Politico: 5 τρόποι με τους οποίους ο Τραμπ θα μπορούσε να διαλύσει το ΝΑΤΟ

Snapshot

• Ο Τραμπ έχει εκφράσει αμφιβολίες για το ΝΑΤΟ και απείλησε με αποχώρηση εξαιτίας της μη στήριξης στον πόλεμο κατά του Ιράν, αλλά η αποχώρηση απαιτεί έγκριση Κογκρέσου.
• Η ενίσχυση της αρνητικής ρητορικής του Τραμπ προς το ΝΑΤΟ είναι πιθανή και βλάπτει σοβαρά την αξιοπιστία και την αποτροπή της συμμαχίας.
• Οι ΗΠΑ μπορούν να λειτουργήσουν ως «παράγοντας αναστάτωσης» μέσα στο ΝΑΤΟ, μπλοκάροντας αποφάσεις και μειώνοντας τη χρηματοδότηση, με μέτριο αντίκτυπο.
• Η απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη είναι δυνατή αλλά περιορισμένη από νόμους, και θα ήταν επιζήμια αλλά όχι καταστροφική για τη συμμαχία.
• Η επίσημη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ έχει μικρή πιθανότητα λόγω νομικών εμποδίων και θα προκαλούσε σοβαρές καταστροφές στη συμμαχία.

Snapshot powered by AI

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει βαθύνει το ρήγμα στους κόλπους του ΝΑΤΟ μεταξύ των ΗΠΑ και των υπολοίπων Συμμάχων, ως συνέχεια της Γροιλανδίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος κατά καιρούς έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τη βορειοατλαντική συμμαχία, σε μία τελευταία εξέλιξη απείλησε με αποχώρηση, εξαιτίας της άρνησης των υπολοίπων να συνδράμουν στον πόλεμο κατά του Ιράν.

«Είμαι απογοητευμένος από αυτούς... αν τους χρειαζόμουν ποτέ, δεν θα ήταν εκεί» δήλωσε στο Politico ο Αμερικανός πρόεδρος, μετά από το πρόσφατο διάγγελμά του.

Σημειώνεται πως μία κίνηση αποχώρησης, δεν είναι προσωπική απόφαση, αλλά απαιτεί την έγκριση του Κογκρέσου. Σε κάθε περίπτωση ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πάψει να θεωρεί τις ΗΠΑ ως αναπόσπαστο μέρος της συμμαχίας, της οποίας είναι ιδρυτικό μέλος.

Το POLITICO μίλησε με εννέα ειδικούς, νομικούς μελετητές και αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, οι οποίοι περιέγραψαν τις επιλογές του Τραμπ με 5 πιθανότερες εκδοχές, όπου βάσει των πιθανοτήτων δίνει το μέγεθος των ζημιών που θα προκαλούσε το οποιοδήποτε σενάριο. Όσο χαμηλότερες οι πιθανότητες τόσο μεγαλύτερο ο αντίκτυπος.

Σενάριο 1 — Ενίσχυση της ρητορικής

Η αύξηση των απειλών, της κριτικής και της ρητορικής για το ΝΑΤΟ θα συνέχιζε αυτό που κάνει τώρα ο Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη επανειλημμένα καταργήσει τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, γνωστή ως Άρθρο 5, και έχει εκφράσει αμφιβολίες για το αν θα έστελνε πραγματικά αμερικανικά στρατεύματα για να υπερασπιστούν τους συμμάχους της χώρας. Επαναλαμβάνοντας αυτή την εβδομάδα ότι η συμμαχία ήταν μια «χάρτινη τίγρη», πρόσθεσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν «το γνωρίζει επίσης».

Κάθε φορά που ο πρόεδρος των ΗΠΑ αμφισβητεί τη συμμαχία, «βλάπτει σοβαρά την αξιοπιστία της αμυντικής και αποτρεπτικής στάσης του ΝΑΤΟ», δήλωσε η Gerlinde Niehus, ανεξάρτητη εμπειρογνώμονας σε θέματα ασφάλειας και πρώην επί μακρόν αξιωματούχος της Συμμαχίας.

«Η αποτροπή λειτουργεί και ψυχολογικά... στην αντίληψη του εγκεφάλου του αντιπάλου σας», είπε. «Αν ο αντίπαλός σας πιστεύει ότι είστε χάρτινη τίγρη... τότε, φυσικά, αυτή είναι μια ανοιχτή πρόσκληση προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν και σε κάποιο βαθμό προς τον Σι Τζινπίνγκ [της Κίνας] να δοκιμάσει τη συμμαχία».

Στο Πεντάγωνο, επικρατεί η αίσθηση ότι οι απειλές του Τραμπ δεν είναι παρά η συνήθης τακτική του προέδρου, ο οποίος εδώ και καιρό εκφράζει σκεπτικισμό απέναντι στο ΝΑΤΟ.

Υψηλές πιθανότητες, αλλά χαμηλός δείκτης ζημιών

Πιθανότητα: 5/5

Μετρητής ζημιών:

Σενάριο 2 — Λειτουργήστε ως «παράγοντας αναστάτωσης»

Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να επιλέξει να κάνει τη ζωή δύσκολη για τους συμμάχους εντός του ΝΑΤΟ, κάτι που όπως επισημαίνεται στο άρθρο ήδη συμβαίνει.

Οι ΗΠΑ έχουν εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι όλα τα έγγραφα πολιτικής στις επιτροπές εργασίας του ΝΑΤΟ εγκρίνονται ομόφωνα για να μπλοκάρουν εκθέσεις για πιο ήπια ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και η ανθρώπινη ασφάλεια, μερικές φορές μαζί με άλλους συμμάχους, δήλωσαν δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Οι εργασίες για το τελευταίο θέμα έχουν ουσιαστικά «μηδενιστεί», είπε ένας από τους διπλωμάτες.

Συνολικά, «οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν μια σταθερή ομάδα, συμμετέχουν σε επιτροπές... διαπραγματεύονται», υποστήριξε ο ίδιος διπλωμάτης, αλλά πρόσθεσε ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να κάνει μεγαλύτερη ζημιά αν το ήθελε, σταματώντας τις εργασίες σε πιο κεντρικές επιτροπές, όπως αυτές που ασχολούνται με την Ουκρανία και τη Ρωσία.

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να αρνηθούν να πληρώσουν τις οφειλές τους στον κοινό προϋπολογισμό του ΝΑΤΟ που καλύπτει πράγματα όπως τα λειτουργικά έξοδα. (Αυτή τη στιγμή πληρώνει περίπου 800.000 ευρώ, ή το 15%) Αλλά ενώ αυτό θα ήταν «ανατρεπτικό», είπε η Niehus, «δεν θα ήταν το τέλος του κόσμου» για άλλους συμμάχους να αντικαταστήσουν αυτή τη συνεισφορά.

Ορισμένοι εντός της κυβέρνησης Τραμπ φέρεται να εξετάζουν το ενδεχόμενο επιβολής ενός μοντέλου «pay-for-play» στο ΝΑΤΟ που θα εμπόδιζε τους συμμάχους που δεν επιτυγχάνουν τους στόχους δαπανών τους να έχουν φωνή σε κοινές αποστολές και να ενεργοποιήσουν το άρθρο 5. Αν και δεν υπάρχει «κανένας μηχανισμός» για την επιβολή αυτής της στρατηγικής, είπε η Niehus, ο Τραμπ θα μπορούσε να το επιτύχει μέσω πολιτικής πίεσης.

Μιλώντας εκ μέρους του οργανισμού, αξιωματούχος του ΝΑΤΟ είπε στο POLITICO: «Δεν σχολιάζουμε τις λεπτομέρειες των διαβουλεύσεων μεταξύ των Συμμάχων. Οι συζητήσεις στην επιτροπή είναι ένα ουσιώδες μέρος της καθημερινής εργασίας του ΝΑΤΟ στην οποία εμπλέκονται τακτικά όλοι οι Σύμμαχοι».

Σχεδόν μοιρασμένες οι πιθανότητες έναντι των ζημιών

Πιθανότητα: 3/5

Μετρητής ζημιών:

Σενάριο 3 — Απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων

Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε επίσης να αποφασίσει να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Ευρώπη.

Οι ΗΠΑ έχουν επί του παρόντος μεταξύ 67.500 και 85.000 στρατιώτες που σταθμεύουν στη Γηραιά Ήπειρο σε τουλάχιστον 31 μόνιμες βάσεις και 19 στρατιωτικές τοποθεσίες.

Ο Τραμπ έχει περιορισμένη ικανότητα ελιγμών: Σύμφωνα με νόμο του 2025, πρέπει να διατηρήσει 76.000 στρατιώτες στην Ευρώπη, εκτός εάν η απόσυρση είναι μικρότερη από 45 ημέρες ή λάβει έγκριση από το Κογκρέσο.

Εάν ο Τραμπ απέσυρε το νόμιμο μέγιστο των περίπου 9.000 στρατιωτών, αυτό θα ήταν «εύλογα» επιζήμιο για τη συμμαχία, αλλά όχι καταστροφικό, δήλωσε ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος αμυντικός εμπειρογνώμονας στο think tank Royal United Services Institute και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν αυτά τα στρατεύματα, είπε, ή να τα συνδυάσουν με ισοδύναμες δυνατότητες όπως πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.

Ωστόσο, αυτό είναι απίθανο να συμβεί, υποστήριξε ο Άρνολντ, επειδή ο Τραμπ ενδιαφέρεται να διατηρήσει στρατεύματα και στρατιωτικές δυνάμεις στην Ευρώπη για να είναι σε θέση να αναπτυχθεί γρήγορα σε συγκρούσεις όπως ο πόλεμος στο Ιράν.

«Αν θέλουν να επεκτείνουν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, είναι πραγματικά πολύ χρήσιμο να βρίσκονται εκεί γιατί τότε μπορούν να μετακινούνται μεταξύ των θεάτρων», είπε, «οπότε εδώ είναι που οι πολιτικές επιθυμίες του προέδρου ανταποκρίνονται στις πραγματικές επιχειρησιακές απαιτήσεις» του Πενταγώνου.

«Παίρνετε τα στρατεύματά σας και επίσης τους ειδικούς σας από όπου χρειάζεστε... [και] στην πραγματικότητα απλώς θα βλάψετε τις δικές σας επιχειρήσεις». είπε ο Άρνολντ.

Μειωμένες πιθανότητες, αυξημένες ζημιές

Πιθανότητα: 2/5

Μετρητής ζημιών:

Σενάριο 4 — Ομαλή έξοδος

Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να γονατίσει τη συμμαχία χωρίς να παραιτηθεί επίσημα.

Στο λιγότερο ακραίο σενάριο, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποσυρθούν από τον τετραετή κύκλο στρατιωτικού σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, ο οποίος καθορίζει τον εξοπλισμό και τον αριθμό των στρατευμάτων που κάθε μέλος πρέπει να διαθέσει στη Συμμαχία σε περίπτωση εισβολής, με βάση τρία αμυντικά σχέδια για συγκεκριμένες περιοχές.

Κάτι τέτοιο τεχνικά δεν θα επηρέαζε τις αμερικανικές στρατιωτικές δεσμεύσεις, είπε ο Άρνολντ, αλλά θα τις πάγωνε αποτελεσματικά όπως υποσχέθηκε στον τελευταίο κύκλο που έληξε πέρυσι. Αυτό θα άφηνε τους Ευρωπαίους να προσπαθούν να καλύψουν τα κενά - συμπεριλαμβανομένων τομέων όπως η αεράμυνα, οι πληροφορίες και ο ανεφοδιασμός αέρος-αέρος.

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν επίσης να μποϊκοτάρουν τις συναντήσεις στο ΝΑΤΟ ή να αποσύρουν την αντιπροσωπεία τους. Αυτό θα ήταν «πολύ επιζήμιο», είπε ο Άρνολντ, καθώς θα παρέλυε αποτελεσματικά το έργο της συμμαχίας, δεδομένου ότι βασίζεται σε ομόφωνες αποφάσεις.

Ιστορικά το 1966, ο Γάλλος πρόεδρος Σαρλ ντε Γκωλ εγκατέλειψε την ενοποιημένη διοίκηση του ΝΑΤΟ – όπως και η Ελλάδα για λίγο το 1974.

Στην πράξη, αυτό θα κατέστρεφε τη συμμαχία, είπε ο Άρνολντ. Δεδομένου του συγκριτικά κεντρικού ρόλου της Ουάσιγκτον στη συμμαχία, αυτό πιθανότατα θα σήμαινε την απόσυρση όλων των αμερικανικών στρατευμάτων που έχουν ανατεθεί στο ΝΑΤΟ και τον εξαναγκασμό σε παραίτηση του ανώτατου διοικητή της συμμαχίας, στρατηγού των ΗΠΑ Alexus Grynkewich.

Μέχρι στιγμής, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν ανησυχούν για αυτά τα σενάρια, σύμφωνα με δύο ανώτερους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. «Αν σταματήσουν να κάνουν πράγματα [όπως] να διασφαλίζουν δυνατότητες στο ΝΑΤΟ, έχουμε σοβαρό πρόβλημα», είπε ένας από τους ανώτερους διπλωμάτες της συμμαχίας, προσθέτοντας ότι «δεν είναι ιδιαίτερη ανησυχία» σήμερα.

Μικρές πιθανότητες αλλά αρκετά επιζήμιες

Πιθανότητα: 2/5

Μετρητής ζημιών:

Σενάριο 5 — Οριστική έξοδος

Η επίσημη αποχώρηση από το ΝΑΤΟ συνοδεύεται από δύσκολα νομικά εμπόδια: ο Τραμπ θα πρέπει τεχνικά να κερδίσει την υποστήριξη των δύο τρίτων της Γερουσίας για να το κάνει πριν ενεργοποιήσει το άρθρο 13 της ιδρυτικής συνθήκης της συμμαχίας - μια διαδικασία που διαρκεί έναν χρόνο.

Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ μπορεί επίσης να εγκαταλείψει τις συνθήκες μονομερώς - όπως έκανε το 2020 όταν αποχώρησε από τη συνθήκη αμοιβαίας επιτήρησης αεροσκαφών Open Skies. Τα δικαστήρια των ΗΠΑ θα μπορούσαν να κινηθούν για να το εμποδίσουν, αν και ο δικαστικός κλάδος ήταν συχνά απρόθυμος να παρέμβει στην εξωτερική πολιτική.

Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση σίγουρα θα προκαλούσε αγωγές από πολιτείες υπό την ηγεσία των Δημοκρατικών ή πολίτες των ΗΠΑ που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη. Το Κογκρέσο θα μπορούσε να συμμετάσχει εάν κάποιο από τα δύο σώματα ανατραπεί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, δήλωσε ο Scott Anderson, ανώτερος συντάκτης του Lawfare.

«Μου φαίνεται ότι οι δικαστές είναι λιγότερο πρόθυμοι να συμπαραταχθούν μαζί του μετά από ένα χρόνο εκτελεστικής υπέρβασης», είπε ένας αξιωματούχος της άμυνας των ΗΠΑ.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο από το POLITICO.

Ωστόσο, η προοπτική εγκατάλειψης του ΝΑΤΟ συνοδεύεται από μια αυστηρή προειδοποίηση από ορισμένους συμμάχους.

«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το ΝΑΤΟ χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ», δήλωσε ένας τρίτος ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ. «Έτσι, αυτό θα πρέπει να βαρύνει σε οποιαδήποτε τέτοια απόφαση κάνει ή δεν παίρνει η Ουάσιγκτον».

Η ελάχιστη πιθανότητα με τις πιο καταστροφικές συνέπειες

Πιθανότητα: 1/5

Μετρητής ζημιών:

Διαβάστε επίσης