FT: Η Ρωσία βοηθά κρυφά το Ιράν να αναπτύξει υπερηχητικούς πυραύλους κρουζ
Η Ρωσία παρέχει μυστικά τεχνολογική και τεχνική υποστήριξη στο Ιράν για την ανάπτυξη υπερηχητικών πυραύλων cruise, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Η Ρωσία βοηθά κρυφά το Ιράν να αναπτύξει προηγμένους υπερηχητικούς πυραύλους κρουζ, σε μια από τις πιο σημαντικές γνωστές μεταφορές στρατηγικής στρατιωτικής τεχνολογίας από τη Μόσχα στην Τεχεράνη.Το πολυετές μυστικό πρόγραμμα, με την κωδική ονομασία C430L, έχει στρατολογήσει μερικούς από τους πιο έμπειρους ειδικούς πυραύλων της Ρωσίας για να βοηθήσουν το Ιράν να αναπτύξει μια νέα κατηγορία όπλων ικανών να απειλήσουν αμερικανικά αεροπλανοφόρα και άλλα πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή.
Έρευνα των Financial Times αποκάλυψε το πρόγραμμα, το οποίο ξεκίνησε το 2023 και συνεχίστηκε στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, μέσω διαρροής ρωσικής αλληλογραφίας, ταξιδιωτικών αρχείων και ανάλυσης στρατιωτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.Ο κύριος σκοπός του προγράμματος C430L είναι να βοηθήσει το Ιράν να αναπτύξει ένα σύστημα αεροπροώθησης ramjet, έναν κινητήρα που επιτρέπει σε έναν πύραυλο κρουζ να διατηρεί την πτήση του με ταχύτητα αρκετές φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου.
Ειδικοί σε θέματα πυραύλων και στρατιωτικού εξοπλισμού δήλωσαν ότι η τεχνολογία σχεδόν σίγουρα προοριζόταν για πυραύλους κρουζ κατά πλοίων και χερσαίων επιθέσεων.«Πρόκειται για τη μεταφορά μιας εξαιρετικά στρατηγικά ευαίσθητης στρατιωτικής τεχνολογίας από τη Ρωσία, την οποία οι Ιρανοί ήθελαν να αποκτήσουν εδώ και δεκαετίες», δήλωσε ο Φάμπιαν Χιντζ, ειδικός σε ιρανικούς πυραύλους και ανώτερος αναλυτής στην Conflict Armament Research, έναν οργανισμό ιχνηλάτησης όπλων με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. «Ένα πρόγραμμα σαν κι αυτό θα απαιτούσε πολιτική έγκριση από την ηγεσία της Ρωσίας».
Οι υπερηχητικοί πύραυλοι κρουζ συνδυάζουν την ταχύτητα με την ικανότητα πτήσης σε χαμηλό υψόμετρο, μειώνοντας τον χρόνο που διαθέτουν τα εξελιγμένα συστήματα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας για την ανίχνευση και την αντιμετώπισή τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το Ιράν στον Κόλπο, όπου οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί σύμμαχοί τους λειτουργούν προηγμένα αμυντικά συστήματα σε ξηρά και θάλασσα.Το Ιράν σημειωτέον έχει κατασκευάσει και δοκιμάσει πτητικά το σύστημα ramjet, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι έχει ακόμη αναπτυχθεί ένας υπερηχητικός πύραυλος κρουζ με τη βοήθεια της Ρωσίας
«Για τους Ιρανούς, αυτό θα τους έδινε ένα ποιοτικά νέο στρατηγικό σύστημα όπλων που θα μπορούσε να απειλήσει τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ», δήλωσε ο Τζιμ Λάμσον, πρώην στρατιωτικός αναλυτής της CIA με επίκεντρο το Ιράν, ο οποίος τώρα εργάζεται στο Κέντρο Μελετών Μη Διάδοσης James Martin. Η διαρροή αλληλογραφίας δείχνει ότι οι συνομιλίες για το πρόγραμμα συνεχίστηκαν μέχρι και αυτό το καλοκαίρι, στο πλαίσιο της ολοένα και πιο στενής στρατηγικής στρατιωτικής σχέσης μεταξύ Ρωσίας και Ιράν.
Η Τεχεράνη προμήθευσε τη Μόσχα με επιθετικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed, τα οποία έγιναν σημαντικό μέρος του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και βοήθησε τη Μόσχα να εδραιώσει την παραγωγή τους εντός της Ρωσίας. Η Ουκρανία και οι δυτικοί αξιωματούχοι έχουν επίσης κατηγορήσει τη Ρωσία ότι παρείχε βοήθεια στο πεδίο της μάχης στο Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων δορυφορικών εικόνων, υποστήριξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και εξαρτημάτων όπλων.
Το πρόγραμμα C430L αντιπροσωπεύει ωστόσο μια βαθύτερη μορφή συνεργασίας, με τη Μόσχα να βοηθά την Τεχεράνη να αποκτήσει την τεχνογνωσία για να αναπτύξει ένα δικό της προηγμένο στρατηγικό σύστημα όπλων.Το μυστικό πρόγραμμα πυραύλων «δείχνει ότι η Ρωσία προσπαθεί να διευρύνει τον πόλεμο στην Ουκρανία και να σύρει τις ΗΠΑ σε διαφορετικά θέατρα», δήλωσε η Νικόλ Γκρατζέφσκι, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Sciences Po στο Παρίσι. «Η Ρωσία δεν ενδιαφέρεται τόσο πολύ για τις κόκκινες γραμμές στην περιοχή».
Ο ρωσικός κρατικός εξαγωγέας όπλων Rosoboronexport οργάνωσε το πρόγραμμα βοήθειας για υπερηχητικούς πυραύλους
Το πρόγραμμα βοήθειας για υπερηχητικούς πυραύλους οργανώθηκε από την Rosoboronexport, τον κρατικό εξαγωγέα όπλων της Ρωσίας, η οποία συντόνισε το έργο με την NPO Mashinostroyenia. Οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην NPO Mashinostroyenia το 2014, χαρακτηρίζοντάς την ως μια σημαντική ρωσική εταιρεία πυραύλων υπεύθυνη για συστήματα πυραύλων κρουζ που εκτοξεύονται από πλοία, υποβρύχια και επίγειες πλατφόρμες, καθώς και για εργασίες που υποστηρίζουν τις στρατηγικές πυρηνικές δυνάμεις της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων.
Διαρροή ταξιδιωτικών αρχείων που εξέτασαν οι Financial Times δείχνουν ότι Ρώσοι αξιωματούχοι και αρκετοί ανώτεροι μηχανικοί της NPO Mashinostroyenia πραγματοποίησαν επανειλημμένα ταξίδια στο Ιράν πριν από την επίσημη υπογραφή της σύμβασης C430L με το Υπουργείο Άμυνας και Διοικητικής Μέριμνας των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν τον Νοέμβριο του 2023. Μέχρι το 2025, η NPO Mashinostroyenia είχε λάβει μεγάλη ποσότητα ιρανικού τεχνικού υλικού που αφορούσε το σύστημα πρόωσης ramjet. Στη συνέχεια, οι Ρώσοι μηχανικοί ανέλυσαν δεδομένα από μια ιρανική δοκιμαστική πτήση και έστειλαν στην Τεχεράνη ένα λεπτομερές σύνολο ερωτήσεων σχετικά με την απόδοση του συστήματος. Ρώτησαν για αλλαγές στο σύστημα καυσίμου, τη σταθερότητα καύσης, την εισαγωγή αέρα και τον κινητήρα. Οι μηχανικοί ήθελαν επίσης να μάθουν εάν ο αεροδυναμικός πίδακας συνέχισε να λειτουργεί μετά το τέλος της τηλεμετρίας που παρείχε το Ιράν — δεδομένα που έδειχναν την απόδοση του κινητήρα κατά την πτήση — σε λιγότερο από ένα λεπτό από την έναρξη της δοκιμής.
Τον Απρίλιο του 2025, η Rosoboronexport πρότεινε την αποστολή αντιπροσωπείας Ρώσων ειδικών στο Ιράν για τεχνικές διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του C430L. Στην ίδια αλληλογραφία ζητήθηκε από την Τεχεράνη να απαντήσει στις ερωτήσεις των μηχανικών σχετικά με την τηλεμετρία πτητικών δοκιμών πριν από το προτεινόμενο ταξίδι, συνδέοντας την αποστολή με την τεχνική ανάλυση του συστήματος πρόωσης του Ιράν.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν, πρόεδρος της Ρωσίας, δήλωσε στον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν την Τρίτη ότι η Μόσχα «προσπαθεί να σας δώσει τη βοήθεια που χρειάζεστε σε αυτή τη δύσκολη περίοδο» κατά τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ και «σας παρέχει τα αγαθά που χρειάζεστε», χωρίς να επεκταθεί περαιτέρω.
Το πρόγραμμα C430L αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου μυστικής τεχνολογικής βοήθειας που το Ιράν ζήτησε από τη Ρωσία και την Κίνα, καθώς ενίσχυε τις στρατιωτικές του δυνατότητες τα τελευταία χρόνια.Οι Financial Times αποκάλυψαν νωρίτερα φέτος ότι η Μόσχα είχε συμφωνήσει να προμηθεύσει την Τεχεράνη με φορητά συστήματα αεράμυνας «Verba» , ενώ το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης απέκτησε κρυφά έναν κινεζικό δορυφόρο υψηλής ανάλυσης, τον οποίο αργότερα χρησιμοποίησε για την επιτήρηση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, περίπου την εποχή των ιρανικών αντιποίνων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη φέτος.
Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στον Κινέζο προμηθευτή , Earth Eye, λέγοντας ότι είχε παράσχει δορυφορικές εικόνες στο Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου και ότι αυτές οι εικόνες επέτρεψαν στις ιρανικές στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων. Μαζί, τα προγράμματα δείχνουν πώς η Τεχεράνη βασίστηκε στη ρωσική και κινεζική τεχνολογία για να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του στρατού της, από την αεράμυνα και την πληροφόρηση στο πεδίο της μάχης έως την ανάπτυξη πιο προηγμένων όπλων κρούσης. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, τον οποίο ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο, το Ιράν χρησιμοποίησε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους ακριβείας για να προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και άλλους σταθερούς στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει προκαλέσει συγκρίσιμες ζημιές σε ναυτικά περιουσιακά στοιχεία των ΗΠΑ.
Το Ιράν έχει αναπτύξει ολοένα και πιο εξελιγμένους βαλλιστικούς πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων όπλων που περιγράφει ως υπερηχητικά, και διαθέτει εγχώρια βιομηχανία που παράγει κινητήρες για πιο αργούς πυραύλους κρουζ. Ωστόσο, η τελειοποίηση ενός υπερηχητικού πυραύλου κρουζ με χρήση ramjet πρόωσης, η οποία επιτρέπει τη συνεχή, μηχανοκίνητη πτήση μέσα στην ατμόσφαιρα με ταχύτητα αρκετές φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου, παρέμεινε ένα σημαντικό τεχνολογικό κενό στο οπλοστάσιό του. Οι προσπάθειες της Τεχεράνης να κλείσει αυτό το κενό. μέσω εγχώριας στρατιωτικής μηχανικής και παράνομων ξένων προμηθειών. χρονολογούνται δεκαετίες πίσω και έχουν συντονιστεί στα υψηλότερα επίπεδα.
Το 2019, μια ιρανική εταιρεία που συνδέεται με την άμυνα έδειξε τον τότε ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ να επιθεωρεί έναν τοπικά κατασκευασμένο κινητήρα ramjet και τον Αύγουστο του 2023, το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, που συνδέεται με το IRGC, ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε ξεκινήσει τις δοκιμές ενός πρωτοτύπου υπερηχητικού πυραύλου κρουζ. Η τελειοποίηση του κινητήρα θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να σχεδιάσει διαφορετικά όπλα γύρω από την τεχνολογία, να βελτιώσει τις επόμενες γενιές και να μειώσει την εξάρτησή του από ξένους προμηθευτές.Η αλληλογραφία δείχνει ότι το C430L θα συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι το 2026, μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, με τη Ρωσία να προετοιμάζει τεχνικές εκθέσεις για την Τεχεράνη και τις δύο πλευρές να συζητούν την επόμενη φάση του προγράμματος ανάπτυξης.
