό να πεθάνουν νωρίτερα, αφήνοντας λιγότερους ζωντανούς με αρκετό χρόνο για να αναπτύξουν άνοια. Η επιβίωση χωρίς άνοια δίνει επομένως μια σαφέστερη εικόνα του πλεονεκτήματος της αγγειακής υγείας.
Σε τι πρέπει να επικεντρωθούν οι άνθρωποι στην μέση ηλικία;
Οι πρακτικοί στόχοι είναι απλοί: μην καπνίζετε, παρακολουθείτε την αρτηριακή σας πίεση και εντοπίστε και διαχειριστείτε εγκαίρως τον διαβήτη ή τον προδιαβήτη.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή, η διατήρηση ενός κατάλληλου βάρους και η λήψη συνταγογραφούμενης θεραπείας μπορούν να βελτιώσουν την αγγειακή υγεία. Αυτά τα μέτρα μειώνουν επίσης τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου, ανεξάρτητα από την τελική τους επίδραση στην άνοια.
Η μέση ηλικία είναι σημαντική, αλλά αυτοί δεν είναι οι μοναδικοί παράγοντες κινδύνου άνοιας. Η ηλικία, η γενετική, η απώλεια ακοής και όρασης, η υψηλή χοληστερόλη, η παχυσαρκία, η σωματική αδράνεια, η κατάθλιψη και η κοινωνική απομόνωση, συμβάλλουν επίσης.
Συχνές Ερωτήσεις
Η ύπαρξη ενός από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου σημαίνει ότι η άνοια είναι αναπόφευκτη;
Όχι βέβαια! Αυξάνουν τον κίνδυνο μεν, αλλά δεν καθορίζουν το μέλλον ενός ατόμου, δε. Η άνοια αναπτύσσεται μέσω ενός σύνθετου μείγματος ηλικίας, γενετικής, υγείας και περιβαλλοντικών επιρροών.
Συμπέρασμα
Τα υγιή αιμοφόρα αγγεία στα 55 χρόνια ζωής συσχετίστηκαν με σημαντικά περισσότερα χρόνια ζωής χωρίς άνοια. Η αποφυγή του καπνίσματος και η πρόληψη ή ο έλεγχος της υπέρτασης και του διαβήτη δεν μπορούν να εγγυηθούν την πρόληψη της άνοιας, αλλά αποτελούν τροποποιήσιμους στόχους με οφέλη τόσο για την υγεία του εγκεφάλου όσο και για την καρδιαγγειακή υγεία.
Πηγές:
