Guardian: Ο «γυμνός ιμπεριαλισμός» των ΗΠΑ από το Μεξικό και την Κούβα μέχρι τη Βενεζουέλα

O βομβαρδισμός της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ και η σύλληψη του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο , ακολουθούν μια μακρά ιστορία επεμβάσεων στη Νότια και Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική τους τελευταίους δύο αιώνες. Αλλά σηματοδοτούν επίσης μια άνευ προηγουμένου στιγμή ως η πρώτη άμεση στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ σε χώρα της Νότιας Αμερικής.

Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο δυτικό ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά». Αλλά από τα μέσα του 19ου αιώνα, οι ΗΠΑ έχουν παρέμβει στους γείτονές τους όχι μόνο μέσω οικονομικής πίεσης αλλά και στρατιωτικής, με μια μακρά λίστα εισβολών, κατοχών και, στην περίπτωση που μοιάζει περισσότερο με την τρέχουσα κατάσταση, τη σύλληψη του δικτάτορα του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα το 1989.

Οι μυστικές ενέργειες βοήθησαν στην ανατροπή δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων και στην εγκαθίδρυση στρατιωτικών δικτατοριών σε χώρες όπως η Βραζιλία , η Χιλή και η Αργεντινή, αλλά οι απροκάλυπτες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ ιστορικά περιορίζονταν σε στενότερους γείτονες στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική.

Η πρώτη άμεση στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ σε χώρα της Νότιας Αμερικής «σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση στην εξωτερική και αμυντική πολιτική -μια μετατόπιση που καθίσταται σαφής στη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας που δημοσίευσε η κυβέρνηση Τραμπ πριν από λίγες εβδομάδες», δήλωσε ο Μαουρίτσιο Σαντόρο, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο.

Αυτή η στρατηγική προέβλεπε «επέκταση» της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην περιοχή, σε αυτό που περιγράφει ως «επακόλουθο Τραμπ» του δόγματος Μονρόε - της εξωτερικής πολιτικής «Αμερική για τους Αμερικανούς» που καθορίστηκε το 1823 από τον πρόεδρο Τζέιμς Μονρόε και αργότερα χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει τα στρατιωτικά πραξικοπήματα που υποστηρίχθηκαν από τις ΗΠΑ στη Νότια και Κεντρική Αμερική.

Ενώ η ενέργεια του Σαββάτου ήταν «σύμφωνη» με πολλές προηγούμενες επιχειρήσεις, είναι «σοκαριστική γιατί τίποτα παρόμοιο δεν έχει συμβεί από το 1989», δήλωσε ο Άλαν ΜακΦέρσον, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Τεμπλ και συγγραφέας του βιβλίου «Σύντομη Ιστορία των Παρεμβάσεων των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική».

«Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί ότι αυτή η εποχή του απροκάλυπτου ιμπεριαλισμού -όπου οι ΗΠΑ επιτυγχάνουν τα πολιτικά αποτελέσματα που θέλουν στη Λατινική Αμερική μέσω καθαρής στρατιωτικής βίας- θα τελείωνε τον 21ο αιώνα, αλλά σαφώς δεν έχει τελειώσει», πρόσθεσε. Σχεδόν κάθε χώρα στην περιοχή έχει βιώσει κάποια μορφή παρέμβασης των ΗΠΑ, φανερή ή συγκεκαλυμμένη, τις τελευταίες δεκαετίες. Παρακάτω παρατίθενται μερικά παραδείγματα:

Μεξικό

Η προσάρτηση του Τέξας, πρώην μεξικανικού εδάφους, πυροδότησε συνοριακές διαμάχες που οδήγησαν σε εισβολή των ΗΠΑ στο Μεξικό , με τα αμερικανικά στρατεύματα να καταλαμβάνουν την πρωτεύουσα, Πόλη του Μεξικού, το 1847.

Ο πόλεμος έληξε μόνο με την υπογραφή μιας συνθήκης το 1848 που ανάγκασε το Μεξικό να παραχωρήσει το 55% της επικράτειάς του - μια περιοχή που περιελάμβανε τις σημερινές πολιτείες Καλιφόρνια, Νεβάδα και Γιούτα, καθώς και τμήματα της Αριζόνα, του Νέου Μεξικού, του Κολοράντο και του Ουαϊόμινγκ.

Κούβα

Το 1898, οι ΗΠΑ βοήθησαν την Κούβα στον πόλεμο ανεξαρτησίας της εναντίον της Ισπανίας. Μετά τη νίκη, οι ΗΠΑ απέκτησαν τον έλεγχο του Πουέρτο Ρίκο και κατείχαν την Κούβα μέχρι το 1902, όταν μια συμφωνία παραχώρησε στο αμερικανικό ναυτικό τον διαρκή έλεγχο του κόλπου του Γκουαντάναμο.

Αμερικανικά στρατεύματα αργότερα κατέλαβαν το νησί από το 1906 έως το 1909 και ξανά από το 1917 έως το 1922. Μετά την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο το 1959, η CIA υποστήριξε την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961 σε μια προσπάθεια να πυροδοτήσει μια εξέγερση.

Αΐτη

Με το πρόσχημα της «σταθεροποίησης» της χώρας και της προστασίας των επιχειρηματικών συμφερόντων των ΗΠΑ μετά από εσωτερικές αναταραχές που οδήγησαν στην επανειλημμένη ανατροπή των ηγετών της Αϊτής, οι ΗΠΑ εισέβαλαν στην Αϊτή το 1915, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο των τελωνείων, του δημόσιου ταμείου και της εθνικής τράπεζας μέχρι το 1934.

Όταν μια απόπειρα εξέγερσης απείλησε τον δικτάτορα Φρανσουά «Παπά Ντοκ» Ντουβαλιέ το 1959, η CIA εργάστηκε παρασκηνιακά για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του, θεωρώντας τον σύμμαχό του στον περιορισμό της επιρροής της επανάστασης του Φιντέλ Κάστρο στην Κούβα.

Βραζιλία

Αν και τελικά δεν παρενέβη ποτέ, δυνάμεις των ΗΠΑ αναπτύχθηκαν στα ανοικτά των ακτών της Βραζιλίας για να παρέμβουν σε περίπτωση που υπήρχε αντίσταση στο στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο αριστερό πρόεδρο Ζοάο Γκουλάρ το 1964.

Τη δεκαετία του 1970, η CIA και το FBI συμβούλευσαν άμεσα τον κατασταλτικό μηχανισμό των δικτατοριών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Χιλή και η Αργεντινή για τη δίωξη και τη δολοφονία αντιφρονούντων στο πλαίσιο της επιχείρησης που έγινε γνωστή ως «Επιχείρηση Κόνδωρ».

Παναμάς

Οι ΗΠΑ υποστήριξαν στρατιωτικά το αυτονομιστικό κίνημα που οδήγησε στην απόσχιση του Παναμά από την Κολομβία το 1903 και, μετά την ανεξαρτησία, η Ουάσινγκτον διατήρησε σημαντική επιρροή στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Το 1989, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος διέταξε την εισβολή στον Παναμά από περίπου 27.000 Αμερικανούς στρατιώτες για τη σύλληψη του δικτάτορα Νοριέγκα - ενός πρώην συμμάχου της CIA, ο οποίος είχε κατηγορηθεί για διακίνηση ναρκωτικών σε αμερικανικά δικαστήρια.

Λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις, στις οποίες σκοτώθηκαν περίπου 200-500 πολίτες, μαζί με περίπου 300 στρατιώτες του Παναμά, οι ΗΠΑ εγκατέστησαν ως πρόεδρο τον ανακηρυχθέντα νικητή των εκλογών, Γκιγιέρμο Εντάρα. Παραμένει ασαφές εάν θα υπάρξει παρόμοιο αποτέλεσμα στη Βενεζουέλα, την οποία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα «διευθύνεται» από τις ΗΠΑ μέχρι να «λάβει χώρα μια σωστή μετάβαση». Ο ΜακΦέρσον δήλωσε ότι είναι «πολύ σπάνιο» οι αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή να ακολουθούνται από «ειρήνη, ηρεμία, σταθερότητα και δημοκρατία».«Οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ σχεδόν πάντα δημιουργούν μακροπρόθεσμα προβλήματα διαδοχής», πρόσθεσε.

Διαβάστε επίσης