Το πρώτο ρομπότ αιμοληψίας πήρε έγκριση στις ΗΠΑ και το 82% των ασθενών το εμπιστεύεται

Snapshot

• Το πρώτο αυτόνομο ρομποτικό σύστημα αιμοληψίας που έλαβε έγκριση από τον FDA, μπορεί να εκτελεί πλήρως τη διαδικασία λήψης φλεβικού αίματος χωρίς άμεση ανθρώπινη παρέμβαση.
• Σε πολυκεντρική μελέτη, το σύστημα πέτυχε 94,5% επιτυχή αιμοληψία με την πρώτη προσπάθεια.
• Η αυτοματοποίηση της αιμοληψίας μέσω ρομποτικής αναμένεται να μειώσει τον χρόνο αναμονής και να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της έλλειψης ειδικευμένου προσωπικού.

Snapshot powered by AI

Λήψη αίματος με την πρώτη προσπάθεια, ορθή ποιότητα δείγματος, μικρότερος πόνος ή παρόμοιος με εκείνον της συμβατικής αιμοληψίας: το πρώτο αυτόνομο ρομπότ αιμοληψίας, το οποίο πήρε πρόσφατα το «πράσινο φως» και στις ΗΠΑ, φέρνει πλέον τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη ακόμη και στις πιο υχνές και φαινομενικά απλές ιατρικές πράξεις. Η ανθρώπινη επίβλεψη, όμως, είναι και εδώ απαραίτητη.

Το αυτόνομο ρομποτικό σύστημα αιμοληψίας «Aletta» μπορεί να πραγματοποιεί ολόκληρη τη διαδικασία λήψης φλεβικού αίματος, χωρίς άμεσο χειρισμό της βελόνας από επαγγελματία υγείας. Η εγκριτική απόφαση του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA και χαρακτηρίζεται ως ορόσημο για την ενσωμάτωση της ρομποτικής στην καθημερινή κλινική πράξη.

Όπως εξηγούν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), η τεχνολογία του Aletta συνδυάζει εγγύς υπέρυθρη απεικόνιση (near-infrared imaging), υπερηχογραφία, Doppler υπερηχογραφία, τεχνητή νοημοσύνη και ρομποτική υψηλής ακρίβειας.

Έμφαση στην ασφάλεια

Το σύστημα αναλύει την ανατομία των αγγείων, εντοπίζει την κατάλληλη φλέβα και την διακρίνει από τις αρτηρίες, πριν προχωρήσει στην παρακέντηση. Στη συνέχεια, αυτοματοποιείται όλη η διαδικασία. Το σύστημα εφαρμόζει την περίδεση, απολυμαίνει το δέρμα, πραγματοποιεί την εισαγωγή της βελόνας, συλλέγει το αίμα, αλλάζει αυτόματα τα απαιτούμενα σωληνάρια, απορρίπτει τη βελόνα και στο τέλος τοποθετεί επίδεσμο στο σημείο της παρακέντησης.

Στην πολυκεντρική ευρωπαϊκή μελέτη ADOPT, που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Clinical Chemistry, το αυτόνομο σύστημα πέτυχε επιτυχή αιμοληψία με την πρώτη παρακέντηση στο 94,5% των περιπτώσεων. Η επίδοση παρέμεινε υψηλή ακόμη και σε υποομάδες, στις οποίες η φλεβική πρόσβαση μπορεί να είναι δυσκολότερη, όπως ηλικιωμένοι, άτομα με παχυσαρκία και ασθενείς που ανέφεραν ιστορικό δύσκολης αιμοληψίας.

Εξίσου σημαντική είναι η ποιότητα του δείγματος, επισημαίνουν οι επιστήμονες του ΕΚΠΑ. Το ποσοστό αιμόλυσης ήταν μόλις 0,3%, ενώ ανεπιθύμητα συμβάντα καταγράφηκαν στο 0,6% των περιπτώσεων και ήταν όλα ήπια, χωρίς μέτριας ή σοβαρής βαρύτητας συμβάματα.

Η αποδοχή από τους ίδιους τους ασθενείς ήταν επίσης υψηλή: 90% ανέφεραν ότι ο πόνος ήταν μικρότερος ή παρόμοιος με εκείνον της συμβατικής αιμοληψίας, ενώ 82% δήλωσαν ότι σε μελλοντική αιμοληψία είτε θα προτιμούσαν το ρομποτικό σύστημα είτε δεν θα είχαν προτίμηση μεταξύ αυτού και της κλασικής διαδικασίας.

Παρά τον υψηλό βαθμό αυτονομίας, η ανθρώπινη επίβλεψη παραμένει απαραίτητη. Ένας εκπαιδευμένος επαγγελματίας αιμοληψίας μπορεί να επιβλέπει έως τρία συστήματα ταυτόχρονα, γεγονός που θα μπορούσε να αυξήσει τη δυναμικότητα των μονάδων αιμοληψίας και να περιορίσει τις καθυστερήσεις.

Επίσης, εάν το σύστημα δεν αναγνωρίσει κατάλληλη φλέβα, δεν επιχειρεί παρακέντηση. Παράλληλα, εάν ο ασθενής κινηθεί υπερβολικά κατά τη διαδικασία, η βελόνα αποσυνδέεται αυτόματα και η αιμοληψία διακόπτεται, ενώ πρόσθετοι αισθητήρες μπορούν να αναστείλουν τη διαδικασία και να ειδοποιήσουν τον επόπτη, όταν ανιχνεύονται δυνητικά μη ασφαλείς συνθήκες.

Στα ευρωπαϊκά νοσοκομεία

Η κλινική χρήση του ρομποτικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιτραπεί από το 2024, ενώ βρίσκεται σε διαδικασία σταδιακής εφαρμογής σε ευρωπαϊκά νοσοκομεία και εργαστήρια. Η απόφαση του FDA τον Αύγουστο του 2026 αποτελεί, ωστόσο, ένα ακόμη σημαντικό βήμα, καθώς δημιουργεί για πρώτη φορά στις ΗΠΑ ξεχωριστή ρυθμιστική κατηγορία για αυτόνομα ρομποτικά συστήματα αιμοληψίας.

Όπως επισημαίνεται, η δυνατότητα αυτοματοποίησης μιας εξαιρετικά συχνής, επαναλαμβανόμενης και απαιτητικής σε ανθρώπινους πόρους διαδικασίας, μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού, στη μείωση του χρόνου αναμονής και στην τυποποίηση της ποιότητας των δειγμάτων.

Τέλος, το Aletta δεν σηματοδοτεί την κατάργηση του επαγγελματία υγείας, αλλά μια διαφορετική κατανομή των ρόλων: η ρομποτική αναλαμβάνει την τυποποιημένη τεχνική πράξη, ενώ ο άνθρωπος διατηρεί την επίβλεψη, την κλινική κρίση και την ευθύνη για την ασφάλεια του ασθενούς. Η αιμοληψία μπορεί να φαίνεται μια μικρή πράξη μέσα στην πολυπλοκότητα της σύγχρονης ιατρικής, η πλήρης αυτοματοποίησή της, όμως, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική αρχίζουν να μετασχηματίζουν την καθημερινή λειτουργία της υγειονομικής περίθαλψης, καταλήγουν οι επιστήμονες του ΕΚΠΑ.

Διαβάστε επίσης