Επιστήμονες εντοπίζουν μυστηριώδες ραδιοσήμα στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής
Το σήμα εντοπίστηκε στις παρατηρήσεις του αστρικού συστήματος K2-155
Snapshot
- Επιστήμονες ανίχνευσαν ένα μυστηριώδες ραδιοσήμα, το NBS 260108, από το αστρικό σύστημα K2-155, 238 έτη φωτός μακριά, με το τηλεσκόπιο FAST της Κίνας.
- Το σήμα εμφανίστηκε μόνο στη δέσμη που ήταν στραμμένη προς το K2-155 και παρουσίασε σταδιακή μετατόπιση συχνότητας, χαρακτηριστικό που ερευνάται ως πιθανή ένδειξη τεχνολογικής προέλευσης.
- Η ανίχνευση του σήματος δεν αποτελεί απόδειξη εξωγήινης ζωής, καθώς απαιτούνται περαιτέρω έλεγχοι για να αποκλειστεί η ανθρώπινη παρεμβολή ή άλλες πηγές.
- Το τηλεσκόπιο FAST, με διάμετρο 500 μέτρα, έχει υψηλή ευαισθησία και συλλέγει ασθενή ραδιοσήματα, επιτρέποντας την ανίχνευση τέτοιων σήματων από μακρινούς πλανήτες.
- Ο πλανήτης K2-155d, κοντά στην κατοικήσιμη ζώνη του αστέρα του, αποτελεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης λόγω των πιθανών ευνοϊκών συνθηκών για ζωή.
Οι επιστήμονες που αναζητούν εξωγήινη ζωή εντόπισαν ένα μυστηριώδες ραδιοσήμα, το οποίο προκαλεί το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.
Μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής Κινέζους επιστήμονες ανίχνευσε το σήμα, δοκιμάζοντας ένα νέο λογισμικό σε ήδη υπάρχοντα δεδομένα από το τηλεσκόπιο FAST της Κίνας, το μεγαλύτερο μονοκάτοπτρο ραδιοτηλεσκόπιο στον κόσμο.
Το σήμα εντοπίστηκε στις παρατηρήσεις του αστρικού συστήματος K2-155, το οποίο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 238 ετών φωτός από τη Γη και φιλοξενεί τρεις πλανήτες τύπου «υπερ-Γης». Ένας από αυτούς βρίσκεται κοντά στην κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του.
Το σήμα, που ονομάστηκε NBS 260108, εμφανίστηκε ως ένας σταθερός ραδιοφωνικός τόνος, συγκεντρωμένος γύρω από μία συγκεκριμένη συχνότητα.
Τα σήματα με τόσο στενό εύρος συχνοτήτων αποτελούν βασικό στόχο στην αναζήτηση εξωγήινης τεχνολογίας, καθώς οι φυσικές κοσμικές διεργασίες σπάνια παράγουν τέτοιου είδους εκπομπές, ενώ οι τεχνητοί πομποί μπορούν να τις δημιουργήσουν.
Το συγκεκριμένο σήμα ξεχώρισε επειδή εμφανίστηκε αποκλειστικά στη δέσμη του τηλεσκοπίου που ήταν στραμμένη προς το K2-155, χωρίς να καταγραφεί αντίστοιχη ένδειξη στις υπόλοιπες 18 δέσμες.
Επιπλέον, η συχνότητά του μετατοπιζόταν σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, ένα χαρακτηριστικό που εξετάζουν οι επιστήμονες όταν αναζητούν εκπομπές από μακρινές τεχνολογικές πηγές.
Οι ερευνητές περιέγραψαν την έρευνά τους ως μια προσπάθεια να δοθεί απάντηση σε «ένα από τα παλαιότερα επιστημονικά ερωτήματα της ανθρωπότητας: αν υπάρχει ευφυής ζωή πέρα από τη Γη».
Ωστόσο, ο εντοπισμός ενός ασυνήθιστου σήματος και η εξακρίβωση της προέλευσής του αποτελούν δύο διαφορετικές προκλήσεις.
«Η δημιουργία υποψηφίων σημάτων και η ερμηνεία τους θα πρέπει να παραμένουν διακριτές διαδικασίες», σημείωσαν οι επιστήμονες.
Με άλλα λόγια, το λογισμικό μπορεί να εντοπίσει κάτι που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει εξακριβωθεί τι το προκάλεσε.
Η ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι οι επόμενες βελτιώσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη σύγκριση των αρχικών καταγραφών και από τις 19 δέσμες του τηλεσκοπίου, ώστε να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια η θέση και η κίνηση του σήματος.
Αυτοί οι πρόσθετοι έλεγχοι θα μπορούσαν να προσφέρουν ισχυρότερα στοιχεία στους επιστήμονες, προκειμένου να διακρίνουν τις εκπομπές που προέρχονται από το Διάστημα από τις παρεμβολές που δημιουργούνται από ανθρώπινες τεχνολογίες ή τον ίδιο τον εξοπλισμό.
Το τεράστιο τηλεσκόπιο της Κίνας
Η τεράστια επιφάνεια συλλογής του FAST το καθιστά ιδιαίτερα ευαίσθητο στον εντοπισμό αδύναμων ραδιοσημάτων από το Διάστημα.
Κατασκευασμένο μέσα σε μια φυσική κοιλότητα στη νοτιοδυτική Κίνα, το κάτοπτρό του έχει διάμετρο περίπου 500 μέτρα και καλύπτει επιφάνεια αντίστοιχη με περίπου 30 γήπεδα ποδοσφαίρου.
Αυτή η τεράστια επιφάνεια συλλέγει ασθενή ραδιοκύματα από το Διάστημα, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εντοπίζουν σήματα που θα μπορούσαν να διαφύγουν από μικρότερα τηλεσκόπια.
Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Astronomical Journal, αξιολόγησε το λογισμικό χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις του FAST από 33 πλανητικά συστήματα, οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί το 2021.
Οι υπερ-Γαίες είναι πλανήτες μεγαλύτεροι από τη Γη, αλλά μικρότεροι από τους παγωμένους γίγαντες, όπως ο Ποσειδώνας και ο Ουρανός.
Το K2-155 αποτέλεσε έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα στόχο, καθώς ο εξωτερικός πλανήτης του συστήματος, K2-155d, βρίσκεται κοντά στην κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του. Πρόκειται για την περιοχή όπου οι συνθήκες θα μπορούσαν να επιτρέψουν την ύπαρξη υγρού νερού στην επιφάνεια ενός πλανήτη.
Ο συγκεκριμένος πλανήτης έχει ακτίνα περίπου 1,6 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης και ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από το άστρο του σε περίπου 40,7 ημέρες.
«Η υπερ-Γη αυτού του συστήματος, η οποία βρίσκεται στην κατοικήσιμη ζώνη, το καθιστά έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα στόχο για την αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης», ανέφερε η ερευνητική ομάδα.
Ένα έτος φωτός αντιστοιχεί σε περίπου 9,46 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα, δηλαδή στην απόσταση που διανύει το φως μέσα σε ένα έτος.
Αντί να αναζητούν βιολογικά ίχνη, οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε ραδιοεκπομπές που θα μπορούσαν να αποτελούν ενδείξεις τεχνολογίας ανεπτυγμένης από έναν προηγμένο εξωγήινο πολιτισμό.
Η κίνηση ενός μακρινού πομπού σε σχέση με τη Γη μπορεί να προκαλέσει μετατόπιση της συχνότητας του σήματός του με την πάροδο του χρόνου, δημιουργώντας μια χαρακτηριστική καμπύλη στα δεδομένα του τηλεσκοπίου.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το σήμα μετατοπιζόταν σταδιακά προς χαμηλότερη ραδιοσυχνότητα, όπως ένας ραδιοφωνικός σταθμός που μετακινείται αργά προς χαμηλότερες συχνότητες στην κλίμακα του δέκτη.
Το γεγονός ότι εμφανίστηκε μόνο σε μία από τις 19 δέσμες λήψης του FAST αποτέλεσε αρχικά έναν ακόμη λόγο για να εξεταστεί προσεκτικά. Η συγκεκριμένη δέσμη ήταν στραμμένη προς το K2-155, ενώ στις υπόλοιπες 18 δεν καταγράφηκε αντίστοιχο σήμα.
Στα διαγράμματα των ερευνητών, το σήμα εμφανιζόταν ως μια λεπτή, ελαφρώς κεκλιμένη γραμμή πάνω στο υπόλοιπο υπόβαθρο. Η γραμμή αυτή αποτύπωνε τον τρόπο με τον οποίο μεταβαλλόταν η συχνότητά του με την πάροδο του χρόνου.
Το FAST κατέγραψε το σήμα μέσω της δέσμης λήψης που ήταν στραμμένη προς το K2-155. Οι υπόλοιπες 18 δέσμες, οι οποίες παρακολουθούσαν ταυτόχρονα γειτονικές περιοχές του ουρανού, δεν εμφάνισαν αντίστοιχη ένδειξη.
Το σήμα παρουσίασε επίσης μια χαρακτηριστική απόκριση στα δύο κανάλια πόλωσης του τηλεσκοπίου, τα οποία μετρούν διαφορετικούς προσανατολισμούς των ραδιοκυμάτων.
Εμφανίστηκε έντονα στο κανάλι YY, αλλά απουσίαζε από το δεύτερο κανάλι, με την ονομασία XX. Στο κανάλι YY, ο λόγος σήματος προς θόρυβο ήταν περίπου 23, μια μέτρηση που δείχνει πόσο καθαρά ξεχωρίζει ένα σήμα από τον θόρυβο του περιβάλλοντος. Όταν συνδυάστηκαν τα δύο κανάλια, η αντίστοιχη τιμή διαμορφώθηκε περίπου στο 15.
Η παρατήρηση πραγματοποιήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2021, στο πλαίσιο μιας σειράς καταγραφών που περιλάμβανε επίσης τα άστρα K2-18, GJ-9066 και Ross 128.
Οι ερευνητές εντόπισαν και άλλα στενά ραδιοσήματα σε κοντινές συχνότητες κατά τη διάρκεια των συγκεκριμένων παρατηρήσεων, ωστόσο τα χαρακτηριστικά τους ήταν διαφορετικά.
Το σήμα από το K2-18 ήταν ιδιαίτερα ασθενές, εκείνο από το GJ-9066 παρουσίαζε ελάχιστη μετατόπιση συχνότητας, ενώ το σήμα από το Ross 128 εμφανίστηκε σε ελαφρώς διαφορετική συχνότητα.
Σε κάθε περίπτωση, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η ανίχνευση του NBS 260108 δεν αποτελεί απόδειξη εξωγήινης ζωής. Απαιτούνται πρόσθετες παρατηρήσεις και έλεγχοι για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πραγματικό σήμα από το Διάστημα ή για κάποια μορφή ανθρώπινης παρεμβολής.
