Ο κόσμος θα τελειώσει σε δύο εβδομάδες, Παρασκευή και 13 - Η ζοφερή πρόβλεψη από το μακρινό 1960
Οι ισχυρισμοί μιας μελέτης με βάσεις στο... παρελθόν
Snapshot
- Ο φυσικός Χάιντ φον Φόρστερ προέβλεψε το 1960 ότι ο κόσμος θα τελειώσει στις 13 Νοεμβρίου 2026 λόγω υπερπληθυσμού.
- Η πρόβλεψη βασίστηκε στην ιδέα ότι ο πληθυσμός θα αυξανόταν απεριόριστα αν συνεχιζόταν ο ρυθμός αύξησης των δύο τελευταίων χιλιετιών.
- Οι προβλέψεις υπερπληθυσμού αποδείχθηκαν λανθασμένες, καθώς το ποσοστό γεννήσεων έχει μειωθεί σημαντικά από το 1960.
- Η αύξηση του πληθυσμού οφειλόταν κυρίως σε βελτιώσεις στην ιατρική, την υγιεινή και την παραγωγή τροφίμων, και όχι σε αυξημένη αναπαραγωγή.
- Σήμερα, μεγαλύτερος φόβος είναι η μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού, με προβλέψεις για κορύφωση γύρω στο 2084 και μελλοντικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Απομένουν μόλις δύο εβδομάδες πριν ο κόσμος τελειώσει, και φυσικά θα είναι Παρασκευή και 13.
Ή τουλάχιστον αυτό ισχυρίζεται μία περίεργη μελέτη του 1960 που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science, ο φυσικός του Πανεπιστημίου του Ιλινόις Χάιντς φον Φόρστερ προέβλεψε ότι η Ημέρα της Κρίσης θα έρθει στις 13 Νοεμβρίου 2026.
Ο Αυστροαμερικανός φυσικός του Πανεπιστημίου του Ιλινόις, Χάιντς φον Φόρστερ πίστευε συγκεκριμένα ότι ο πληθυσμός μας θα αυξανόταν σε σημείο συνωστισμού.
«Μέχρι εκείνη την ημερομηνία, ο ανθρώπινος πληθυσμός θα πλησιάσει το άπειρο αν συνεχίσει να αυξάνεται με τον ρυθμό που αυξήθηκε τις τελευταίες δύο χιλιετίες», ανέφερε η μελέτη. «Τα δισέγγονα των δισέγγονών μας δεν θα πεθάνουν από την πείνα. Θα πεθάνουν από τον υπερπληθυσμό».
Αν και σίγουρα αμφιλεγόμενη μεταξύ των δημογράφων, αυτή η καταστροφική πρόβλεψη φαινόταν να αντανακλά τις δημογραφικές τάσεις της εποχής. Οι φόβοι εντάθηκαν οκτώ χρόνια αργότερα, όταν ο βιολόγος Πολ Ρ. Έρλιχ δημοσίευσε το «The Population Bomb» («Η δημογραφική βόμβα»), το οποίο θεωρείται η πιο σημαίνουσα μελέτη για την τάση του υπερπληθυσμού, όπως ανέφερε το περιοδικό Popular Science.
Στη συνέχεια, στα μισά της διαδρομής προς τη λεγόμενη «Ημέρα της Αποκάλυψης» το 1993, οι προβλέψεις άρχισαν να ξεπερνούν την πραγματική πορεία του πληθυσμού.
Σήμερα, το παγκόσμιο ποσοστό γεννήσεων είναι περίπου το μισό από ό,τι ήταν το 1960, πράγμα που σημαίνει ότι — εκτός αν συμβεί κάποια αποκάλυψη λόγω τεχνητής νοημοσύνης ή πυρηνικού πολέμου — η 13η Νοεμβρίου θα περάσει χωρίς περιστατικά.
Γιατί η «δημογραφική βόμβα» δεν εξερράγη όπως είχαν προβλέψει οι von Foerster και Ehrlich; Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν την αύξηση του πληθυσμού.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 24 εκτιμήσεις για τον παγκόσμιο πληθυσμό που χρονολογούνται από 2.000 χρόνια πριν, βασιζόμενη στην υπόθεση ότι η ικανότητα των ανθρώπων για καινοτομία και συνεργασία θα τροφοδοτούσε μια ατέρμονη δημογραφική έκρηξη.
Αυτό ωστόσο που δεν συνειδητοποίησαν, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς σε θέματα πληθυσμού, ήταν ότι αυτή η αύξηση τροφοδοτούνταν στην πραγματικότητα από τις προόδους στην ιατρική, την υγιεινή και την παραγωγή τροφίμων, οι οποίες επέτρεπαν σε περισσότερα παιδιά να επιβιώσουν, και όχι απλώς από το γεγονός ότι οι άνθρωποι έκαναν περισσότερα παιδιά.
Στην πραγματικότητα, μόλις βελτιώθηκαν τα ποσοστά θνησιμότητας, οι οικογένειες άρχισαν να κάνουν λιγότερα παιδιά, ειδικά με την εξάπλωση των αντισυλληπτικών μεθόδων και την αστικοποίηση.
Ουσιαστικά, οι θεωρίες των Von Foerster και Ehrlich βασίζονταν ουσιαστικά σε μια δημογραφική έκρηξη που κορυφώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και είχε αρχίσει να εξασθενεί. Όπως το έθεσε ο Joel Cohen, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια και μαθηματικός βιολόγος, «και οι δύο είχαν δίκιο κοιτώντας προς το παρελθόν, αλλά έκαναν λάθος κοιτώντας προς το μέλλον».
Σήμερα, η μείωση του πληθυσμού αποτελεί μεγαλύτερο φόβο. Πρόσφατες προβλέψεις από τις «Παγκόσμιες Προοπτικές Πληθυσμού» των Ηνωμένων Εθνών δείχνουν ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα φτάσει στο ανώτατο όριο των 10,3 δισεκατομμυρίων το 2084, πριν αρχίσει να μειώνεται.
Οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι αυτή η στασιμότητα θα αποδειχθεί πιο προβληματική από τον υπερπληθυσμό, οδηγώντας σε προβλήματα που κυμαίνονται από οικονομικές υφέσεις έως υπερφορτωμένα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Εν τω μεταξύ, οι ειδικοί στον τομέα της τεχνολογίας φοβούνται ότι η αποκάλυψη θα μπορούσε να επιταχυνθεί από την άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης.
