Γαλλία: Πώς οι μαθητικές διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε ευρύτερο κύμα διαμαρτυρίας
Οι κινητοποιήσεις για καλύτερα χρηματοδοτούμενα σχολεία έχουν οδηγήσει σε αποκλεισμούς εκπαιδευτικών μονάδων, χιλιάδες συλλήψεις και έντονη πολιτική αντιπαράθεση
Snapshot
- Οι μαθητικές διαδηλώσεις στη Γαλλία για καλύτερη χρηματοδότηση σχολείων εξελίχθηκαν σε ευρύτερο κύμα διαμαρτυρίας κατά της ακρίβειας και της κυβερνητικής πολιτικής.
- Οι συγκρούσεις με την αστυνομία οδήγησαν σε χιλιάδες συλλήψεις, εκατοντάδες τραυματισμούς και καταγγελίες για αστυνομική βία, ενώ σημειώθηκαν βανδαλισμοί και πυρπολήσεις σχολείων και δημόσιων κτιρίων.
- Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ορισμένα αιτήματα των μαθητών και ανακοίνωσε μέτρα όπως πρόσληψη 3.000 αναπληρωτών εκπαιδευτικών και απόσυρση σχεδίων αύξησης τελών στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά οι μαθητές τα θεωρούν ανεπαρκή.
- Οι διαδηλώσεις συγκεντρώνουν διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, όπως εργαζόμενους, συνταξιούχους και μέλη των «κίτρινων γιλέκων», διευρύνοντας το κοινωνικό και πολιτικό πεδίο της διαμαρτυρίας ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.
- Η αστυνομία και οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας, ενώ οι διαδηλώσεις γίνονται σε ένα ήδη πολωμένο πολιτικό κλίμα με έντονη αντιπαράθεση.
Από τις ελλείψεις στα σχολεία έως την πίεση της ακρίβειας, οι διαδηλώσεις στη Γαλλία αποκτούν ευρύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά, εντείνοντας την πολιτική πίεση στην κυβέρνηση. Σε δημοσίευμά τους, οι New York Times εξετάζουν πώς οι μαθητικές κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν σε κύμα διαμαρτυρίας, με χιλιάδες συλλήψεις, εκατοντάδες τραυματισμούς και σοβαρές καταγγελίες για αστυνομική βία, καθώς η χώρα πλησιάζει στις προεδρικές εκλογές του 2027.
Οι διαδηλώσεις κατά της αύξησης του κόστους ζωής και των καυσίμων εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη Γαλλία, έπειτα από εβδομάδες μαθητικών κινητοποιήσεων για καλύτερες συνθήκες στα σχολεία.
Την κλιμάκωση της βίας αποτυπώνει η πυρπόληση του δημαρχείου της Λιμόζ, μετά τη διαδήλωση του Σαββάτου. Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι κουκουλοφόροι έκαψαν περιπολικό έξω από το κτίριο, έσπασαν παράθυρα και εισέβαλαν στο εσωτερικό, βάζοντας φωτιά. Οι φλόγες επεκτάθηκαν σε μία πτέρυγα και έφθασαν στη στέγη του ιστορικού κτιρίου, ενώ οι πυροσβέστες προσπαθούσαν να αποτρέψουν την ολοκληρωτική καταστροφή του.
Οι διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο σε πολλές γαλλικές πόλεις κατά της ακρίβειας έφερε στον ίδιο δρόμο μαθητές και φοιτητές με εργαζομένους, συνταξιούχους και διαδηλωτές των «κίτρινων γιλέκων». Τα αιτήματα για καλύτερα σχολεία, επαρκή χρηματοδότηση και περισσότερους εκπαιδευτικούς συναντήθηκαν με τη διαμαρτυρία για τις τιμές των καυσίμων και την πίεση στα εισοδήματα. Η σύγκλιση αυτή διευρύνει το πεδίο της αμφισβήτησης της κυβέρνησης, δίνοντας στις εκπαιδευτικές κινητοποιήσεις ευρύτερη κοινωνική και πολιτική διάσταση.
Πώς όμως πυροδοτήθηκε αυτό το κύμα των διαδηλώσεων; Ορισμένα καλέσματα προήλθαν από λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων που συνδέονται με τα «κίτρινα γιλέκα». Το κίνημα είχε συγκλονίσει τη Γαλλία σχεδόν μία δεκαετία νωρίτερα, με κινητοποιήσεις και αποκλεισμούς δρόμων κατά της υψηλής τιμής των καυσίμων, μεταξύ άλλων αιτημάτων.
Οι Αρχές εκτιμούν ότι πραγματοποιήθηκαν πορείες σε περίπου 80 σημεία και συγκεντρώσεις σε άλλα 250. Η προοπτική αυτή ανοίγει τον δρόμο για τη συνάντηση του μαθητικού κινήματος, που έχει προκαλέσει αναταραχή σε εκατοντάδες σχολεία, με ένα ευρύτερο κοινωνικό μέτωπο διαφορετικών ηλικιών.
Εκατοντάδες άνθρωποι έχουν τραυματιστεί από την έναρξη των μαθητικών κινητοποιήσεων τον περασμένο μήνα, καθώς κλιμακώνονται οι συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις αντιμετώπισης ταραχών. Σύμφωνα με αξιωματούχους των διωκτικών Αρχών, χιλιάδες έχουν συλληφθεί, οι περισσότεροι ανήλικοι.
Οι διαδηλώσεις εκδηλώνονται σε ήδη φορτισμένο πολιτικό κλίμα. Η κυβέρνηση επιχειρεί να εγκρίνει έναν προϋπολογισμό δημοσιονομικής περιστολής, ενώ η χώρα πλησιάζει στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους.
Η γαλλική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι ορισμένα μαθητικά αιτήματα είναι δικαιολογημένα, καταδικάζει όμως την «αστική βία». Παράλληλα, κατηγορεί την Ανυπότακτη Γαλλία ότι υποδαυλίζει τις διαδηλώσεις, κατηγορία που το κόμμα απορρίπτει.
Γιατί διαδηλώνουν οι μαθητές
Φθαρμένες υποδομές, υπερπλήρεις αίθουσες, εξαντλητικά ωρολόγια προγράμματα, ελλείψεις εκπαιδευτικών και προσωπικού, καθώς και ανεπαρκής χρηματοδότηση βρίσκονται στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας, σύμφωνα με τη μαθητική οργάνωση που συγκαταλέγεται στους βασικούς διοργανωτές των κινητοποιήσεων.
Ορισμένοι ζητούν επίσης την κατάργηση των κρατικών πλατφορμών εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση, θεωρώντας ότι επιβάλλουν άδικους αποκλεισμούς.
«Οι αίθουσες δεν αερίζονται και μετά βίας μπορούμε να ανοίξουμε τα παράθυρα», δήλωσε στους New York Times ο 15χρονος Ισάμ Μαχλουφί, μαθητής του Λυκείου Ρόζα Παρκς στο Σεν-Σεν-Ντενί. Το εργατικό προάστιο του Παρισιού αποτελεί ένα από τα επίκεντρα του κινήματος.
Συνδικάτα και κόμματα της Αριστεράς εντάσσουν τις διαμαρτυρίες σε μια ευρύτερη έκφραση δυσαρέσκειας, καθώς ο Εμανουέλ Μακρόν πλησιάζει στην ολοκλήρωση της προεδρίας του, έχοντας εξαντλήσει το όριο των δύο θητειών.
«Η δημόσια εκπαίδευση βρίσκεται σε καταστροφική κατάσταση έπειτα από δέκα χρόνια Εμανουέλ Μακρόν. Της λείπουν τα πάντα», δήλωσε στο περιθώριο πρόσφατης πορείας η Σοφί Βενετιτέ, επικεφαλής εκπαιδευτικού συνδικάτου που συμμετέχει στις μαθητικές κινητοποιήσεις.
Οι συγκρούσεις και οι καταγγελίες για αστυνομική βία
Πολλές διαδηλώσεις ξεκίνησαν ειρηνικά, αλλά στη συνέχεια κλιμακώθηκαν, σύμφωνα με τις Αρχές. Διαδηλωτές εκτόξευσαν πυροτεχνήματα τύπου όλμου και επιτέθηκαν σε σχολεία και άλλες υποδομές, προκαλώντας ζημιές εκατομμυρίων δολαρίων.
Τουλάχιστον 24 σχολεία έχουν υποστεί εκτεταμένους βανδαλισμούς ή έχουν πυρποληθεί, δήλωσε στις αρχές Οκτωβρίου ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ στο τηλεοπτικό δίκτυο France 2.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων η Διεθνής Αμνηστία, επέκριναν τη χρήση δακρυγόνων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης για τη διάλυση συγκεντρώσεων ανηλίκων.
Εισαγγελείς και η αρμόδια υπηρεσία ελέγχου της αστυνομίας διερευνούν τουλάχιστον 34 καταγγελίες για αστυνομικές παραβάσεις κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η περίπτωση ενός 15χρονου που έχασε το αριστερό του χέρι, πιθανότατα από έκρηξη αστυνομικής χειροβομβίδας κρότου-λάμψης, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ερευνάται επίσης ο τραυματισμός ενός 14χρονου από χειροβομβίδα δακρυγόνου, την οποία αστυνομικός εκτόξευσε από κοντινή απόσταση.
Σύμφωνα με τις γαλλικές Αρχές, σχεδόν 8.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί. Περίπου 900 αστυνομικοί και περισσότεροι από 350 μαθητές και εργαζόμενοι στην εκπαίδευση έχουν τραυματιστεί.
Η Γαλλία έχει μακρά παράδοση νεανικών κινητοποιήσεων, οι οποίες κατά καιρούς εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι φοιτητικές διαδηλώσεις του 1968, που παραλίγο να ανατρέψουν την κυβέρνηση και συνέβαλαν στον μετασχηματισμό της γαλλικής κοινωνίας.
Πώς απαντά η κυβέρνηση
Η κυβέρνηση καταδίκασε τη βία και αντέδρασε δυναμικά. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ζεράλ Νταρμανέν δήλωσε αυτόν τον μήνα ότι έδωσε οδηγίες στους εισαγγελείς να ασκούν ποινικές διώξεις όπου είναι δυνατόν και να επιδιώκουν την απόδοση ευθύνης στους γονείς για τις ζημιές.
Παράλληλα, αναγνώρισε μέρος των αιτημάτων. Απέσυρε γρήγορα σχέδια αύξησης ορισμένων τελών εγγραφής στην ανώτατη εκπαίδευση, τα οποία είχαν ανακοινωθεί στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2027.
Δεσμεύθηκε επίσης να διαθέσει άμεσα 3.000 αναπληρωτές εκπαιδευτικούς στα λύκεια με τις μεγαλύτερες ελλείψεις προσωπικού και ανακοίνωσε πρωτοβουλίες για ουσιαστικότερη συμμετοχή των μαθητών στις αποφάσεις που αφορούν τα σχολεία.
Το υπουργείο Παιδείας δημιούργησε ανώνυμο πανεθνικό διαδικτυακό ερωτηματολόγιο, μέσω του οποίου οι μαθητές λυκείου μπορούν να καταθέτουν τις ανησυχίες τους. Την Πέμπτη, ο Ζεφρέ δήλωσε ότι είχαν ήδη συμμετάσχει σχεδόν 100.000 μαθητές.
Οι εκπρόσωποι του μαθητικού κινήματος, ωστόσο, απορρίπτουν σε μεγάλο βαθμό τις κυβερνητικές προτάσεις, θεωρώντας ότι αποτελούν ανεπαρκείς παρεμβάσεις απέναντι σε χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα.
