El Niño: Έξι πράγματα που πρέπει να γνωρίζουμε για το φαινόμενο σύμφωνα με τους επιστήμονες
Πολλοί άνθρωποι έχουν μπερδευτεί σχετικά με το πώς μπορεί να τους επηρεάσει το φαινόμενο
Snapshot
- Κάθε φαινόμενο El Niño είναι μοναδικό και δεν προκαλεί πάντα τις ίδιες καιρικές επιπτώσεις, καθώς αλληλεπιδρά με άλλους κλιματικούς παράγοντες.
- Το El Niño μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις σε ορισμένες περιοχές, όπως η μείωση των τυφώνων στον Ατλαντικό και θερμότερους χειμώνες σε μέρη των ΗΠΑ.
- Τα κύματα Kelvin μεταφέρουν θερμότητα κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού και αυξάνουν τη στάθμη της θάλασσας κατά μήκος των ακτών, αλλά δεν είναι ορατά ως κύματα στην επιφάνεια.
- Η σχέση μεταξύ El Niño και ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής είναι υπό διερεύνηση, με κάποιες μελέτες να δείχνουν ενίσχυση των επεισοδίων El Niño λόγω της αλλαγής του κλίματος.
- Το El Niño είναι φυσικό φαινόμενο μεγάλης διάρκειας που αυξάνει τις πιθανότητες ακραίων καιρικών φαινομένων, χωρίς να αποτελεί καταιγίδα από μόνο του ή να έχει άμεση επίδραση σε ημερήσια βάση.
Καθώς καθίσταται σχεδόν βέβαιη η εμφάνιση ενός «σούπερ El Niño» που θα καταρρίψει κάθε ρεκόρ, οι επιστήμονες που το προβλέπουν και το μελετούν έχουν κατακλυστεί από ερωτήματα του Τύπου και του κοινού.
Αν και ο όρος «El Niño» φαίνεται να είναι ευρέως γνωστός, πολλοί άνθρωποι έχουν μπερδευτεί σχετικά με το πώς μπορεί να τους επηρεάσει το φαινόμενο και τη σύνδεσή του με ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ακολουθούν τα έξι βασικά σημεία που προκαλούν σύγχυση σχετικά με το El Niño, όπως μεταφέρθηκαν στο CNN από μετεωρολόγους και κλιματολόγους.
Κάθε El Niño είναι διαφορετικό
Οι επιστήμονες μιλούν συχνά για τις πιθανές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα να είναι εύκολο να υποθέσει κανείς ότι όλα τα φαινόμενα El Niño έχουν τις ίδιες συνέπειες, ότι, για παράδειγμα, μια χρονιά El Niño θα φέρει περισσότερες βροχοπτώσεις στην Καλιφόρνια. Ωστόσο, κάθε φαινόμενο El Niño είναι στην πραγματικότητα ξεχωριστό. Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι το «σούπερ El Niño» της περιόδου 2015-2016 δεν έφερε τις υπερβολικές βροχοπτώσεις που αναμένονταν στην Καλιφόρνια, παρά τις προβλέψεις -που βασίζονταν σε προηγούμενα αντίστοιχα φαινόμενα- ότι θα συνέβαινε κάτι τέτοιο.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους τα φαινόμενα El Niño παρουσιάζουν αυτή την ιδιαίτερη φύση είναι ότι δεν δρουν μεμονωμένα, αλλά αλληλεπιδρούν με άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τα καιρικά πρότυπα, όπως ο πολικός στρόβιλος και διάφοροι ωκεάνιοι και ατμοσφαιρικοί κύκλοι του καιρού και του κλίματος.
Σύμφωνα με τον έμπειρο ερευνητή του El Niño, Μάικλ ΜακΦάντεν, το φαινόμενο εμφανίζεται με διάφορες μορφές και μεγέθη, και «δεν υπάρχουν δύο φαινόμενα ακριβώς ίδια». «Υπάρχει τεράστιος βαθμός χάους στο κλιματικό σύστημα», δήλωσε ο ίδιος.
Το El Niño μπορεί να είναι και καλή είδηση... για κάποιους
Είναι εύκολο να θεωρήσει κανείς το El Niño -και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που αυτό προκαλεί- ως κάτι αποκλειστικά αρνητικό. Ωστόσο, ορισμένες περιοχές μπορούν να ωφεληθούν από αυτόν τον κλιματικό κύκλο. Για παράδειγμα, η περίοδος των τυφώνων στον Ατλαντικό ήταν ασυνήθιστα ήπια φέτος, με τον σχηματισμό ενός μόνο τυφώνα μέχρι στιγμής.
Αυτή η έλλειψη καταιγίδων συνδέεται άμεσα με το El Niño και τον τρόπο με τον οποίο αυτό δημιουργεί ισχυρούς ανέμους στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας πάνω από τον τροπικό Ατλαντικό. Οι άνεμοι αυτοί τείνουν να διαλύουν τις τροπικές καταιγίδες και τους τυφώνες στα αρχικά τους στάδια, προτού προλάβουν να προκαλέσουν ζημιές. Επιπλέον, ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ ενδέχεται να έχουν θερμότερους από τον μέσο όρο χειμώνες κατά τη διάρκεια των ετών που εκδηλώνεται το φαινόμενο El Niño, γεγονός που μειώνει το κόστος θέρμανσης.
Φυσικά, το El Niño εξακολουθεί να αποτελεί δυσάρεστη εξέλιξη για άλλες περιοχές. Ενώ το φαινόμενο εμπόδισε τον σχηματισμό τυφώνων στον Ατλαντικό, ταυτόχρονα οδήγησε σε έντονη δραστηριότητα τυφώνων στον ανατολικό και κεντρικό Ειρηνικό, με τρεις καταιγίδες να πλήττουν τη Χαβάη μέσα σε μία μόνο περίοδο.
Δεν μπορείς να κάνεις σερφ σε ένα κύμα Kelvin
Τα κύματα Kelvin διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό και τη διατήρηση ενός φαινομένου El Niño, ωστόσο οι επιπτώσεις τους γίνονται αισθητές κυρίως κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, όπου μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες θερμότητας από τον δυτικό Ειρηνικό προς τον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό.
«Ένα κύμα Kelvin δεν είναι τσουνάμι ούτε τείχος νερού», δήλωσε ο Dillon Amaya από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, ο οποίος παρακολουθεί στενά την πορεία των κυμάτων Kelvin προς την Καλιφόρνια κατά τη διάρκεια του τρέχοντος φαινομένου El Niño.
Αφού φτάσουν στις ακτές της Νότιας Αμερικής, τα κύματα αυτά μπορούν να κινηθούν βόρεια κατά μήκος της δυτικής ακτής, προκαλώντας προσωρινή άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 15 έως 30 εκατοστά. Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, είναι αργή. Αν καθόσασταν σε μια παραλία κοιτάζοντας το νερό και περνούσε από μπροστά σας ένα κύμα Kelvin, είναι απίθανο να μπορούσατε καν να το διακρίνετε.
Τα κύματα Kelvin είναι σημαντικά όχι μόνο λόγω του ρόλου τους στη μεταφορά θερμότητας, αλλά και επειδή καθιστούν την ακτογραμμή πιο ευάλωτη σε πλημμύρες κατά τη διάρκεια των αστρονομικών παλιρροιών υψηλής στάθμης και των χειμερινών καταιγίδων.
Το El Niño διαφέρει από την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο
Η σχέση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και του El Niño αποτελεί αντικείμενο ενεργούς επιστημονικής έρευνας. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή που οφείλεται στον άνθρωπο θα μπορούσε να επιτείνει τις επιπτώσεις των φαινομένων El Niño, ενώ άλλες καταλήγουν σε διαφορετικά συμπεράσματα. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε ισχυρότερα επεισόδια El Niño, ωστόσο η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει το στοιχείο αυτό ως ένα νέο εύρημα που χρήζει επιβεβαίωσης μέσω άλλων μελετών προτού γίνει ευρέως αποδεκτό.
Παράλληλα, αυτό το «σούπερ El Niño» εκδηλώνεται σε έναν κόσμο όπου οι ωκεανοί παρουσιάζουν ήδη θερμοκρασίες-ρεκόρ, προσθέτοντας θερμότητα σε ήδη υψηλά επίπεδα θερμότητας. Τα φαινόμενα El Niño απελευθερώνουν τη θερμότητα που είναι αποθηκευμένη στους ωκεανούς και μεταφέρουν μέρος αυτής στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τις μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες του αέρα για διάστημα ενός έως δύο ετών, επιπρόσθετα στις τάσεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Για τον λόγο αυτό, είναι πολύ πιθανό το 2026 και, κυρίως, το 2027 να καταρρίψουν τα ρεκόρ θερμοκρασίας για τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη.
Συμπερασματικά, το El Niño είναι ένα φυσικό φαινόμενο που εκδηλώνεται περίπου κάθε τρία έως επτά χρόνια, με ένα μικρό ποσοστό αυτών των επεισοδίων να αποκτά τέτοια ένταση ώστε να χαρακτηρίζεται ανεπίσημα ως «σούπερ El Niño».
Το φαινόμενο El Niño δεν παρουσιάζει σημαντικές μεταβολές από μέρα σε μέρα
Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) δίνει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στα δεδομένα για το El Niño σε εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση παρά στις ημερήσιες πληροφορίες, καθώς παρατηρείται μεγάλη μεταβλητότητα στις θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον Ειρηνικό Ωκεανό από ημέρα σε ημέρα.
Ωστόσο, λόγω της αυξημένης διαθεσιμότητας ημερήσιων δεδομένων για τη θερμοκρασία των ωκεανών, πολλοί επιστήμονες επικοινωνούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας πίνακες δεδομένων που αποτυπώνουν την τρέχουσα κατάσταση («vibe-coded dashboards») με ημερήσια στοιχεία. Αυτό οδηγεί σε κάποια σύγχυση σχετικά με το αν και πότε το El Niño έχει ξεπεράσει κάποιο ιστορικό ορόσημο.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, και με βάση τα εβδομαδιαία στοιχεία από τον νέο «Σχετικό Δείκτη Ωκεάνιου El Niño» της NOAA, το El Niño οδεύει προς την κατάρριψη του ιστορικού ρεκόρ έντασης τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο, ενώ ήδη κινείται σε επίπεδα ρεκόρ -ή και ελαφρώς υψηλότερα- για τη συγκεκριμένη εποχή του έτους.
Το El Niño επηρεάζει τις καταιγίδες, αλλά δεν αποτελεί το ίδιο καταιγίδα
Πολλοί θέλουν να μάθουν πώς θα τους επηρεάσει το συγκεκριμένο El Niño, αλλά δεν είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε τον ακριβή χρόνο και τόπο. Το El Niño δεν είναι μια καταιγίδα που πλήττει μια συγκεκριμένη τοποθεσία, αλλά ένα φαινόμενο μεγάλης διάρκειας που αυξάνει τις πιθανότητες εκδήλωσης ακραίων καιρικών και κλιματικών φαινομένων σε ορισμένες περιοχές.