Το 2031 θα ζούμε όλοι σαν εκατομμυριούχοι - Η πρόβλεψη του ελληνοαμερικανού γκουρού της τεχνολογίας

Η ταχύτατη σύγκλιση των τεχνολογιών οδηγεί σε μια πρωτοφανή ανατροπή της παγκόσμιας καθημερινότητας και της ίδιας της δομής του πλούτου. Μέσα από την κατάρρευση του οριακού κόστους παραγωγής, α η ανθρωπότητα μεταβαίνει από την απλή επιβίωση σε ένα καθεστώς καθολικής αφθονίας, όπου ο τρόπος ζωής της οικονομικής ελίτ θα καταστεί η νέα κανονικότητα για όλους. Δεν ειναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά η πρόβλεψη ενός ανθρώπου με βαριές περγαμηνές στον χώρο της τεχνολογίας.

Ο Πήτερ Διαμαντής (Peter H. Diamandis) αποτελεί μία από τις πιο επιδραστικές φωνές στον χώρο της τεχνολογικής καινοτομίας παγκοσμίως. Ελληνοαμερικανός μηχανικός, γιατρός και επιχειρηματίας, έχει συνδέσει το όνομά του με πρωτοβουλίες που άλλαξαν τα δεδομένα στη σύγχρονη τεχνολογία, όντας ιδρυτής και πρόεδρος του ιδρύματος XPRIZE, συνιδρυτής του Singularity University στη Σίλικον Βάλεϊ, καθώς και συγγραφέας διεθνών μπεστ σέλερ όπως τα «Abundance» και «BOLD». Μέσα από την πολυετή πορεία του σε πρωτοποριακούς τομείς, από την εμπορική αξιοποίηση του διαστήματος μέχρι τη γενετική και την τεχνητή νοημοσύνη, ο Διαμαντής υποστηρίζει σταθερά ότι η εκθετική πρόοδος της τεχνολογίας οδηγεί αναπόφευκτα σε έναν κόσμο αφθονίας.

Σε άρθρο που δημοσίευσε στο Substack του, ο Πήτερ Διαμαντής διατυπώνει μια ριζοσπαστική θέση: Μέχρι το 2031, η συντριπτική πλειοψηφία της ανθρωπότητας θα έχει πρόσβαση σε αγαθά, υπηρεσίες και ποιότητα ζωής που σήμερα απολαμβάνει αποκλειστικά ένα νοικοκυριό με ετήσιο εισόδημα άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

Από τον Βασιλιά Ήλιο στη σύγχρονη καθημερινότητα

Η ανάλυση του Διαμαντή ξεκινά με μια ιστορική σύγκριση. Ο φτωχότερος άνθρωπος στον πλανήτη σήμερα ζει ασύγκριτα καλύτερα από τον ισχυρότερο μονάρχη πριν από 500 χρόνια. Ο βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ΄ της Γαλλίας είχε στη διάθεσή του διακόσιους υπηρέτες, έτρωγε ό,τι επιθυμούσε και εξουσίαζε την ισχυρότερη χώρα της εποχής. Κι όμως, πέθανε σε ηλικία 76 ετών από γάγγραινα, μέσα σε ένα ανάκτορο που μύριζε λύματα εξαιτίας της παντελούς έλλειψης υδραυλικών εγκαταστάσεων, ενώ οι γιατροί του προσπαθούσαν να τον θεραπεύσουν κάνοντάς του αφαιμάξεις με βδέλλες. Η ψυχαγωγία του περιοριζόταν στους μουσικούς που τύχαινε να βρίσκονται στις Βερσαλλίες, ενώ η πρόσβασή του στη γνώση εξαντλούνταν σε μερικές χιλιάδες τόμους της βασιλικής βιβλιοθήκης.

Στον αντίποδα, ένας εργαζόμενος του κατώτατου μισθού σήμερα κρατά στα χέρια του ένα smartphone που συνδέεται άμεσα με το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης. Έχει πρόσβαση σε περισσότερη μουσική απ’ όση θα μπορούσε να φανταστεί ο Λουδοβίκος σε εκατό ζωές, απολαμβάνει κλιματισμό, λειτουργικά συστήματα αποχέτευσης και παραλαμβάνει στην πόρτα του φαγητό από κάθε γωνιά του πλανήτη μέσα σε μισή ώρα. Την ίδια ώρα, μεταφέρει στην τσέπη του μια τεχνητή νοημοσύνη ικανή να απαντήσει σε κάθε ερώτημα, να μεταφράσει οποιαδήποτε γλώσσα και να διαγνώσει συμπτώματα με ακρίβεια που ξεπερνά κάθε γιατρό του 17ου αιώνα. Όπως σημειώνει ο Διαμαντής, ο βασιλιάς είχε εξουσία, αλλά ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αφθονία, η οποία αποδεικνύεται τελικά πολύ πιο πολύτιμη.

Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει ο συγγραφέας είναι πότε η πλειοψηφία της ανθρωπότητας θα αποκτήσει όσα διαθέτουν σήμερα οι πραγματικά πλούσιοι. Δεν αναφέρεται στο βασικό επίπεδο διαβίωσης, αλλά στα προνόμια ενός εισοδήματος εκατομμυριούχου: τον προσωπικό γιατρό, την κορυφαία ιδιωτική εκπαίδευση, την οικιακή βοήθεια, τις ιδιωτικές πτήσεις, τον προσωπικό σεφ και τον ψηφιακό βοηθό.

Το προφίλ του πλούτου σήμερα

Σύμφωνα με την καταγραφή του Διαμαντή, ένα νοικοκυριό με εισόδημα άνω του 1 εκατομμυρίου δολαρίων ετησίως απολαμβάνει σήμερα εξατομικευμένη ιατρική περίθαλψη, μαγνητικές τομογραφίες ολόκληρου σώματος, συνεχή καταγραφή γλυκόζης, γιατρό σε επιφυλακή 24 ώρες το 24ωρο, γενετικούς ελέγχους και προληπτικές ογκολογικές εξετάσεις. Στον τομέα της εκπαίδευσης, εξασφαλίζει ιδιωτικά σχολεία αξίας δεκάδων χιλιάδων δολαρίων, ιδιαίτερους καθηγητές για κάθε μάθημα και εξειδικευμένους συμβούλους. Στις μετακινήσεις χρησιμοποιεί ιδιωτικές πτήσεις και ανανεώνει τακτικά πολυτελή οχήματα, ενώ διαθέτει κύρια και εξοχική κατοικία εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων με έξυπνα συστήματα, γυμναστήριο και πισίνα. Την καθημερινότητα πλαισιώνει προσωπικό καθαριότητας, νταντάδες, κηπουροί, προσωπικοί γυμναστές, διατροφολόγοι και οικονομικοί σύμβουλοι.

Η έννοια του καθολικού υψηλού εισοδήματος

Ο Πήτερ Διαμαντής στέκεται στην ιδέα που έχει διατυπώσει ο Έλον Μασκ σχετικά με το «καθολικό υψηλό εισόδημα» (Universal High Income) και όχι απλώς το καθολικό βασικό εισόδημα (UBI). Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Το βασικό εισόδημα λειτουργεί απλώς ως ένα κατώτατο δάπεδο, ενώ το υψηλό εισόδημα συνιστά μια οροφή που ανεβαίνει συνεχώς. Η βάση αυτής της θεωρίας είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική φτάνουν σε ένα σημείο όπου το οριακό κόστος παραγωγής σχεδόν μηδενίζεται, δημιουργώντας ένα οικονομικό πλεόνασμα τόσο τεράστιο που επιτρέπει σε όλους να έχουν πολύ περισσότερα από τα αναγκαία.

Όταν τα ανθρωποειδή ρομπότ θα κατασκευάζουν σπίτια με κόστος 80.000 δολαρίων, όταν οι γιατροί τεχνητής νοημοσύνης θα διαγιγνώσκουν ασθένειες με μηδενικό σχεδόν κόστος, όταν τα ρομποταξί θα καθιστούν περιττή την ιδιοκτησία αυτοκινήτου με συνδρομή 50 δολαρίων τον μήνα και οι ψηφιακοί δάσκαλοι θα παρέχουν εξατομικευμένη μόρφωση υψηλότερου επιπέδου από τα πιο ακριβά κολλέγια, ο τρόπος ζωής του εκατομμυριούχου δεν θα διαχυθεί απλώς σταδιακά προς τα κάτω. Αντίθετα, θα καταρρεύσει προς τα κάτω με ορμή, καθώς η ίδια η δομή κόστους που καθιστούσε αυτά τα προνόμια απρόσιτα θα διαλυθεί.

Το σημείο καμπής του 2031

Κατά την εκτίμηση του Διαμαντή, το 2031 είναι το έτος όπου θα σημειωθεί η απόλυτη τομή, καθώς συγκλίνουν ταυτόχρονα τέσσερις τεχνολογικές καμπύλες. Οι εκπαιδευτές τεχνητής νοημοσύνης θα προσφέρουν κορυφαία μαθησιακά αποτελέσματα εντελώς δωρεάν. Τα ανθρωποειδή ρομπότ θα κοστίζουν λιγότερο από ένα αυτοκίνητο και θα αναλαμβάνουν το μαγείρεμα, το καθάρισμα και τη συντήρηση του σπιτιού. Τα αυτόνομα ρομποταξί θα εξαλείψουν την ανάγκη αγοράς οχήματος, ενώ τα διαγνωστικά συστήματα AI σε συνδυασμό με αισθητήρες θα παρέχουν ιατρική φροντίδα υψηλού επιπέδου σε οποιονδήποτε διαθέτει κινητό τηλέφωνο.

Το τελευταίο βήμα αφορά την ενέργεια και τη στέγαση. Ο συνδυασμός ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης σε μπαταρίες αναμένεται να καταστήσει την ηλεκτρική ενέργεια πρακτικά δωρεάν στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη μέχρι το 2030. Ταυτόχρονα, η τρισδιάστατη εκτύπωση κτιρίων και η ρομποτική εργασία θα ρίξουν το κόστος ανέγερσης μιας ποιοτικής κατοικίας κάτω από τα 80.000 δολάρια. Σε αυτό το σημείο, τόσο οι τέσσερις βασικές ανάγκες της ζωής (τροφή, στέγη, ενέργεια, υγεία) όσο και οι τέσσερις μεγάλες πολυτέλειες (εκπαίδευση, μεταφορές, προσωπική υποστήριξη, ψυχαγωγία) θα έχουν απονομισματοποιηθεί πλήρως.

Το κόστος των exclusive υπηρεσιών το 2031

• Προσωπική ιατρική περίθαλψη / Προσωπικός γιατρός (2030): Διάγνωση μέσω AI, αισθητήρες και τηλεϊατρική. Κόστος: 0$ (με διαφημίσεις) ή κάτω από 50$/μήνα.
• Μαγνητική τομογραφία ολόκληρου σώματος / Προληπτικός έλεγχος (2028): Απεικόνιση με υποστήριξη AI, σάρωση σώματος στα 50$ σε εξειδικευμένες κλινικές (τύπου Prenuvo). Κόστος: κάτω από 100$/εξέταση.
• Ιδιωτικό σχολείο / Ιδιαίτεροι καθηγητές (2028): Ψηφιακός καθηγητής AI με εξατομικευμένη διδασκαλία 1:1 σε κάθε μάθημα και μαθησιακή απόδοση 2-sigma. Κόστος: 0$ (δωρεάν).
• Ιδιωτικές πτήσεις (2032): Εναέρια ηλεκτρικά ταξί eVTOL (Joby, Archer) με κόστος 3$/μίλι ανά θέση και πτώση στο 1$. Κόστος: 20–50$ ανά διαδρομή.
• Πολυτελή αυτοκίνητα (2030): Αυτόνομα ρομποταξί με κόστος 0,20$/μίλι χωρίς ανάγκη ιδιοκτησίας οχήματος. Κόστος: 50–100$/μήνα για απεριόριστες μετακινήσεις.
• Έξυπνο σπίτι 460+ τ.μ. (5.000 sq ft) (2031): Κατασκευή με 3D εκτύπωση, ρομποτική εργασία και ηλιακή ενέργεια. Κόστος: 80.000$ για ανέγερση.
• Οικιακή καθαριότητα / Προσωπικός βοηθός (2029): Ανθρωποειδή ρομπότ (Optimus, Figure) σε συνδυασμό με βοηθό AI. Κόστος: 200$/μήνα με leasing.
• Προσωπικός σεφ / Διατροφολόγος (2029): Ρομποτικός σεφ και προγραμματισμός γευμάτων μέσω AI βάσει ανάλυσης βιοδεικτών. Κόστος: 300$/μήνα.
• Προσωπικός γυμναστής (2027): Προπονητής AI συνδεδεμένος με φορετά βιομετρικά συστήματα και ανατροφοδότηση σε πραγματικό χρόνο. Κόστος: 0$ (δωρεάν εφαρμογή).
• Οικονομικός σύμβουλος / Φοροτεχνικός (2028): Διαχείριση περιουσίας μέσω AI και αυτοματοποιημένη φορολογική βελτιστοποίηση. Κόστος: 0$ (ενσωματωμένο στις τραπεζικές υπηρεσίες).

Ο Διαμαντής κλείνει την τοποθέτησή του υπενθυμίζοντας ότι ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ πέθανε αβοήθητος επειδή η κορυφαία ιατρική μέθοδος των ημερών του ήταν οι βδέλλες. Στον αντίποδα, η νέα γενιά θα ζήσει σε έναν κόσμο όπου η ιατρική θα αναλύει το γονιδίωμα και θα προλαμβάνει τις ασθένειες πριν καν εκδηλωθούν, τα ρομπότ θα φροντίζουν για όλες τις πρακτικές ανάγκες, τα αυτοκίνητα θα κινούνται αυτόνομα και κάθε ψηφίδα γνώσης ή πολιτισμού θα βρίσκεται άμεσα διαθέσιμη. Σύμφωνα με τον ίδιο, όλοι οι άνθρωποι θα ζουν σύντομα σαν βασιλιάδες, με το μοναδικό ανοιχτό ερώτημα να είναι το πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί αυτή η μετάβαση.

Διαβάστε επίσης