Ουκρανία: Οι δορυφόροι αλλάζουν τα δεδομένα στον πόλεμο – Οι ομάδες drones τούς ελέγχουν live

Snapshot

• Οι ουκρανικές ομάδες drone χρησιμοποιούν δορυφορικές εικόνες σε σχεδόν πραγματικό χρόνο για να εντοπίζουν και να επιτίθενται σε ρωσικούς στόχους με μεγαλύτερη ακρίβεια.
• Η πρόσβαση σε δορυφορικές εικόνες έχει βελτιωθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο, χάρη σε υποστήριξη από κυβερνήσεις και ιδιωτικές εταιρείες, επιτρέποντας συχνή παρακολούθηση των πεδίων μαχών.
• Οι δορυφόροι καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις και παρέχουν εικόνες πολλαπλές φορές την ημέρα, διευκολύνοντας την ταχεία αναγνώριση κινήσεων και την αποτελεσματική στόχευση.
• Η χρήση των drones και των δορυφορικών δεδομένων έχει συμβάλει στην καταστροφή κρίσιμων ρωσικών εγκαταστάσεων και στην απομόνωση της Κριμαίας από τις ρωσικές δυνάμεις.
• Παρά τις τεχνολογικές προόδους, οι ουκρανικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να απαιτούν έγκριση ανώτερων διοικητών για την εκτέλεση επιθέσεων, μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών από λιγότερο έμπειρους χειριστές.

Snapshot powered by AI

Οι Ρώσοι χειριστές drone είχαν πέσει για ύπνο. Το λευκό τους όχημα ήταν σταθμευμένο στο δρομάκι ενός μικρού σπιτιού στην κατεχόμενη νότια Ουκρανία. Περίπου 30 μίλια μακριά, δύο Ουκρανοί χειριστές drone είχαν σταθμεύσει το φορτηγό τους κοντά σε δέντρα στην άκρη ενός χωραφιού και είχαν συναρμολογήσει ένα drone μεσαίου μεγέθους, φορτωμένο με δύο βόμβες.

Ο στόχος τους; Οι Ρώσοι. Εκείνη τη νύχτα, η ουκρανική ομάδα διέθετε, όμως, ένα νέο ισχυρό όπλο σε αυτή τη μάχη: δορυφορικές εικόνες υψηλής τεχνολογίας που παρείχαν πληροφορίες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τις κινήσεις και τις θέσεις των Ρώσων.

Πριν από έναν χρόνο, η διαβίβαση δορυφορικών εικόνων στα στρατεύματα στη πρώτη γραμμή μπορούσε να διαρκέσει ημέρες, καθώς η διαδικασία επιβαρυνόταν από την τεχνολογία, η οποία δεν είχε προχωρήσει και την σύνθετη δομή της ιεραρχίας με τα πολλά επίπεδα.

Αυτό δυσχέραινε την επίθεση με drones μεγάλου βεληνεκούς εναντίον στόχων που ήταν σε θέση να μετακινούνται, όπως οι στρατιώτες. Τώρα, μια ομάδα υποστήριξης των Ουκρανών που παρακολουθούσε το σπίτι παρείχε στους χειριστές των drones μια πρόσφατη δορυφορική εικόνα που έδειχνε το αυτοκίνητο στην είσοδο του σπιτιού κάτι που έδειχνε ότι οι Ρώσοι ήταν μέσα. «Ο στόχος επιβεβαιώθηκε», ψιθύρισε ένας από τους Ουκρανούς χειριστές drones ο οποίος αυτοπροσδιορίστηκε με το διακριτικό «Tikhi», σύμφωνα με το ουκρανικό στρατιωτικό πρωτόκολλο.

Οι δορυφόροι βοήθησαν τα πρόσφατα επιτυχημένα χτυπήματα των Ουκρανών σε ρωσικό έδαφος

Η ταχεία παροχή υψηλής ποιότητας δορυφορικών εικόνων στις δυνάμεις της πρώτης γραμμής αποτελεί μία από τις βασικές εξελίξεις στο πεδίο της μάχης κατά το τελευταίο έτος, καθώς επιτρέπει στην Ουκρανία να επιτεθεί γρήγορα σε αποθήκες όπλων, κέντρα εφοδιασμού και στρατόπεδα μέσα σε ρωσικό έδαφος πολύ πιο μακριά από τα ουκρανικά σύνορα.

Το φορτηγό που χρησιμοποιούσαν ο «Tikhi» και ο συνεργάτης του, γνωστός με το διακριτικό «Teplo», ήταν στην πραγματικότητα ένα κινητό κέντρο διοίκησης, εξοπλισμένο με υπολογιστές που συνδέονται με εμπορικούς δορυφόρους. Το νέο εργαλείο που χρησιμοποίησαν αναπτύχθηκε από την ολλανδική εταιρεία Bravo1Alpha. Οι εικόνες του δορυφόρου μεταδίδονται σε μια συσκευή που μοιάζει με φορητή κονσόλα βιντεοπαιχνιδιών, από την οποία οι πιλότοι μπορούν να αναζητούν στόχους, να χαράζουν διαδρομές πτήσης και ακόμη και να πυροβολούν με όπλα από τα drones.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα στρατεύματα στην πρώτοι γραμμή μπορούν ακόμη και να ελέγξουν τους ίδιους τους δορυφόρους, να αναλύσουν γρήγορα τις δορυφορικές εικόνες, να εντοπίσουν στόχους και να πυροβολήσουν. Με αυτή την ταχύτητα και την ακρίβεια οι Ουκρανοί μπορούν να δουν μετά από μία επίθεση εάν όλοι στόχοι χτυπήθηκαν και αν χρειάζεται να εξαπολύσουν δεύτερο κύμα επίθεσης.

Τα ουκρανικά στρατεύματα εξακολουθούν να χρειάζονται την έγκριση ανώτερων διοικητών τους για να χτυπήσουν στόχους. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο λάθους από χειριστές drones με λιγότερη εμπειρία. Ωστόσο, η διαδικασία είναι πλέον πολύ πιο απλοποιημένη.

Αυτές οι εξελίξεις έχουν στηρίξει τις προσπάθειες της Ουκρανίας να απομονώσει τη χερσόνησο της Κριμαίας, η οποία βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή. Πρόσφατες επιθέσεις με τη βοήθεια δορυφόρων κατέστρεψαν τερματικούς σταθμούς πορθμείων που χρειάζεται η Ρωσία για τον εφοδιασμό της χερσονήσου, καθώς και τις διαδρομές εφοδιασμού που απαιτούνται για να παραμείνουν οπλισμένα και τροφοδοτημένα τα ρωσικά στρατεύματα που μάχονται στη νότια Ουκρανία.

Τον Ιούνιο, στρατιώτες του 422ου Αυτόνομου Συντάγματος Μη Επανδρωμένων Συστημάτων της Ουκρανίας χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες για να στοχεύσουν και να καταστρέψουν αρκετές εγκαταστάσεις στην κατεχόμενη περιοχή της Ζαπορίζια, τις οποίες χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρεμβάλλει τα σήματα του Starlink, τα οποία χρησιμοποιούν πολλά ουκρανικά drones για πλοήγηση. Το σύνταγμα συμμετείχε επίσης πρόσφατα σε μια επιχείρηση για την καταστροφή αρκετών ρωσικών συστημάτων αεροπορικής άμυνας στην Κριμαία.

«Αυτή είναι μια εξαιρετικά χρήσιμη υποστήριξη», δήλωσε ο ταγματάρχης Μικόλα Κολέσνικ, διοικητής του συγκεκριμένου συντάγματος.

Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να διαρκεί χρόνια οι νίκες στο πεδίο της μάχης εξαρτώνται όλο και περισσότερο από έναν αγώνα για νέες τεχνολογίες που μπορούν να προσδώσουν πλεονέκτημα σε μία από τις δύο πλευρές. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, είτε στον αέρα, είτε στη ξηρά, είτε στη θάλασσα, έχουν αναδειχθεί ως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να σκοτώνονται ή να ανακόπτεται η προέλαση των εχθρών.

Εκτοξεύθηκαν 6 νέοι δορυφόροι για χρήση από τους Ουκρανούς

Ωστόσο, η τεχνολογία των drones ακόμη είναι λιγότερο αποτελεσματική όσον αφορά τον εντοπισμό των εχθρικών στρατευμάτων. Τα drone παρακολούθησης, γνωστά ως I.S.R., μπορούν να καταρριφθούν ή να γίνουν παρεμβολές στο σήμα τους και να καταστούν άχρηστα. Η εμβέλειά τους είναι περιορισμένη, όπως και η φυσική περιοχή που μπορούν να καλύψουν.

Γι' αυτό το διάστημα αποτελεί το επόμενο μέτωπο που δίνεται μάχη για νέες τεχνολογίες. Οι Ουκρανοί χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες, που παρέχονταν από συμμαχικές κυβερνήσεις και εμπορικές επιχειρήσεις, για να ενισχύσουν τον αγώνα τους κατά της Ρωσίας ακόμη και πριν από την εισβολή του 2022.

Ωστόσο, μέχρι πρόσφατα, οι εικόνες αυτές ήταν σπάνιες. Μόνο οι ανώτεροι διοικητές είχαν πρόσβαση σε αυτές για χρήση σε στρατηγικό σχεδιασμό υψηλού επιπέδου. Ακόμη και αυτή η πρόσβαση ήταν περιορισμένη. Τον Μάρτιο του 2025, για παράδειγμα, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε το Πεντάγωνο να σταματήσει να μοιράζεται δορυφορικές εικόνες με την Ουκρανία, αν και η πρόσβαση αυτή τελικά αποκαταστάθηκε.

Τον τελευταίο περίπου χρόνο, η πρόσβαση σε δορυφορικές εικόνες έχει διευρυνθεί σημαντικά, χάρη στην παροχή τους από την αμερικανική κυβέρνηση και ιδιωτικές εταιρείες. Η Vantor, μια εμπορική εταιρεία που συνεργάζεται με την Ουκρανία εδώ και χρόνια, εκτόξευσε πρόσφατα 6 νέους δορυφόρους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους σε 10.

Οι δορυφόροι της μπορούν πλέον να καλύπτουν έως και επτά εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα του πλανήτη καθημερινά, αρκετά για να σαρώσουν το ουκρανικό πεδίο μάχης πολλές φορές, δήλωσε ο Γουίλ Κόκος, διευθυντής μετασχηματισμού της εταιρείας. Οι δορυφόροι μπορούν να παρέχουν εικόνες της ίδιας περιοχής έως και 15 φορές την ημέρα, βοηθώντας τους στρατιώτες να εντοπίζουν μικρές αλλαγές στο έδαφος που ενδέχεται να υποδηλώνουν πιθανούς ρωσικούς στόχους. Σύμφωνα με τον Γουίλ Κόκος, πιο σημαντικό για την ενίσχυση της Ουκρανίας στο μέτωπο ήταν να δοθεί πρόσβαση στα στρατεύματά της που βρίσκοταν στα πεδία των μαχών.

Οι εικόνες μπορούν να ληφθούν σε μόλις 15 λεπτά, αν και τις περισσότερες φορές μπορεί να χρειαστούν έως και μερικές ώρες. Αυτό αποτελεί ακόμα μια τεράστια βελτίωση σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, όταν χρειαζόταν ακόμη ημέρες. «Ουσιαστικά τους παραδίδουμε τον δορυφόρο. Αυτοί του λένε τι να καταγράψει», είπε ο Γούιλ Κόκος.

Πώς άλλαξαν τα πεδία μαχών τα drones

Η έλευση του πολέμου με drones έχει αλλάξει την εικόνα του πεδίου μάχης από την αρχή αυτού του πολέμου. Έχουν εξαφανιστεί οι μεγάλες συγκεντρώσεις τεθωρακισμένων, οι κόμβοι εφοδιασμού και οι ομάδες στρατιωτών που μπορούσαν εύκολα να εντοπιστούν και να αποτελέσουν στόχο.

«Στο σύνταγμά μας, δεν έχουμε δει τανκ εδώ και έξι μήνες. Αυτά που διαθέτουν είναι κρυμμένα σε καταφύγια», είπε ο Ουκρανός ταγματάρχης Κολέσνικ. Οι εταιρείες εμπορικών δορυφόρων διατηρούν τεράστια αρχεία εικόνων που καλύπτουν μεγάλο χρονικό διάστημα, επιτρέποντας στους διοικητές πεδίου να μελετούν τις μικρές αλλαγές στον περιβάλλοντα χώρο, όπως ίχνη σε ένα χωράφι, πεσμένα δέντρα, πρόσφατα καθαρισμένη γη, που ενδέχεται να υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός κρυμμένου στόχου.

«Συνολικά, αυτό μοιάζει με επανάσταση στη στρατιωτική τεχνολογία», δήλωσε ο Ρόμπερτ Τόλαστ, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας στο Royal United Services Institute, ένα κέντρο μελετών στο Λονδίνο. Στο όριο του δάσους, οι δύο Ουκρανοί χειριστές drone που παρακολουθούσαν το σπίτι όπου βρίσκονταν οι Ρώσοι περίμεναν επιβεβαίωση του στόχου τους. Ο στρατιώτης γνωστός ως Teplo άνοιξε στο κινητό του ένα βίντεο από μια πρόσφατη επίθεση με τη βοήθεια δορυφόρου.

Το βίντεο έδειχνε ένα δασύλλιο στην περιοχή της Χερσώνας χωρίς διακριτούς στρατιωτικούς στόχους. Μετά από μελέτη των δορυφορικών εικόνων για αρκετές εβδομάδες, όμως, οι Ουκρανοί στρατιώτες ανακάλυψαν ίχνη που οδηγούσαν μέσα στο δάσος και τα οποία δεν ήταν ορατά σε παλαιότερες εικόνες. Σε ένα άλλο βίντεο, το ίδιο δάσος είχε μετατραπεί σε ένα εφιαλτικό τοπίο με καμένα οχήματα.

«Είναι μια ιδανική επιχείρηση. Στην πραγματικότητα, είναι τρομακτική. Τίποτα δεν μπορεί να σε βοηθήσει», είπε ο Τέπλο.

Οι χειριστές drones της Ουκρανίας ήταν έτοιμοι εκείνο το βράδυ να επιτεθούν στο σπίτι με τους Ρώσους. Ωστόσο η πρώτη απόπειρα να καταστραφεί το σπίτι διακόπηκε από ρωσικό βομβαρδισμό. Drones Shahed και ισχυρές βόμβες. Ο εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου που χρησιμοποιούσε η Ουκρανία για να παρεμβάλλει τα σήματα GPS των ρωσικών όπλων εμπόδισε και την ουκρανική ομάδα να εκτοξεύσει το drone της.

Αρκετές νύχτες αργότερα, η κατάσταση ήταν πιο ήσυχη και η ομάδα μπόρεσε επιτέλους να επιτεθεί. Μια δορυφορική εικόνα που δημιουργήθηκε μετά την επίθεση έδειξε τις ζημιές: δύο μεγάλες τρύπες στη στέγη του σπιτιού, όπου έμεναν οι Ρώσοι χειριστές των drones.