Καιρός: Οι καταβάτες άνεμοι που ευτυχώς δεν ήλθαν και η εφιαλτική σύγκριση με το Μάτι
Τι συνέβη και οι προβλέψεις για συνθήκες όμοιες με την εθνική τραγωδία του 2018 δεν έγιναν, ευτυχώς, αληθείς - O Γιάννης Καλλιάνος αναλύει στο Newsbomb τις πυρομετεωρολογικές συνθήκες που επικράτησαν στην Αττική
Snapshot
- Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης προειδοποίησε για καιρικές συνθήκες παρόμοιες με τη φονική πυρκαγιά του Ματιού του 2018.
- Οι καταβάτες άνεμοι που προβλέφθηκαν δεν είχαν την ένταση που αρχικά υπολογίστηκε.
- Οι άνεμοι στην Αττική ήταν ήπιοι, γύρω στα 5-6 μποφόρ, αποτρέποντας την επανάληψη της τραγωδίας.
- Στην Κεντρική Στερεά και τη Θεσσαλία οι καταβάτες άνεμοι συνέβαλαν στην αύξηση της θερμοκρασίας έως και 43,5°C.
- Η διεύθυνση των ανέμων ήταν παρόμοια με εκείνη του Ματιού, αλλά η χαμηλότερη ένταση απέτρεψε έκτακτα γεγονότα.
Μεγάλη ανησυχία προκάλεσαν οι δηλώσεις του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελου Τουρνά, πριν από 48 ώρες, όταν προειδοποίησε ότι τα χαρακτηριστικά του καιρού θα «προσομοιάζουν με εκείνα που επικρατούσαν κατά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι», με τους «καταβάτες ανέμους» που προβλέπονταν για την Τετάρτη 22 Ιουλίου να ξυπνούν εφιαλτικές μνήμες.
Όπως είναι λογικό, οι συνειρμοί με την εθνική τραγωδία του 2018, άμεσα κινητοποίησε τον κρατικό μηχανισμό. Την ίδια ώρα οι μετεωρολόγοι έκρουσαν το «καμπανάκι» για το κοκτέιλ πολύ υψηλής ζέστης και τους καταβάτες ανέμους, οι οποίοι ευτυχώς δεν είχαν την ένταση που είχε υπολογιστεί αρχικώς, ενώ, και η διεύθυνσή τους τελικά ήταν βορειοδυτική.
Το Newsbomb επικοινώνησε με τον μετεωρολόγο και βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννη Καλλιάνο, ο οποίος και εξήγησε τι ακριβώς συνέβη στην Αττική εν μέσω καύσωνα και πώς οι άνεμοι δεν έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στη δημιουργία ενός εύφλεκτου σκηνικού.
«Είχε 6-7 μποφόρ, καταβάτες Βορειοδυτικούς ανέμους από το μεσημέρι της Τετάρτης και στη συνέχεια. Όχι τόσο στην Αττική, όσο στην Κεντρική Στερεά και στη Θεσσαλία. Εκεί πράγματι αυτοί οι καταβάτες "βοήθησαν" να ανέβει η θερμοκρασία παραπάνω, γι'αυτό και στην Κεντρική Στερεά η θερμοκρασία έφτασε ακόμη και τους 43,5°C τοπικά. Στην Αττική, οι καταβάτες άνεμοι είχαν μια ήπια ενίσχυση γύρω στα 5-6 μποφόρ, γι' αυτό και η μέγιστη θερμοκρασία χθες δεν σημειώθηκε στο Σύνταγμα αλλά στην περιοχή της Αυλώνας (41,1°C). Οι διευθύνσεις των ανέμων προφανώς και προσομοίαζαν με αυτούς που είχαμε στο Μάτι αλλά η ένταση τους δεν ήταν τέτοια», ανέφερε ο έμπειρος μετεωρολόγος Γιάννης Καλλιάνος στο Newsbomb.
Ήταν άστοχη η μετεωρολογική πρόβλεψη;
Μια ημέρα μετά τον καύσωνα και πλέον με την θερμοκρασία να έχει πέσει αρκετά, η ερώτηση είναι εύλογη: Ήταν μια μετεωρολογική αστοχία η πρόβλεψη για καταβάτες ανέμους και ριπές που θα θυμίζουν την τραγική 23η Ιουλίου του 2018;
Η απάντηση είναι «όχι». Τα δεδομένα της ατμόσφαιρας διαρκώς διαφορποιούνται ενώ έχοντας ως βάση της πρόβλεψης το πυρομετεωρολογικό παρελθόν που έφερε την τραγωδία στο Μάτι, οι μετεωρολόγοι και το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας θέλησαν προφανώς να επιστήσουν την προσοχή των πολιτών.
Να σημειωθεί δε, πως η πρόβλεψη μέχρι και αργά το μεσημέρι της Τετάρτης (22/07) ήταν πως οι καταβάτες στην Αττική θα έκαναν την εμφάνισή τους και με μορφή δυτικών ανέμων. Η πρόβλεψη ευτυχώς δεν επαληθεύτηκε και οι πυρομετεωρολογικές συνθήκες στην Αττική δεν έμοιαζαν καθόλου με την εφιαλτική 23η Ιουλίου του 2018.
Τι είναι οι «καταβάτες άνεμοι» που κατέστρεψαν Μάουι και Μάτι
Οι καταβάτες άνεμοι είναι άνεμοι που δημιουργούνται όταν ο αέρας κινείται από τις ορεινές περιοχές προς τις χαμηλότερες πεδινές ή παράκτιες ζώνες. Καθώς ο αέρας κατεβαίνει στις πλαγιές, συμπιέζεται και θερμαίνεται, με αποτέλεσμα να γίνεται συνήθως ξηρός και θερμότερος.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως καταβατικός άνεμος και μπορεί να προκαλέσει απότομη άνοδο της θερμοκρασίας, πολύ χαμηλή υγρασία και αυξημένο κίνδυνο εξάπλωσης πυρκαγιών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι βόρειοι καταβάτες άνεμοι στην Ελλάδα, όπως οι άνεμοι που κατεβαίνουν από την Πίνδο, τον Όλυμπο ή άλλους ορεινούς όγκους προς τις πεδιάδες. Αν και ξεκινούν από ψυχρότερες περιοχές, κατά την κάθοδό τους θερμαίνονται και μπορεί να δημιουργήσουν συνθήκες έντονης ζέστης.
Οι καταβάτες άνεμοι διαφέρουν από τους απλούς βόρειους ανέμους, καθώς η θέρμανσή τους δεν οφείλεται στην προέλευσή τους αλλά στη μετατροπή της δυναμικής ενέργειας σε θερμότητα κατά την κάθοδο του αέρα. Ένα γνωστό διεθνές παράδειγμα είναι ο Föhn στις Άλπεις, που μπορεί να ανεβάσει απότομα τη θερμοκρασία στις βόρειες πλαγιές.
